Từ những tranh luận kéo dài quanh chuyện chay và mặn trong Phật giáo, điều thú vị là câu hỏi dường như chưa bao giờ thực sự thuộc về thực phẩm. Bởi lịch sử các tôn giáo lớn của nhân loại cho thấy rất ít tập quán được hình thành đơn thuần từ một điều luật hay một bản văn. Phía sau mỗi tập quán … Đọc tiếp Huệ Đan: Ăn Chay Trong Phật Giáo Đông Á: Nhìn Từ Lịch Sử Tư Tưởng và Sự Hình Thành Truyền Thống
Đôi khi trong đời sống học thuật xuất hiện những bài viết đáng chú ý không phải vì mọi diễn giải và kết luận của chúng đều hoàn toàn chính xác, mà vì chúng buộc người đọc quan tâm phải xem xét lại những điều lâu nay vẫn được lặp đi lặp lại như những chân lý hiển nhiên. Ở đây, tôi muốn nói đến … Đọc tiếp Lôi Am: Văn Như Kỳ Nghiệp – Nhân Đọc “‘Văn là người’ Là Sai Lầm Lịch Sử”* của Thái Hạo
Ngày giỗ của Ông, tôi không nghĩ đến một nhà thơ, mà nghĩ về một ngọn núi. Không phải ngọn núi thuộc sơn hà địa vực hay đâu đó trong huyền thoại. Mà là một đỉnh cô phong đứng giữa quang cảnh văn học Việt Nam hiện đại, lặng lẽ hứng chịu nắng mưa thời gian, để rồi một ngày nào ta chợt nhận ra … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Người đã đi rồi. Núi còn đây…
Trong những giai đoạn nghiệt ngã nhất của lịch sử thường bộc lộ rõ nhất phẩm chất của con người. Trong lịch sử Phật giáo Việt Nam hiện đại, từ những năm tháng cấm túc của Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, cuộc lưu đày và quản chế của Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Độ, đến lao tù và thử thách sinh tử … Đọc tiếp Lôi Am: Khổ Hạnh và Tự Do
Lời thưa: Lịch sử hiện đại của Phật giáo thế giới, hiếm có hình ảnh nào được nhắc nhiều như hình ảnh Bồ-tát Thích Quảng Đức ngồi bất động giữa biển lửa tại Sài Gòn vào mùa hè năm 1963. Hơn sáu thập niên qua, hàng trăm bài báo, công trình nghiên cứu, hồi ký chiến tranh, khảo luận chính trị, tác phẩm nhiếp ảnh và tư liệu … Đọc tiếp Dạ Chung: Hành Trình Lửa Thiêng | Đọc lại “Một Số Tư Liệu Mới Về Bồ-tát Thích Quảng Đức”[1] của Thầy Trí Siêu Lê Mạnh Thát
Tin Giáo sư Tâm Tràng Ngô Trọng Anh mãn phần đến vào một buổi chiều đầu hạ, nhẹ như một cánh hoa bồ đề rơi xuống mặt hồ đã yên sóng từ lâu. Như tiếng chuông khuya vọng từ cuối hành lang thư viện cũ có những giá gỗ đã ngả màu thời gian. Thư viện của một thời đại, nơi những con người đã … Đọc tiếp Huệ Đan: Thêm Một Cánh Cửa Thư Phòng Vạn Hạnh Vừa Khép Lại…
Lịch sử của một dân tộc có nhiều biến cố được ghi lại bằng văn bản, lưu truyền qua lời kể và không ít biến cố gần như kết tinh toàn bộ ý nghĩa của mình trong những hình ảnh đầy ấn tượng. Hơn sáu thập niên trôi qua, khi nhắc đến Pháp nạn Phật giáo 1963, ký ức đại chúng gần như lập tức … Đọc tiếp Lôi Am: Lửa Thiêng Soi Toàn Thế Giới* – Nhìn lại Phong trào PGVN1963 từ lăng kính xã hội dân sự, ký ức lịch sử và trách nhiệm cộng đồng
Trong bối cảnh sinh hoạt Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại, đặc biệt tại Hoa Kỳ trong những năm gần đây, chúng ta ngày càng chứng kiến nhiều lễ hội Phật giáo, lễ đài Phật Đản, không gian trang trí hay các công trình mang hình thức “chùa Việt” được tổ chức với quy mô lớn và đầu tư công phu hơn trước. Đó … Đọc tiếp Lôi Am: Mỹ Học Phật Giáo Việt Nam: Nơi An Trú Của Tâm Hồn Dân Tộc
Lời thưa: Bài viết này không được viết ra để dựng thêm một huyền thoại, càng không nhằm khơi lại hận thù của một thời lịch sử đã để lại quá nhiều tro bụi trên thân phận dân tộc. Điều cần được nói ở đây là sự thật phải được trả về đúng phẩm giá của nó. Cuộc tự thiêu của Bồ tát Thích Quảng Đức … Đọc tiếp Dạ Chung: Xá Lợi Từ Bi Giữa Tàn Tro Lịch Sử
Một dân tộc chỉ thật sự bước vào vùng thương tích sâu nhất của lịch sử khi biểu tượng thiêng liêng nhất của mình phải rời khỏi nơi tôn nghiêm để xuất hiện dưới bầu trời bất an của thời cuộc. Bàn thờ Đức Phật hiện diện trên đường phố Việt Nam không đơn thuần chỉ là một hành động xuống đường của quần chúng … Đọc tiếp Lôi Am: Đức Phật Giữa Nhân Gian – ‘Bàn Thờ Xuống Đường*’ Trong Lăng Kính Đạo Học Và Lịch Sử
Đừng bảo xuân tàn hoa rụng hết Đêm qua sân trước một nhành mai.”* Bài kệ này của Mãn Giác thiền sư (1052 – 1096) đã được đọc suốt nhiều thế kỷ như một khúc ngâm về vô thường và niềm tin vào sự tiếp nối. Cách đọc và hiểu ấy không sai. Nhưng nếu chỉ ngừng lại ở đó, chúng ta đã vô … Đọc tiếp Tịch Lâm Sơn Nhân: Nhành Mai Mãn Giác, Mỹ Học Hiện Hữu Giữa Thời Đại Trì Hoãn
Một dân tộc từng đi qua thuộc địa, chiến tranh, chia cắt, lưu đày và những cuộc tự phân hóa kéo dài hơn trăm năm, rốt cùng rồi cũng sẽ phải trở lại đối diện với một câu hỏi căn bản nhất: điều gì còn lại để nhận ra mình giữa những đổ vỡ của lịch sử? Sau tất cả những cuộc tranh thắng, những … Đọc tiếp Hư Đăng: Một Thế Kỷ – GHPGVNTN với “Ý Thức Về Nguồn”
Tác phẩm đi vào đời sống không bằng cốt truyện, nhưng bằng dư âm. Khép sách lại rồi, người đọc vẫn chưa bước ra khỏi nó. Không phải vì ở đó chúng ta còn nhớ rõ một nhân vật nào, hay một biến cố nào mà vì còn nghe lảng vảng đâu đó những điều khó diễn tả. Như mùi khói của một buổi chiều … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Hư Ảo Mùi Hương…
Trong lịch sử hiện đại Việt Nam, nhiều thực thể xuất hiện như một cơ cấu tổ chức rồi biến hoại theo thời cuộc. Nhưng cũng có những hiện tượng lịch sử vượt khỏi giới hạn của một tổ chức thông thường để trở thành ký ức tinh thần của cả một dân tộc. Bấy giờ, Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, nhìn … Đọc tiếp Dạ Hà Mặc Chiếu: GHPGVNT và Chiều Sâu Của Phẩm Giá Con Người
Nhân đọc Thi Vũ* Nửa sau thế kỷ XX của Việt Nam là một cơn địa chấn tinh thần lớn chưa từng có. Không những chiến tranh làm đổ vỡ xã hội mà sâu xa hơn, toàn bộ nền tảng ý thức của con người Việt Nam bị rung chuyển dữ dội giữa Đông và Tây, giữa truyền thống và hiện đại, giữa đức … Đọc tiếp Lôi Am: Phạm Công Thiện: Cuồng Giả Kiến Không
Giữa lịch sử đầy biến động của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất sau năm 1975, những cuộc gặp gỡ giữa hai bậc cao tăng, mấy khi, chỉ là một buổi trò chuyện. Ở đó là sự tương tác giữa hai thái độ lịch sử, hai cách gánh lấy vận mệnh của đạo pháp trong một thời kỳ mà mọi cánh cửa đều … Đọc tiếp Phổ Tịch: Tùy Duyên Hoằng Đạo – Bất Biến Giữ Đạo
Trên bao mùa sử lịch sóng dậy, khi tiếng nói bị nghiền nát bởi bạo quyền và sự thật lắm phen phải trú ngụ trong thinh lặng, đức Nhẫn Nhục Ba-la-mật hiển bày không còn như một khái niệm kinh viện mà như nội lực âm thầm của những bậc Sa Môn gánh lấy khổ đau cho người khác được tồn tại. Trong hàng tôn … Đọc tiếp Lôi Am: Ôn Trí Thủ – ‘Vinh nhục khen chê chỉ mỉm cười…
Nhân đọc “Văn Học Thiền” của Cư sĩ Tâm Huy Huỳnh Kim Quang, đăng trên Việt Báo 10/04/2026. Văn học, từ buổi sơ nguyên của ý thức, đã không đứng yên trong một khuôn khổ nhất định, mà luôn trôi dạt giữa hai bờ của tự thân và khái niệm. Một phía nghiêng về tự thuật, nơi đời sống tự kể lại chính mình. … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Văn Học Thiền: Khi Ngôn Ngữ Không Là Ngôn Ngữ…
Uyên Nguyên 