Trong bối cảnh sinh hoạt Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại, đặc biệt tại Hoa Kỳ trong những năm gần đây, chúng ta ngày càng chứng kiến nhiều lễ hội Phật giáo, lễ đài Phật Đản, không gian trang trí hay các công trình mang hình thức “chùa Việt” được tổ chức với quy mô lớn và đầu tư công phu hơn trước. Đó … Đọc tiếp Lôi Am: Mỹ Học Phật Giáo Việt Nam: Nơi An Trú Của Tâm Hồn Dân Tộc
Lời thưa: Bài viết này không được viết ra để dựng thêm một huyền thoại, càng không nhằm khơi lại hận thù của một thời lịch sử đã để lại quá nhiều tro bụi trên thân phận dân tộc. Điều cần được nói ở đây là sự thật phải được trả về đúng phẩm giá của nó. Cuộc tự thiêu của Bồ tát Thích Quảng Đức … Đọc tiếp Dạ Chung: Xá Lợi Từ Bi Giữa Tàn Tro Lịch Sử
Một dân tộc chỉ thật sự bước vào vùng thương tích sâu nhất của lịch sử khi biểu tượng thiêng liêng nhất của mình phải rời khỏi nơi tôn nghiêm để xuất hiện dưới bầu trời bất an của thời cuộc. Bàn thờ Đức Phật hiện diện trên đường phố Việt Nam không đơn thuần chỉ là một hành động xuống đường của quần chúng … Đọc tiếp Lôi Am: Đức Phật Giữa Nhân Gian – ‘Bàn Thờ Xuống Đường*’ Trong Lăng Kính Đạo Học Và Lịch Sử
LỜI THƯA: Giữa những cơn địa chấn của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX, người ta thường quen nhìn mọi biến động qua lăng kính quyền lực, chiến tranh và ý thức hệ. Nhưng phía sau những khẩu hiệu đối đầu ấy, còn tồn tại một tầng đổ vỡ sâu hơn nhiều — sự rạn nứt âm thầm của nền đạo lý từng giữ … Đọc tiếp Dạ Chung: Tiếng Chuông Giữa Hoang Mạc Lịch Sử Việt Nam
Đừng bảo xuân tàn hoa rụng hết Đêm qua sân trước một nhành mai.”* Bài kệ này của Mãn Giác thiền sư (1052 – 1096) đã được đọc suốt nhiều thế kỷ như một khúc ngâm về vô thường và niềm tin vào sự tiếp nối. Cách đọc và hiểu ấy không sai. Nhưng nếu chỉ ngừng lại ở đó, chúng ta đã vô … Đọc tiếp Tịch Lâm Sơn Nhân: Nhành Mai Mãn Giác, Mỹ Học Hiện Hữu Giữa Thời Đại Trì Hoãn
Sự việc nhiều nhân vật trong giới giải trí Việt Nam gần đây liên tục vướng vào lao lý, nếu nhìn kỹ, thật ra không phải là một hiện tượng “bất ngờ.” Nó chỉ là phần nổi của một cấu trúc xã hội đã vận hành suốt nhiều năm, nơi sự giàu có được đẩy lên thành biểu tượng thành công gần như tuyệt đối, … Đọc tiếp Nguyên Việt: Khi Đất Nước Tiến Lên Xã Hội Chủ Nghĩa… Showbiz
Sự suy tàn của một nền văn học không phải là lúc nó không còn tác giả, càng không là lúc thiếu sách in hay vắng bóng những diễn đàn huyên náo. Dấu hiệu đầu tiên và sâu nhất của sự suy tàn thường nằm ở chỗ chữ nghĩa bắt đầu đánh mất khả năng cư trú trong linh hồn con người. Ngôn ngữ khi … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Bùi Vĩnh Phúc – Nỗ Lực Giữ Lấy “Cõi Người Việt” Bên Trong Tiếng Việt
Nhân đọc Thi Vũ* Nửa sau thế kỷ XX của Việt Nam là một cơn địa chấn tinh thần lớn chưa từng có. Không những chiến tranh làm đổ vỡ xã hội mà sâu xa hơn, toàn bộ nền tảng ý thức của con người Việt Nam bị rung chuyển dữ dội giữa Đông và Tây, giữa truyền thống và hiện đại, giữa đức … Đọc tiếp Lôi Am: Phạm Công Thiện: Cuồng Giả Kiến Không
Trong thời đại mà thông tin di chuyển nhanh hơn nhận thức, “tự do báo chí” đã trở thành một trong những khái niệm vừa được tôn vinh nhiều nhất, vừa mang sẵng nguy cơ sâu sắc trong thế giới hiện đại. Nó không còn đơn thuần là quyền của người cầm bút mà đã trở thành nơi va chạm giữa quyền lực, ý thức … Đọc tiếp Nguyên Việt: Giải Thưởng Nào Cho Cái Giá của Tự Do Đích Thực
Trên bao mùa sử lịch sóng dậy, khi tiếng nói bị nghiền nát bởi bạo quyền và sự thật lắm phen phải trú ngụ trong thinh lặng, đức Nhẫn Nhục Ba-la-mật hiển bày không còn như một khái niệm kinh viện mà như nội lực âm thầm của những bậc Sa Môn gánh lấy khổ đau cho người khác được tồn tại. Trong hàng tôn … Đọc tiếp Lôi Am: Ôn Trí Thủ – ‘Vinh nhục khen chê chỉ mỉm cười…
Trong bối cảnh Phật giáo Việt Nam từ những thập niên cuối của thế kỷ XX, khi trật tự tôn giáo truyền thống bị xô lệch bởi những biến động lịch sử kéo dài, nhiều bậc Tăng già đã phải bước đi trong một cảnh ngộ đặc biệt, đời tu không còn là nếp an cư ổn định, mà là hành trình thất tán, lưu … Đọc tiếp Từ Ân: Thầy Tuệ Sỹ và Phước An, Những Dấu Chân Âm Thầm Trên Con Đường Thôn Dã Quê Hương
Buổi sáng ở một khu dân cư yên tĩnh tại Minneapolis, nơi lẽ ra chỉ có tiếng xe đi làm sớm và nhịp sinh hoạt quen thuộc của một ngày bình thường, đã khép lại bằng tiếng súng và một sinh mạng không còn trở về. Cái chết của Renee Nicole Macklin Good không diễn ra ở biên giới, không trong trại giam, cũng không … Đọc tiếp Nguyên Việt: Chính Sách Di Trú Và Thân Phận Con Người – Khi Trật Tự Được Xây Dựng Trên Nỗi Bất An
Ánh sáng cuối ngày khẽ lay động trên mặt sông xưa, nơi những bước chân lặng lẽ đi qua, và từng lời thầm thì của gió trở thành tiếng vọng trong tâm hồn. Thế gian tưởng như đã ngủ yên lại đang rì rầm những câu hỏi không lời đáp. Mọi bờ cõi, ranh giới, đều mềm mại nhưng nứt rạn; mọi quyền lực, tri … Đọc tiếp Uyên Nguyên: ‘Trên Núi Không Có Phật’* | Vai Trò Thiện Tri Thức Của Mọi Thời Đại
Trong dòng văn học Việt Nam hậu chiến, rất ít tác phẩm có thể phá vỡ những ảo tưởng tập thể sâu đến mức được xem như nền tảng của cả một thế hệ và lại càng hiếm có cuốn sách nào chạm đến tầm mức triết học của thân phận con người như Nỗi Buồn Chiến Tranh của Bảo Ninh. Xuất hiện trong bối … Đọc tiếp Uyên Nguyên: ‘Nỗi Buồn Chiến Tranh’ – Bản Kinh Thế Tục Phơi Bày Vô Minh
Không phải từ một buổi thuyết giảng và cũng không phải từ một trang kinh dịch, mà từ giữa khoảng lặng, khi một người đứng trước vận mệnh dân tộc mà vẫn giữ trọn nhịp thở tự tại, di sản bắt đầu hiện hữu. Chúng ta có thể nói về thơ, về tư tưởng, về triết lý hay khí tiết, nhưng thực ra, những điều … Đọc tiếp Lôi Am: ‘Di Sản Tuệ Sỹ’ – Khả Tính Thức Tỉnh Của Việt Nam Trong Đêm Dài Thế Kỷ
Ngày 10 tháng 10 năm 2025, tại Stockholm, Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố giải Nobel Văn chương dành cho László Krasznahorkai, nhà văn Hungary sinh năm 1954, vì đã tái tạo trong văn học một thế giới nơi con người vật lộn giữa sự sụp đổ của trật tự và khát vọng tìm lại ý nghĩa tồn tại. Ông đã viết nên những … Đọc tiếp Uyên Nguyên: László Krasznahorkai và sứ mệnh văn học về con người trong thời đại hỗn độn
Có lẽ Ông viết văn không phải để nói, mà để lắng nghe – lắng nghe tiếng thở dài của nhân thế, tiếng động khẽ của lương tri trong đêm dài thế kỷ. Văn chương nơi Ông không phải là sự phô bày tài hoa mà là hành trình đi tìm ý nghĩa trong bản thể vô thường của kiếp người. Nơi những trang viết … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Hơi Thở Của Chữ Nghĩa và Niềm Tĩnh Lặng Trong Cõi Người
Giữa một thời đại rộn rã sắc màu và đầy biến động, Lê Thiết Cương không ồn ào, không khoa trương, nhưng từng nét bút của anh lại như những bài kệ thiền – giản dị mà thấu tận tâm can. Cương vẽ tranh như một họa sĩ lặng lẽ giữa phố thị nhưng trong tàng thức tĩnh lặng lại như một đạo sư: điềm … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Họa Không…
Uyên Nguyên 