Dưới ánh nắng ban mai, chiếc thuyền của ngư dân Quảng Ngãi lặng lẽ trôi trên mặt biển, không gian dường như chỉ còn là sự hòa quyện giữa trời và nước. Những cánh chim hải âu bay lượn quanh những con sóng bạc đầu và ở nơi xa, các đảo san hô Hoàng Sa vẫn như những bóng ma lặng lẽ, ngóng đợi.

Nơi ấy, từng là quê hương của tổ tiên, đã bị mất đi vào tay ngoại bang!

Đối với ngư dân Việt Nam, biển không chỉ là nơi mưu sinh, mà còn là linh hồn của dân tộc, là một phần trong bản sắc và truyền thống lâu đời. Nhưng trong những năm gần đây, mỗi lần dong thuyền ra khơi là một cuộc chiến. Cuộc sống của ngư dân không chỉ đối mặt với thiên nhiên khắc nghiệt mà còn phải đương đầu với sự đe dọa từ những con tàu mang cờ nước “lạ”, nhưng không xa lạ mà từ phía Trung Quốc. Những vụ tấn công dã man không chỉ là câu chuyện bi thương của những người con của biển, mà còn phản ánh một vấn nạn chính trị và ngoại giao nghiêm trọng của đất nước.

Ngày 29 tháng 9 năm 2024, các ngư dân Quảng Ngãi một lần nữa trở thành nạn nhân của sự hung hãn khi tàu cá của mình bị tấn công bởi tàu Trung Quốc. Câu chuyện về những cú đánh bằng dùi cui, những vết thương thể xác và sự tàn nhẫn vô nhân đạo của những kẻ tấn công không chỉ dừng lại ở đó. Đó còn là hình ảnh tiêu biểu của một cuộc tranh chấp kéo dài hàng thập kỷ, trong đó ngư dân Việt Nam luôn đứng giữa lằn ranh của sự sinh tồn và bất lực.

Để hiểu được tại sao các ngư dân lại phải đối mặt với những hiểm nguy như vậy, cần phải nhìn sâu hơn vào bối cảnh lịch sử và chính trị. Vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở các vụ tấn công trực tiếp, mà chính là ở sự thỏa hiệp chính trị trong quá khứ. Từ sau năm 1990, với thỏa thuận Thành Đô, Việt Nam đã rơi vào một thế khó xử khi phải chấp nhận một loạt các điều kiện ngoại giao, kinh tế và lãnh thổ với Trung Quốc. Các tài liệu cho thấy rằng không chỉ là vấn đề biển đảo, mà cả việc khai thác tài nguyên trên đất liền cũng đang nằm trong vòng kiểm soát của Trung Quốc.

Bán rẻ đất nước – bán đứng ngư dân: Chính quyền Việt Nam thay vì bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, lại dường như chấp nhận việc Trung Quốc xâm phạm một cách có hệ thống. Thỏa thuận ngầm này, dù chưa bao giờ được công bố chính thức, đã để lại hậu quả nặng nề cho những người dân vùng biển. Không chỉ biển Hoàng Sa và Trường Sa, mà nhiều vùng biển khác trong đặc quyền kinh tế của Việt Nam cũng đang bị đe dọa.

Số phận của những ngư dân: Họ ra khơi không chỉ để kiếm cá, mà còn để bảo vệ một phần của quê hương, vùng biển mà họ luôn coi là của mình. Nhưng điều họ nhận lại là những trận đòn đau đớn từ phía Trung Quốc. Những cú đánh bằng dùi cui, những ngư cụ bị cướp và những tấn cá bị lấy đi không chỉ là tổn thất về vật chất mà còn là sự sỉ nhục tinh thần. Họ bị đối xử như những kẻ xâm lược ngay trên chính vùng biển của mình, không một lời xin lỗi, không một sự đền bù từ chính quyền.

Ngư dân Việt Nam giờ đây giống như những nô lệ thời hiện đại. Sợi dây xích vô hình của chính trị đã buộc chặt họ vào một hệ thống mà không thể thoát ra. Chính phủ không hành động hiệu quả, luật pháp quốc tế không can thiệp và ngư dân Việt vẫn tiếp tục sống trong nỗi sợ hãi, dù cuộc sống của mình phụ thuộc hoàn toàn vào lòng nhân từ của biển cả và những cuộc đối đầu bất đắc dĩ với tàu Trung Quốc.

Chính quyền Việt Nam đã làm gì? Đó là câu hỏi mà mỗi người dân Việt Nam đều đặt ra. Trong nhiều năm qua, chính quyền dường như không có động thái mạnh mẽ để bảo vệ ngư dân, thậm chí những hành động phản đối đối với Trung Quốc cũng mang tính hình thức. Ngư dân không chỉ bị bỏ mặc mà còn bị buộc phải chấp nhận sự thật rằng, họ không thể trông cậy vào sự giúp đỡ từ phía nhà nước.

Những động thái phản đối của Bộ Ngoại giao chỉ dừng lại ở những câu từ mang tính nghi lễ, không hề có hành động cụ thể nào để đảm bảo an toàn sinh mệnh cho ngư dân. Trong khi đó, các cuộc đàm phán với Trung Quốc dường như chỉ nhằm giữ lấy các mối quan hệ kinh tế mà bỏ qua quyền lợi của người dân nói chung và những ai sống bằng nghề đánh cá nói riêng.

Trong suốt chiều dài lịch sử của Việt Nam, khi chính quyền suy yếu hoặc không đủ khả năng bảo vệ đất nước, người dân luôn là lực lượng chính để đứng lên giữ vững độc lập và chủ quyền. Về mặt nào đó, câu chuyện ngư dân bị tàu Trung Quốc tấn công không chỉ là câu chuyện về việc vi phạm lãnh thổ và nhân quyền, mà còn là minh chứng cho lòng kiên cường và tinh thần bất khuất của người dân Việt Nam.

Mặc dù đối diện với những trận đòn roi, những mất mát về tài sản và thậm chí cả tính mạng, ngư dân vẫn không lùi bước. Họ vẫn tiếp tục ra khơi, tiếp tục đánh bắt cá trên vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa, bất chấp nguy hiểm. Điều này không chỉ thể hiện sự dũng cảm mà còn là lòng yêu nước sâu sắc. Ngư dân, dù không mang súng đạn, nhưng họ chính là những người bảo vệ chủ quyền biển đảo một cách âm thầm nhưng kiên định.

Chúng ta cần nhìn nhận rằng, trong bối cảnh hiện tại, chính người dân mới là những người thực sự đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lãnh thổ và tài nguyên quốc gia. Các tổ chức xã hội, xã hội dân sự, đặc biệt là các hiệp hội ngư dân, có thể là nơi để kết nối và tạo sức mạnh từ dưới lên, nhằm tạo áp lực với chính quyền và quốc tế trong việc bảo vệ quyền lợi của ngư dân và bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Lịch sử đã chứng minh rằng, sức mạnh lớn nhất của dân tộc Việt Nam nằm ở sự đoàn kết. Từ thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, cho đến những cuộc kháng chiến đấu chống ngoại xâm, thực dân, người Việt luôn đoàn kết với nhau để vượt qua mọi khó khăn, chống lại các thế lực từ bên ngoài. Trong bối cảnh hiện nay, việc bảo vệ ngư dân và biển đảo cũng không thể chỉ là trách nhiệm của riêng một nhóm người, mà cần sự đoàn kết của toàn dân tộc.

3 ngư dân đang điều trị tại bệnh viện đa khoa Quảng Ngãi. Ảnh: Hà Nam (theo Báo Vietnamnet)

Ngư dân không thể đứng một mình trong cuộc chiến này. Họ cần sự ủng hộ từ tập thể cộng đồng, từ các tổ chức xã hội dân sự và từ chính những người Việt Nam đang sống ở nước ngoài. Đặc biệt, cộng đồng người Việt ở nước ngoài, với sự tiếp cận rộng rãi đến các nguồn lực và truyền thông quốc tế, có thể đóng góp một vai trò quan trọng trong việc đưa câu chuyện về những vụ tấn công này ra toàn thế giới, từ đó tạo sức ép lên cả chính quyền trong nước lẫn quốc tế.

Không thể phủ nhận rằng, trong bối cảnh chính trị hiện nay, Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức lớn từ phía Trung Quốc, đặc biệt là trong vấn đề Biển Đông. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung vào sự bi quan và phê phán, chúng ta cần phải tìm ra những hướng đi tích cực để bảo vệ quyền lợi của ngư dân và đất nước. Một trong những giải pháp mạnh mẽ và hiệu quả nhất chính là sự đoàn kết toàn dân, cùng nhau thúc đẩy việc bảo vệ chủ quyền bằng những hành động cụ thể và lâu vững.

Đầu tiên, các cộng đồng ngư dân cần tự tổ chức tốt hơn để bảo vệ chính mình. Các hiệp hội nghề cá, các tổ chức xã hội dân sự cần được thành lập và hoạt động một cách mạnh mẽ hơn, với sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế và phi chính phủ. Qua đó, họ có thể yêu cầu chính quyền cung cấp thêm các biện pháp bảo vệ, từ việc tăng cường tuần tra của lực lượng cảnh sát biển cho đến việc cung cấp các thiết bị liên lạc hiện đại để ngư dân có thể kêu gọi trợ giúp khi gặp nguy hiểm.

Thời đại công nghệ hiện nay mang lại cho chúng ta một sức mạnh vô cùng lớn trong việc lan truyền thông tin và tạo sức ép từ cộng đồng quốc tế. Các vụ tấn công ngư dân cần được đưa ra ánh sáng qua các kênh truyền thông, từ báo chí trong nước cho đến truyền thông xã hội như Facebook, Twitter và YouTube. Những câu chuyện về ngư dân bị hành hung, bị cướp bóc, cần được truyền tải một cách sinh động và trung thực để thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế.

Ngoài ra, các tổ chức quốc tế về nhân quyền và luật biển cũng cần được liên kết và kêu gọi sự can thiệp để bảo vệ ngư dân Việt Nam. Sự đoàn kết của người dân không chỉ dừng lại ở trong nước, mà còn cần sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế. Đây là một giải pháp mạnh mẽ để tạo sức ép lên chính quyền Trung Quốc và buộc họ phải chấm dứt những hành động phi nhân đạo này.

Trong một thế giới ngày càng phức tạp, vấn đề Biển Đông không còn là một câu chuyện riêng của Việt Nam, mà đã trở thành một điểm nóng trên bàn cờ quốc tế. Việt Nam cần phải tìm kiếm những đồng minh chiến lược trong khu vực, như Philippines, Malaysia và các quốc gia Đông Nam Á khác, để cùng nhau tạo ra một lực lượng đối trọng với Trung Quốc.

Bên cạnh đó, sự liên kết với các cường quốc lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản và Úc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự cân bằng lực lượng trên Biển Đông. Đối ngoại khôn ngoan, không quá dựa dẫm vào một quốc gia duy nhất, và tìm kiếm sự ủng hộ từ nhiều phía sẽ giúp Việt Nam duy trì được chủ quyền và bảo vệ quyền lợi cho người dân.

Biển Đông không chỉ là câu chuyện của ngư dân Quảng Ngãi hay những người con của biển. Đó là câu chuyện của toàn thể dân tộc Việt Nam, là cuộc chiến giữa quyền lợi của người dân với những thỏa hiệp chính trị đầy bất công. Nhưng trong sự khó khăn đó, ngọn lửa của lòng yêu nước vẫn chưa bao giờ tắt.

Tương lai của đất nước nằm trong tay nhân dân. Chính nhân dân, với lòng dũng cảm và sự đoàn kết, sẽ là sức mạnh để bảo vệ lãnh thổ, bảo vệ tài nguyên quốc gia. Chính quyền có thể yếu kém, nhưng người dân không thể từ bỏ. Những người con của biển vẫn sẽ ra khơi, vẫn sẽ tiếp tục đấu tranh, và toàn dân tộc sẽ đứng sau họ để bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Biển Đông sẽ không bao giờ yên bình nếu sự bất công vẫn còn tồn tại. Nhưng với sự đoàn kết của dân tộc, sự hỗ trợ từ quốc tế, và một chính sách đối ngoại khôn ngoan, Việt Nam hoàn toàn có thể vượt qua những thử thách hiện tại để xây dựng một tương lai sáng hơn, nơi mà ngư dân có thể ra khơi mà không phải lo sợ về sự tấn công từ ngoại bang, nơi mà chủ quyền lãnh thổ được bảo vệ một cách toàn vẹn.