Bài đăng trên tạp chí Ngôn Ngữ, số 39, phát hành tháng 9 năm 2025 Từ khi con người biết cất tiếng gọi tên nỗi khổ của mình, văn học đã trở thành một chiếc gương soi cả hai mặt – một bên là bóng dáng phù du của thế giới, bên kia là những mảng tối sâu thẳm của tâm thức. Trong lịch sử … Đọc tiếp Huệ Đan: Ngôn Ngữ và Giải Thoát – Mỹ Học và Sứ Mệnh Văn Học Phật Giáo
Mỗi mùa ra trường, sân chùa hay giảng đường lại rộn rã tiếng chân người, lòng rộn niềm tri ân và hy vọng. Trong giây phút ấy, người học Phật – dù là Tăng, Ni hay cư sĩ – thường đứng trước lựa chọn: khoác chiếc áo thụng đen và mũ vuông theo nghi lễ đại học Tây phương, hay bước lên pháp tòa trong … Đọc tiếp Lôi Am: Nghi Thức Ra Trường và Căn Tính Phật Môn
Đôi khi, một bài pháp không nằm trong kinh điển, mà len vào một buổi trò chuyện tưởng như ngẫu nhiên, được trao đi không bằng diễn đàn lớn, mà bằng ánh nhìn xa xăm của bậc thầy đã nếm đủ mùi vị của trầm luân và siêu thoát. Như một cơn gió từ đỉnh núi thổi qua cánh rừng im vắng, lời nói của … Đọc tiếp Huệ Đan: Ngọn Gió Vượt Qua Đỉnh Núi
Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất (GHPGVNTN) không phải là kết quả của một toan tính tổ chức, càng không phải là một phản ứng thuần túy chính trị nhất thời. Sự ra đời của Giáo hội này là một hiện tượng mang tính lịch sử – không đơn giản là việc hợp nhất các tổ chức Phật giáo rời rạc, mà là … Đọc tiếp Lôi Am: Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, Trong Tận Cùng Cô Liêu…
Tôn giáo, từ thời nguyên thủy cho đến thời hậu hiện đại, luôn đứng trước một câu hỏi: nên đứng ở đâu giữa cuộc chơi quyền lực của thế gian? Và nên hành xử thế nào để không phản bội bản thể tâm linh mà vẫn hiện diện giữa đời sống xã hội, chính trị và con người? Câu hỏi ấy, tưởng như trừu tượng, … Đọc tiếp Lôi Am: Giáo Hội và Quyền Lực
Như thể một hồi chuông vang vọng qua những nếp u uẩn của thời đại. Không rao giảng, nhưng đánh thức cả một cõi lòng đang ngơ ngác trước những vụn vỡ hình nhi tướng tàn của một nền tâm linh từng là cội gốc của phương Nam. Bài Pháp thoại “Dù Phật xuất hiện hay không, Pháp tánh vẫn vậy” của Cố Hòa thượng … Đọc tiếp Huệ Đan: Phật hiện hay không hiện, chân lý vẫn như thế
Năm 1975, những hồi chuông vãn của một thời đại vừa khép lại, mang theo tiếng thở dài, những giấc mơ tan vỡ và cả những hạt mầm chưa kịp trổ hoa. Với Phật giáo Việt Nam, đó không những là sự thay đổi chính thể; đó là một vết rạn lớn trong hành trình duy trì mạng mạch đạo pháp giữa lòng dân tộc. … Đọc tiếp Lôi Am: Ngọn Lửa Tam Muội: Phật Giáo Việt Nam 1975–2025 — Một Hành Trình Ẩn Nhẫn và Chuyển Hóa
Mỗi mùa Phật Đản trở về, giữa hương trầm nghi ngút và sắc sen dịu vợi, người Phật tử Việt Nam không những đang tưởng niệm sự thị hiện của Đức Thế Tôn, mà còn lắng nghe một dòng âm thanh thâm trầm mà bền bỉ – âm thanh của Chánh pháp thấm vào lòng thế sự, của một truyền thống chưa từng bặt tiếng … Đọc tiếp Lôi Am: TÂM NHƯ CHÁNH ĐẠO: Đọc lại thông điệp Phật Đản của GHPGVNTN qua các đời Tăng Thống
Có những trang sử được viết bằng gươm giáo, bằng máu và nước mắt. Nhưng cũng có những khoảnh khắc nhiệm màu, nơi lịch sử âm thầm chuyển mình – không có tiếng trống, tiếng chiêng, mà bởi sự im lặng của một trái tim biết tha thứ. Lặng lẽ, không kèn trống, không chiếu chỉ công bố, và một tờ chiếu tâu cho đốt … Đọc tiếp Huệ Đan: Trần Nhân Tông, Người Hạ Gươm và Thiền Định Trước Vết Thương Dân Tộc
Thông Điệp, khi đọc qua tưởng chỉ là lời chúc đầu năm, nhưng lúc ta lắng lòng chiêm nghiệm, lại là bản trường ca của một dân tộc đứng trước lằn ranh sinh tử. Có những lời nói, mới nghe tưởng chỉ là lời đạo từ của bậc Tăng Thống giữa buổi giao thời, nhưng khi trái tim chạm đến từng chữ, mới hiểu đây … Đọc tiếp Huệ Đan: “Ý Thức Về Nguồn” và Hướng Về Con Đường Hòa Bình của Dân Tộc và Đạo Pháp
Nhân đọc Truy Tìm Tự Ngã của Thầy Tuệ Sỹ, ta không những đối diện với một bài luận triết học mà còn chạm đến một không gian tư duy mở rộng, nơi những giới hạn của nhận thức, ngôn ngữ và thực tại được thử thách đến tận cùng. Không đơn thuần chỉ là phân tích, Thầy đang mời gọi người đọc dấn thân … Đọc tiếp Huệ Đan: Tự Ngã: Huyễn Tưởng và Hiện Thực
Ta có gì giữa lòng bàn tay? Một nhành khói mỏng, một sợi nắng chiều hay một tiếng hạc bay xa khuất nẻo vô cùng? Có gì trong lòng bàn tay ngoài hư không không màu, không vị, không hình tướng, nhưng lại chứa đựng tất thảy những vọng động nhân gian? Một ngày, trên cõi phù sinh bồng bềnh như sương khói, ta ngước … Đọc tiếp Huệ Đan: Hư Không Giữa Lòng Bàn Tay
(Nhân đọc lại Thông điệp hướng về thế kỷ XXI của Đức Đệ Tứ Tăng Thống GHPGVNTN – Cố Hòa Thượng Thích Huyền Quang, Bản dịch Anh của HT Nguyên Chứng Thích Tuệ Sỹ) Chúng ta bước vào thế kỷ XXI với đôi chân nặng trĩu của hai ngàn năm vọng động, trong đó, mỗi trang sử nhân loại là một bản cáo trạng viết … Đọc tiếp Lôi Am: Văn Minh Lầm Lạc: Nhân Loại Trên Bờ Vực Thế Kỷ XXI
TÂM VI QUYỀN (心為權) – TÂM LÀ CỘI NGUỒN BIẾN HÓA Vạn hữu trong vũ trụ đều do tâm tạo. Tâm vi quyền, vạn pháp duy tâm hiện khởi. (心為權, 萬法唯心現起) – câu này không đơn thuần chỉ là một huyền ngôn siêu hình, mà là một chân lý thực tại đã được nghiệm chứng qua bao thế hệ trí giả Đông – Tây. Thiên … Đọc tiếp Huệ Đan: Duy Tâm Sở Hiện: Kiến Lập Thiên Đường Giữa Cõi Nhân Gian
(Trước Sự Tái Định Hình Trật Tự Thế Giới: Mỹ, Trung, Nga và Sự Suy Biến Của Cựu Trung Tâm Quyền Lực) Những biến chuyển địa chính trị đang diễn ra không phải là hiện tượng nhất thời, mà là hệ quả của một quá trình dịch chuyển quyền lực có tính quy luật, mà trong đó, vai trò trung tâm của Hoa Kỳ đang … Đọc tiếp Lôi Am: Phật Giáo, Sứ Mệnh Định Hướng Nhân Văn Toàn Cầu
Thế giới chưa bao giờ ngừng biến động. Từ khi lịch sử nhân loại được ghi chép, chúng ta đã chứng kiến những cuộc tranh giành quyền lực không hồi kết, những lần trật tự sụp đổ và tái thiết, những đế chế vươn lên đỉnh cao rồi suy tàn. Những biến động này không đơn giản chỉ là sự thay đổi chính trị mà … Đọc tiếp Lôi Am: Bàn Cờ Quyền Lực Thế Giới và Con Đường Phật Giáo Việt Nam
Lời giới thiệu của Thư Viện Phật Việt: Triết học luôn là hành trình truy tìm bản chất của thực tại, nhưng nếu mọi nỗ lực tiếp cận đều chỉ là những ảo tưởng của lý tính, thì bản thể có thực sự hiện hữu hay chỉ là một cấu trúc do nhận thức áp đặt? Trong bài tham luận “Tánh Không – Thực Tại … Đọc tiếp Đạo Hy: Tánh Không – Thực tại phi bản thể
(Nội dung bên dưới tổng hợp từ Thầy Tuệ Sỹ & Thầy Đạo Sinh) Tu giới không phải là sự gò ép hay cấm đoán, mà là cách nâng cao phẩm cách và giá trị nội tại của con người. Chữ “giới” trong tiếng Phạn là śīla, nghĩa là phẩm hạnh cao quý, nền tảng giúp xây dựng đời sống thánh thiện. Người học Phật, … Đọc tiếp Quảng Hạo: Giới, Thọ và Giữ Giới
Uyên Nguyên 