Từ buổi nhân gian còn ngửa mặt dò theo tinh tú, nghe tiếng gió ngân qua tầng không vô tận mà tự hỏi mình từ đâu đến giữa cõi phù sinh này, lịch sử loài người đã như một trường thiên cổ điệu viết bằng nước mắt và khát vọng thoát ly khổ ách. Những nền văn minh từng rực sáng bên dòng Nile, Euphrates, … Đọc tiếp Huệ Đan: Gaṅgā, Mùa Trăng Cổ Độ
LỜI THƯA: Như một lời tiễn biệt dành cho lớp trí thức Việt Nam cuối cùng còn mang trong mình khí chất của một nền giáo dục đặt đạo lý cao hơn danh vọng, sự ra đi của Giáo sư Nguyễn Văn Canh không những khép lại hành trình của một học giả hay một nhà nghiên cứu chính trị quốc tế, ở đây còn … Đọc tiếp Nguyên Việt: Giáo Sư Nguyễn Văn Canh, Khí Chất Đông Phương Từ Chiều Sâu Văn Hóa Việt
Tác phẩm đi vào đời sống không bằng cốt truyện, nhưng bằng dư âm. Khép sách lại rồi, người đọc vẫn chưa bước ra khỏi nó. Không phải vì ở đó chúng ta còn nhớ rõ một nhân vật nào, hay một biến cố nào mà vì còn nghe lảng vảng đâu đó những điều khó diễn tả. Như mùi khói của một buổi chiều … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Hư Ảo Mùi Hương…
Sự suy tàn của một nền văn học không phải là lúc nó không còn tác giả, càng không là lúc thiếu sách in hay vắng bóng những diễn đàn huyên náo. Dấu hiệu đầu tiên và sâu nhất của sự suy tàn thường nằm ở chỗ chữ nghĩa bắt đầu đánh mất khả năng cư trú trong linh hồn con người. Ngôn ngữ khi … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Bùi Vĩnh Phúc – Nỗ Lực Giữ Lấy “Cõi Người Việt” Bên Trong Tiếng Việt
Nhân đọc Thi Vũ* Nửa sau thế kỷ XX của Việt Nam là một cơn địa chấn tinh thần lớn chưa từng có. Không những chiến tranh làm đổ vỡ xã hội mà sâu xa hơn, toàn bộ nền tảng ý thức của con người Việt Nam bị rung chuyển dữ dội giữa Đông và Tây, giữa truyền thống và hiện đại, giữa đức … Đọc tiếp Lôi Am: Phạm Công Thiện: Cuồng Giả Kiến Không
Sau sự ra đi của thi tài Phạm Thiên Thư, điều còn đọng lại không hẳn chỉ là những bài thơ, càng không phải chỉ là nhiều ca khúc từng đi qua một thời thanh xuân của bao thế hệ. Điều còn ở lại sâu đậm hơn là một thứ không khí tinh thần rất riêng mà Ông từng tạo ra trong thế giới văn … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Thơ Tuệ Không Phạm Thiên Thư, Tiếng Chuông Qua Mùa Lá Đổ
Mở sách, bấy giờ không phải là một tuyển tập để mình đọc bình thường. Lật trang, đi qua, rồi khép lại, ở đó là một trường khí ngôn ngữ, nơi chữ nghĩa hiện diện như một phương tiện nhưng đồng thời, cũng như chính thân phận của một đời sống đang tự mình dò dẫm trên những lớp sóng cuộn, chồng lấp, của ký … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Gió Lùa Phiến Văn…
Nhân đọc “Văn Học Thiền” của Cư sĩ Tâm Huy Huỳnh Kim Quang, đăng trên Việt Báo 10/04/2026. Văn học, từ buổi sơ nguyên của ý thức, đã không đứng yên trong một khuôn khổ nhất định, mà luôn trôi dạt giữa hai bờ của tự thân và khái niệm. Một phía nghiêng về tự thuật, nơi đời sống tự kể lại chính mình. … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Văn Học Thiền: Khi Ngôn Ngữ Không Là Ngôn Ngữ…
Tựa như khi lần giở một pho kinh cổ, lớp bụi thời gian chưa kịp rơi khỏi đầu ngón tay, ta đột nhiên thấy mình đứng giữa một miền ký ức rộng hơn lịch sử, sâu hơn văn tự. Những trang sách của một học giả tưởng như chỉ nói về Phật giáo – về những vị thiền sư, những văn bản cổ, những triều … Đọc tiếp Huệ Đan: ‘Trang Sử Việt Cũng Là Trang Sử Phật*’ Xuyên Qua Công Trình Biên Khảo Của Thầy Lê Mạnh Thát
Trong dòng văn học Việt Nam hậu chiến, rất ít tác phẩm có thể phá vỡ những ảo tưởng tập thể sâu đến mức được xem như nền tảng của cả một thế hệ và lại càng hiếm có cuốn sách nào chạm đến tầm mức triết học của thân phận con người như Nỗi Buồn Chiến Tranh của Bảo Ninh. Xuất hiện trong bối … Đọc tiếp Uyên Nguyên: ‘Nỗi Buồn Chiến Tranh’ – Bản Kinh Thế Tục Phơi Bày Vô Minh
Ngày 10 tháng 10 năm 2025, tại Stockholm, Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố giải Nobel Văn chương dành cho László Krasznahorkai, nhà văn Hungary sinh năm 1954, vì đã tái tạo trong văn học một thế giới nơi con người vật lộn giữa sự sụp đổ của trật tự và khát vọng tìm lại ý nghĩa tồn tại. Ông đã viết nên những … Đọc tiếp Uyên Nguyên: László Krasznahorkai và sứ mệnh văn học về con người trong thời đại hỗn độn
Giữa một thời đại rộn rã sắc màu và đầy biến động, Lê Thiết Cương không ồn ào, không khoa trương, nhưng từng nét bút của anh lại như những bài kệ thiền – giản dị mà thấu tận tâm can. Cương vẽ tranh như một họa sĩ lặng lẽ giữa phố thị nhưng trong tàng thức tĩnh lặng lại như một đạo sư: điềm … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Họa Không…
Có những ngọn đèn cháy lên rồi tắt lịm giữa dòng lịch sử. Có những tư tưởng bùng lên như pháo hoa trong một khoảnh khắc ngắn ngủi của thời đại. Nhưng cũng có những ngọn lửa âm ỉ cháy suốt nhiều thập kỷ, không bao giờ tàn, soi rọi con đường tư tưởng cho cả một thế hệ. Chính Luận của Trần Trung Đạo … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Chính Luận Việt Nam: Một Thế Kỷ Trăn Trở Và Khát Vọng
Không phải ai cũng có thể “về” được. Có người tưởng đã về rồi mà vẫn lưu lạc. Có người nằm dưới đất lạnh mà vẫn chưa được gọi là đã khuất. Và có kẻ trở về giữa tiếng hò reo mà lòng chỉ nghe tiếng cỏ than rì rào như nỗi thẹn thùng vĩ đại của lịch sử. Bấy giờ trở về không phải … Đọc tiếp Uyên Nguyên: “Thức Dậy Đi Nào Gỗ Đá Ơi”
Cho những câu thơ ngắn tháng Tư – của Trung Dũng Kqđ… THÁNG TƯ NHỮNG CÂU NGẮN 1. Ba tao đã thắng ba mày Bây giờ bại trận cả mày lẫn tao Đạn bom, gươm súng thủa nào Vẫn còn mắc kẹt trong bao tử mình. 2. Năm 75 chị mất chồng Tháng tư nghe tiếng pháo bông khóc oà 3. Cái ngày mày giải … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Trung Dũng Kqđ, Kẻ Khai “Giải Bùa Thiêng Yểm” Tháng Tư…
Có những nhà thơ tìm đến ngôn từ như một lẽ tự nhiên, để gọi tên thế giới và chạm đến những miền tâm tưởng. Có những nhà thơ viết như hơi thở, để mỗi câu chữ ngân lên nhịp đập sinh tồn. Và có những nhà thơ bước vào cõi chữ với một ý thức khác—nơi ngôn từ không còn là phương tiện, mà … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Nguyễn Thị Khánh Minh – Ngôn Ngữ Như Một Hóa Thân
Không phải ngẫu nhiên mà tập truyện ngắn này mang tên “Hạt U Minh” – một cụm từ mờ sâu như lớp bụi thời gian, vừa bừng sáng như một hạt giống đang âm thầm đâm chồi giữa lòng đất lạnh. Nơi cái tựa ấy, người đọc có thể linh cảm được một thế giới ngôn ngữ mà ở đó, những phận người nhỏ bé … Đọc tiếp Uyên Nguyên: U Minh Tiền Kiếp Trổ Mầm Bao Dung
Sự ra đi lặng lẽ của họa sĩ Nguyễn Đồng là một một dư vang trầm mặc trong ký ức nghệ thuật Miền Nam – một miền nghệ thuật từng sống động, tự do, nơi mà hội họa được đặt ngang hàng với văn học, triết học, và cả chính trị. Ông không những là một trong những họa sĩ tiêu biểu của thời Đệ … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Nguyễn Đồng, Những Vệt Màu Còn Lại Của Một Thời Vàng Son
Uyên Nguyên 