Mỗi thế hệ đều có những thanh âm riêng để nhận diện mình. Có thế hệ được nhớ bằng tiếng súng. Có thế hệ vang lên cùng những bản tuyên ngôn. Cũng có những thế hệ được ghi dấu bằng những cuộc cách mạng làm đổi thay vận mệnh của cả một dân tộc. Nhưng còn một thế hệ khác, không để lại cho lịch … Đọc tiếp Uyên Nguyên: ‘Giọt Lệ Biết Làm Sao Ngưng’ – Tiếng Thở Dài Từ Nửa Thế Kỷ Việt Nam…
Từ những tranh luận kéo dài quanh chuyện chay và mặn trong Phật giáo, điều thú vị là câu hỏi dường như chưa bao giờ thực sự thuộc về thực phẩm. Bởi lịch sử các tôn giáo lớn của nhân loại cho thấy rất ít tập quán được hình thành đơn thuần từ một điều luật hay một bản văn. Phía sau mỗi tập quán … Đọc tiếp Huệ Đan: Ăn Chay Trong Phật Giáo Đông Á: Nhìn Từ Lịch Sử Tư Tưởng và Sự Hình Thành Truyền Thống
Đôi khi trong đời sống học thuật xuất hiện những bài viết đáng chú ý không phải vì mọi diễn giải và kết luận của chúng đều hoàn toàn chính xác, mà vì chúng buộc người đọc quan tâm phải xem xét lại những điều lâu nay vẫn được lặp đi lặp lại như những chân lý hiển nhiên. Ở đây, tôi muốn nói đến … Đọc tiếp Lôi Am: Văn Như Kỳ Nghiệp – Nhân Đọc “‘Văn là người’ Là Sai Lầm Lịch Sử”* của Thái Hạo
Ngày giỗ của Ông, tôi không nghĩ đến một nhà thơ, mà nghĩ về một ngọn núi. Không phải ngọn núi thuộc sơn hà địa vực hay đâu đó trong huyền thoại. Mà là một đỉnh cô phong đứng giữa quang cảnh văn học Việt Nam hiện đại, lặng lẽ hứng chịu nắng mưa thời gian, để rồi một ngày nào ta chợt nhận ra … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Người đã đi rồi. Núi còn đây…
Trong những giai đoạn nghiệt ngã nhất của lịch sử thường bộc lộ rõ nhất phẩm chất của con người. Trong lịch sử Phật giáo Việt Nam hiện đại, từ những năm tháng cấm túc của Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, cuộc lưu đày và quản chế của Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Độ, đến lao tù và thử thách sinh tử … Đọc tiếp Lôi Am: Khổ Hạnh và Tự Do
Lời thưa: Lịch sử hiện đại của Phật giáo thế giới, hiếm có hình ảnh nào được nhắc nhiều như hình ảnh Bồ-tát Thích Quảng Đức ngồi bất động giữa biển lửa tại Sài Gòn vào mùa hè năm 1963. Hơn sáu thập niên qua, hàng trăm bài báo, công trình nghiên cứu, hồi ký chiến tranh, khảo luận chính trị, tác phẩm nhiếp ảnh và tư liệu … Đọc tiếp Dạ Chung: Hành Trình Lửa Thiêng | Đọc lại “Một Số Tư Liệu Mới Về Bồ-tát Thích Quảng Đức”[1] của Thầy Trí Siêu Lê Mạnh Thát
Tin Giáo sư Tâm Tràng Ngô Trọng Anh mãn phần đến vào một buổi chiều đầu hạ, nhẹ như một cánh hoa bồ đề rơi xuống mặt hồ đã yên sóng từ lâu. Như tiếng chuông khuya vọng từ cuối hành lang thư viện cũ có những giá gỗ đã ngả màu thời gian. Thư viện của một thời đại, nơi những con người đã … Đọc tiếp Huệ Đan: Thêm Một Cánh Cửa Thư Phòng Vạn Hạnh Vừa Khép Lại…
Lịch sử của một dân tộc có nhiều biến cố được ghi lại bằng văn bản, lưu truyền qua lời kể và không ít biến cố gần như kết tinh toàn bộ ý nghĩa của mình trong những hình ảnh đầy ấn tượng. Hơn sáu thập niên trôi qua, khi nhắc đến Pháp nạn Phật giáo 1963, ký ức đại chúng gần như lập tức … Đọc tiếp Lôi Am: Lửa Thiêng Soi Toàn Thế Giới* – Nhìn lại Phong trào PGVN1963 từ lăng kính xã hội dân sự, ký ức lịch sử và trách nhiệm cộng đồng
Những ngày qua, giữa những xôn xao thời sự quanh nhạc phẩm mới của Sơn Tùng M-TP, dư luận bỗng cùng nhau nhắc lại một biểu tượng tưởng rất quen thuộc mà hóa ra vẫn còn xa lạ: Chim Lạc. Tranh luận khởi đi từ một phân cảnh trong MV Come my way, khi hình tượng Chim Lạc được đưa vào không gian trình diễn … Đọc tiếp Nguyên Việt: Cánh Chim Bay Xuyên Thời Gian
Như vệt khói mong manh trôi trôi ngang trời cố xứ. Ngày mai con nước xuôi về cuối bến, sông Hương vẫn tím một màu xưa, chỉ lòng người đã khác. Xưa, có kẻ lênh đênh giữa dòng sương lạnh, nghe mái chèo khua mà ngỡ tiếng thời gian gõ vào những mùa yêu dấu cũ. Huế chiều nay buồn như tà áo ai bỏ … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Lênh Đênh Trên Vùng Ký Ức Nhân Gian…
Từ buổi nhân gian còn ngửa mặt dò theo tinh tú, nghe tiếng gió ngân qua tầng không vô tận mà tự hỏi mình từ đâu đến giữa cõi phù sinh này, lịch sử loài người đã như một trường thiên cổ điệu viết bằng nước mắt và khát vọng thoát ly khổ ách. Những nền văn minh từng rực sáng bên dòng Nile, Euphrates, … Đọc tiếp Huệ Đan: Gaṅgā, Mùa Trăng Cổ Độ
LỜI THƯA: Như một lời tiễn biệt dành cho lớp trí thức Việt Nam cuối cùng còn mang trong mình khí chất của một nền giáo dục đặt đạo lý cao hơn danh vọng, sự ra đi của Giáo sư Nguyễn Văn Canh không những khép lại hành trình của một học giả hay một nhà nghiên cứu chính trị quốc tế, ở đây còn … Đọc tiếp Nguyên Việt: Giáo Sư Nguyễn Văn Canh, Khí Chất Đông Phương Từ Chiều Sâu Văn Hóa Việt
Trong bối cảnh sinh hoạt Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại, đặc biệt tại Hoa Kỳ trong những năm gần đây, chúng ta ngày càng chứng kiến nhiều lễ hội Phật giáo, lễ đài Phật Đản, không gian trang trí hay các công trình mang hình thức “chùa Việt” được tổ chức với quy mô lớn và đầu tư công phu hơn trước. Đó … Đọc tiếp Lôi Am: Mỹ Học Phật Giáo Việt Nam: Nơi An Trú Của Tâm Hồn Dân Tộc
Lời thưa: Bài viết này không được viết ra để dựng thêm một huyền thoại, càng không nhằm khơi lại hận thù của một thời lịch sử đã để lại quá nhiều tro bụi trên thân phận dân tộc. Điều cần được nói ở đây là sự thật phải được trả về đúng phẩm giá của nó. Cuộc tự thiêu của Bồ tát Thích Quảng Đức … Đọc tiếp Dạ Chung: Xá Lợi Từ Bi Giữa Tàn Tro Lịch Sử
Một dân tộc chỉ thật sự bước vào vùng thương tích sâu nhất của lịch sử khi biểu tượng thiêng liêng nhất của mình phải rời khỏi nơi tôn nghiêm để xuất hiện dưới bầu trời bất an của thời cuộc. Bàn thờ Đức Phật hiện diện trên đường phố Việt Nam không đơn thuần chỉ là một hành động xuống đường của quần chúng … Đọc tiếp Lôi Am: Đức Phật Giữa Nhân Gian – ‘Bàn Thờ Xuống Đường*’ Trong Lăng Kính Đạo Học Và Lịch Sử
LỜI THƯA: Giữa những cơn địa chấn của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX, người ta thường quen nhìn mọi biến động qua lăng kính quyền lực, chiến tranh và ý thức hệ. Nhưng phía sau những khẩu hiệu đối đầu ấy, còn tồn tại một tầng đổ vỡ sâu hơn nhiều — sự rạn nứt âm thầm của nền đạo lý từng giữ … Đọc tiếp Dạ Chung: Tiếng Chuông Giữa Hoang Mạc Lịch Sử Việt Nam
Cái thời đại mà ta ngày càng nói nhiều về “hòa giải,” “hậu chiến,” “ký ức tập thể” và “chữa lành dân tộc,” nghịch lý lớn nhất của người Việt có lẽ nằm ở chỗ chiến tranh đã lùi xa nửa thế kỷ, nhưng nhiều vết thương tinh thần vẫn chưa thật sự có cơ hội được nhận diện trong chiều sâu nhân tính. Không … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Văn Học Chữa Lành
Đừng bảo xuân tàn hoa rụng hết Đêm qua sân trước một nhành mai.”* Bài kệ này của Mãn Giác thiền sư (1052 – 1096) đã được đọc suốt nhiều thế kỷ như một khúc ngâm về vô thường và niềm tin vào sự tiếp nối. Cách đọc và hiểu ấy không sai. Nhưng nếu chỉ ngừng lại ở đó, chúng ta đã vô … Đọc tiếp Tịch Lâm Sơn Nhân: Nhành Mai Mãn Giác, Mỹ Học Hiện Hữu Giữa Thời Đại Trì Hoãn
Uyên Nguyên 