Thoái Ðảng, quá trình tất yếu của sự đào thải

Chân dung Nhà văn Trần Độ,
(Tranh sơn dầu của Họa sĩ Bá Việt)

Sổ tay ghi chép báo chí:

Những ngày gần đây, người ta thường xuyên nhắc lại hình ảnh của một vị tướng, và vì vậy, những gì liên hệ đến Ông, dễ khiến người khác liên tưởng đến những sinh hoạt thuần chính trị. Một vài ngày trước, độc giả của blog email hỏi han về hai nhân vật, trước là tướng Trần Ðộ, và sau, là Bọ Lập.

Người hỏi tỏ vẻ bâng khuâng, sau khi chia sẻ những bài viết mà anh thích từ hai nhân vật vừa kể cho bạn bè, liền gặp phản ứng, phản ứng có khi rất thô bạo. Ðơn giản, không ít người đã quy kết những nhân vật ấy là cộng sản.

Tháng 8, 2002, mình có đọc một bài báo trên Khởi Hành của nhà báo Viên Linh, và từ đó biết về một nhân vật Trần Ðộ, dưới thời cộng sản.

Từ góc độ văn hóa, lịch sử, thì hạ hồi phân giải.

Quá trình phát triển lịch sử của một dân tộc luôn là một quá trình đào thải những giá trị lạc hậu, lỗi thời và trở thành phản giá trị… – Trần Ðộ

TranDo-1

TRẦN ÐỘ – SUY NGHĨ VỀ VĂN HÓA DÂN TỘC, Bài đăng trên báo Khởi Hành, số 70, tháng 8, 2002 tại Hoa Kỳ. Chủ bút kiêm chủ nhiệm: nhà thơ Viên Linh

Gần đây, nhờ nhiều cách, phương tiện truyền thông lẫn cả việc đi lại giữa nhiều quốc gia của người Việt Nam, phần nào đã giúp chúng ta hiểu thêm về nội tình đất nước, cả tâm tư của người dân Việt dưới cái chế độ mà họ đang sống.

Tờ Báo Thanh Tra cho biết:

5 năm qua, Đảng bộ Tiền Giang có 461 đảng viên không tham gia sinh hoạt Đảng, gồm khai trừ 85, cho ra khỏi Đảng 102 và xóa tên 274 (trong số xóa tên có 213 đảng viên tự bỏ sinh hoạt Đảng). Các tổ chức Đảng đã thi hành kỷ luật với hình thức khiển trách 462 đảng viên; cảnh cáo 384 đảng viên và cách chức 49 đảng viên.

Một tờ báo khác, Xây Dựng Ðảng, thì nói rằng,

Ðảng viên tự ý bỏ sinh hoạt, là một hiện tượng phổ biến.

Không phổ biến sao được, cho dù diễn biến với hình thức nào, nguyên nhân thoái đảng thành ra bỏ đảng.

Hiện tượng bỏ đảng là không ít, nhưng chủ yếu là bỏ theo hình thức không công khai, mà phải nại một lý do gì cho hợp tình, hợp lý, đơn giản hơn là âm thầm không đi sinh hoạt nữa. – Nguyễn Chí Đức

Có điều, không phải ai cũng thấy được, thấy trước, và hành động khẳng khái như tướng Trần Ðộ trong hoàn cảnh bức bách – “hòa mà không đồng” – bởi đang ngồi ở địa vị mà hơn ai hết, chính ông biết “cái họa ở ngay trước cửa.” Nên khác ở chỗ đó, Ông không sợ. Ông dám nói và dám làm!

Nhà văn Vũ Thư Hiên, tác giả “Ðêm giữa ban ngày” trong một bài báo mới nhất kể lại, thời gian ấy cố nhạc sĩ Văn Cao vì quý nhân cách của Trần Ðộ, mà trách:

Trần Độ thẳng quá, hỏng! Cao Biền dậy non, phí!

Lý tưởng, không phải là đất nước đang cần những con người như thế? Dù theo chủ nghĩa nào, cuối cùng cũng như Ông, sớm nhìn ra và tranh đấu cho cái cứu cánh dân tộc sinh tồn. Ở trong hàng ngũ cộng, mà không phải là cộng!

Bởi khi Ông nhận định rằng:

…quá trình phát triển lịch sử là quá trình đào thải các giá trị lạc hậu, lỗi thời và trở thành phản giá trị…

Bấy giờ, bỏ đảng là hiện tượng, mà thoái đảng là quá trình tất yếu của sự đào thải đó.

Ngày 13 tháng Tám, 2013
UYÊN NGUYÊN

 

DinhQuangAnhThaiÐỌC LẠI MỘT BÀI PHỎNG VẤN CỰU TƯỚNG TRẦN ÐỘ do Ký giả Ðinh Quang Anh Thái thực hiện: Trần Độ: “Tôi không tán thành cái thứ chủ nghĩa xã hội đã thất bại trên thế giới và đã gây nghèo đói ở Việt Nam”

Lần tiếp xúc đầu tiên của tôi với ông Trần Độ phải qua trung gian hai ba người chứ không phải tự nhiên mà ông Độ trả lời điện thoại một người lạ sống ở Mỹ, nhất là một nhân viên Ban Việt ngữ Đài Á Châu Tự Do, đài phát thanh bị cộng sản Hà Nội quy chụp là chống phá chế độ.

Đầu đuôi câu chuyện bắt nguồn từ việc ông Trần Độ bị đảng cộng sản khai trừ. Tin tức này lập tức được các hãng thông tấn quốc tế loan tải. Tôi gọi điện thoại về hỏi thăm ông Độ và được ông xác nhận tin này là đúng, nhưng ông không đưa ra lời bình luận nào. Một ngày sau, mới tờ mờ sáng ở Washinngton DC, Giám đốc Ban Việt ngữ RFA là giáo sư Nguyễn Ngọc Bích điện thoại bảo tôi tìm cách liên liên lạc với những người quen ở Hà Nội để tìm hiểu nguồn tin nói rằng có một đại tá đảng viên cộng sản 50 năm đã trả thẻ đảng để phản đối việc ông Trần Độ bị khai trừ.

Qua cuộc nói chuyện bằng điện thoại với nhà văn Hoàng Tiến, tôi được biết người trả thẻ đảng là cựu Đại tá Phạm Quế Dương, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Lịch Sử Quân Sự thuộc Viện Lịch sử Quân sự, Tổng Cục Chính Trị của Đảng cộng sản Việt Nam. Nói chuyện với nhà văn Hoàng Tiến, tôi hỏi ông sau khi ông viết những bài ủng hộ cựu Trung tướng Trần Độ, tình trạng an ninh của ông ra sao, ông Hoàng Tiến cho biết là ông bị công an “săn sóc” tận tình lắm, dù vậy, ông và những “anh em dân chủ khác” luôn luôn chuẩn bị tinh thần cho tình huống xấu nhất, để nếu có việc gì xẩy ra thì về mặt tâm lý, mọi người không thấy có gì hỗn loạn cả. Ông Hoàng Tiến còn tâm sự rằng, “phải chịu đựng thôi, vì bao giờ cũng thế, cái gì cũng phải trả giá, nhất là dân chủ và tự do phải trả giá lớn chứ không phải nhỏ. Thôi thì cứ làm cho hết cái lương tâm của mình. Anh em đều nghĩ như thế, vì đây là cái nghĩa cả, cái nghĩa lớn ấy mà. Đất nước mình không thể thua các nước khác được. Bây giờ cả thế giới sống trong trào lưu dân chủ thì mình sống trong cái ốc đảo sao được. Làm sao cho quyền làm người, quyền làm dân được hiểu đúng thì lúc đó khó ai mà o ép dân được.”

Tôi hỏi ông có gặp Tướng Trần Độ không, ông cho biết ngay sau khi đảng cộng sản khai trừ ông Trần Độ, ông có đến thăm và thấy ông Độ đã “chuẩn bị hết cả rồi, vì ông Độ sống bằng lương tâm đối với cái nghĩa lớn của đất nước nên rất thanh thản, không có gì vướng bận cả.”

Ông Hoàng Tiến cho tôi số điện thoại của ông Phạm Quế Dương, còn dặn dò là tôi gọi về ngay, và cứ bảo do Hoàng Tiến giới thiệu.

Tôi gọi về, sau vài phút dè dặt, ông Dương đã hề hà nói chuyện rất thân thiện. Ông gọi tôi là cậu và xưng tớ. Ông bảo, ông quen cung cách nhà binh như thế rồi, vả lại, ông nói, vậy mới thân tình. Hỏi tại sao ông trả thẻ đảng và trả luôn cả huân chương Hồ Chí Minh để phản đối việc ông Độ bị khai trừ, ông Dương cười thoải mái kể nguyên văn rằng, “ông Độ từng là cấp chỉ huy của tớ, và trong một phiên gác thời mới vào bộ đội trong cuộc chiến chống Pháp, chính ông Độ đã đề nghị gác thay cho tớ vì thấy tớ buồn ngủ quá. Từ đó, tớ yêu kính ông Độ, cho nên khi nghe tin ông bị khai trừ, tớ đến ngay nhà ông và bảo ông rằng, anh luôn trong trái tim em, bây giờ em ra trụ sở đảng để trả thẻ đảng viên 50 năm và huân chương Hồ Chí Minh đây. Tớ cho rằng sống với nhau phải có tình có nghĩa, thế thôi, nhất là việc ông Độ tranh đấu cho dân chủ là đúng quá chứ có gì sai trái đâu”.

Tôi nói với ông Dương là có cách nào giúp để tôi phỏng vấn được ông Độ không, ông Dương bảo “để tớ gọi ngay cho anh ấy, chắc được thôi”.

Thế mà vẫn không được. Qua điện thoại, rõ ràng ông Độ có cởi mở hơn chứ không dè dặt như lần trước, nhưng ông bảo, cứ nói chuyện với nhau thôi, đừng phát thanh làm gì, vì ông cần cân nhắc thêm trước khi trả lời các đài phát thanh nước ngoài, nhất là ông đang muốn thuyết phục những đảng viên khác còn trong đảng. Nói chuyện với ông Độ hơn nửa tiếng, tôi hỏi ông rất nhiều vấn đề, nhất là thắc mắc của tôi là ông chống đảng để cứu đảng hay chống đảng để cứu dân. Ông bảo, đọc các bài viết của ông thì tất rõ chứ đừng để ông phải giải thích. Cảm tưởng của tôi thôi, chứ chưa chắc đã đúng, là ông Độ vẫn còn lưu luyến với đảng CS, tổ chức mà ông đã hết mực gắn bó gần cả đời người, dù nó có đối xử tàn tệ với ông. Có lẽ nói đúng hơn, là ông quyến luyến với những người đảng viên mà trong các bài viết của ông, ông gọi là những đảng viên còn tấm lòng đã từng cùng ông xây dựng nên cái guồng máy hiện đang cai trị đất nước.

Không hỏi trực tiếp được ông Độ thì tôi hỏi những người khác về ông Độ. Giáo sư Lữ Phương ở Sài Gòn, người từng là Thứ trưởng của Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam và sau này đã bỏ đảng, nhận định rằng, đấu tranh trong nước phải quyền biến lắm, chống đảng để cứu đảng hay chống đảng để cứu dân, ranh giới của hai lập trường này khó phân định được lắm, mà cũng chả ai nói huệch tọet ra đâu, ai muốn đoán sao thì đoán. Tại sao ấy à, ông Lữ Phương giải thích, trong xã hội cộng sản người ta nghĩ một đằng nói một nẻo, nên cứ phải từ từ thì mới hiểu được ai là ai. Một nhận định của ông Lữ Phương về ông Trần Độ trong cuộc nói chuyện bằng điện thoại khiến tôi chú ý nhiều, là ông Trần Độ dấn thân vì lòng yêu nước, chứ trình độ hiểu biết của ông Độ về chủ nghĩa Mác Lê còn hời hợt lắm. Ông Phương nói nguyên văn rằng, đối với chủ nghĩa Mác, ông Độ chỉ là người đứng ngoài ngõ nhìn vào thôi, chứ chưa bước chân vào nhà. Nhưng, cũng theo lời ông Phương, những người như ông Độ trong đảng chiếm đa số và họ gắn bó với nhau do quá trình chiếm chính quyền.

115302Sinh năm 1923, Tướng Trần Độ hoạt động trong phòng trào Giải Phóng Dân Tộc rất sớm, từ năm 1939. Đảng viên cộng sản từ năm 1941, ông từng bị thực dân Pháp bỏ tù và đầy lên nhà ngục Sơn La nổi tiếng. So với thế hệ cầm quyền hiện nay, Trần Độ không những là người có thâm niên cao trong đảng, lại là người đã xông pha lửa đạn với những chức vụ Chính trị viên Vệ quốc đoàn khu Hà Nội, Chính ủy đại đoàn 312, chính ủy quân khu Hữu ngạn, phó chính ủy toàn quân Giải phóng miền Nam. Ông từng giữ nhiều trọng trách trong guồng máy của đảng cộng sản như Trưởng ban Văn hóa Văn nghệ Trung ương, Phó chủ tịch Quốc hội. Ngoài ra, ông còn là hội viên hội Nhà văn Việt Nam và là nhà văn duy nhất có quân hàm cấp tướng.

Tưởng chừng với chức cao danh lớn, bổng lộc dồi dào, ông phải là người ầm ỷ, tung hô vạn tuế nền cai trị của đảng. Nhưng sự đời lại diễn ra thế khác. Bỗng dưng ông tướng viết những bài phê phán sự lãnh đạo của đảng, nào là sơ cứng trong suy nghĩ, không cập nhật tình thế mới, không dân chủ, độc tài, độc đoán, quan liêu, tham nhũng .v.v…Nghĩa là hết thuốc chữa.

Không quả nào mà không có nhân của nó. Tướng Trần Độ không phải mãi bây giờ mới nói những lời phê phán. Ngay từ năm 1986, khi còn giữ chức Trưởng ban Văn hóa Văn nghệ của Trung ương đảng cộng sản, ông đã được các văn nghệ sĩ Việt Nam hoàn nghênh với câu nói “nhân dân Việt Nam không cần ai chọn món ăn tinh thần cho mình. Nhân dân đủ thông minh để chọn lấy.” Vì câu nói ấy, và vì chủ trương cởi mở đối với nền văn nghệ Việt Nam, ông mất chức. Có thể nói, nếu không có Trần Độ thì khó lòng có những tác phẩm nói sự thật về cuộc sống Xã hội Chủ nghĩa của các tác giả Phùng Gia Lộc, Dương Thu Hương, Bảo Ninh và nhiều nhà văn khác.

Ngày Bốn tháng 12 năm 2000, ông Trần Độ dành cho tôi một cuộc phỏng vấn, đúng hai tuần lễ, sau khi Tổng thống Bill Clinton kết thúc chuyến thăm viếng Việt Nam kéo dài 3 ngày, từ 16 đến 20 tháng 11. Thoạt đầu, Tòa Bạch Ốc nói rằng chuyến đi này chỉ có tính cách “tượng trưng”. Càng về sau, Tòa Bạch Ốc nhắc đi nhắc lại là chuyến đi có tích cách lịch sử. Rồi báo chí Mỹ cũng theo Tòa Bạch Ốc để nói đây là chuyến đi lịch sử. Một sự kiện đáng ghi nhận trong thời gian vị nguyên thủ Hoa Kỳ có mặt tại Hà Nội, Dân biểu Liên bang Loretta Sanchez thuộc Đảng Dân Chủ tháp tùng phái đoàn, đã gặp gỡ và trao đổi các nhân vật đối lập Trần Độ, Hoàng Minh Chính, Nguyễn Thanh Giang và Phạm Quế Dương về một số vấn đề liên quan đến mối quan hệ giữa hai nước, cũng như về triển vọng dân chủ hóa Việt Nam.

– Hỏi: Tổng thống Bill Clinton vừa viếng thăm Hà Nội và đã trở về Washington. Ông nhận định như thế nào về chuyến công du Việt Nam của nguyên thủ Hoa Kỳ?

– Ông Trần Độ: Tôi đáng giá rất tốt chuyến đi của ông Clinton, vì nó biểu hiện một xu thế chung của thế giới hiện nay là mọi người đều mong muốn hòa bình và hòa giải. Việt Nam với Mỹ trước đây vốn là hai nước đã đối địch với nhau trong một cuộc chiến tranh ác liệt, thì nay lại có sự thăm hỏi bình thường quan hệ với nhau, thế là tốt lắm và đáng mừng lắm. Chắc là qua cuộc quan hệ này, qua Hiệp định thương mại giữa Việt Nam và Mỹ, thì chắc chắn là sẽ giúp cho Việt Nam phát triển được tốt hơn. Thế cho nên tôi rất hoan nghênh chuyến viếng thăm của tổng thống Clinton.

– Hỏi: Ngay sau khi tổng thống Clinton dời Việt Nam, một vị tướng của Việt Nam là trung tướng Lê Văn Dũng, Tổng tham mưu trưởng kiêm Thứ trưởng quốc phòng đã có một bài xã luận đăng trên báo của Đảng, nói rằng bộ đội của Đảng và Nhà nước cộng sản Việt Nam quyết tâm đập tan mọi diễn biến hòa bình trước khi chúng trở thành sự thật. Ông có nghĩ rằng lời phát biểu của tướng Lê Văn Dũng phản ảnh quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam và cái gọi là “diễn biến hòa bình” là Hà Nội muốn ám chỉ Hoa Kỳ không ạ?

– Ông Trần Độ: Tôi không đọc bài đó. Ít lâu nay tôi cũng không đọc báo Nhân Dân và báo Quân Đội Nhân Dân. Nhưng mà tôi nghe các đài thì có nói đến bài đó và chắc chắn ông Lê Văn Dũng là phải nói lên quan điểm của đảng cộng sản rồi. Quan điểm của tôi thì khác. Tôi thấy bây giờ không có cái trò diễn biến hòa bình đâu. Chỉ những nhà lãnh đạo cộng sản Việt Nam mới tưởng tượng những cái trò như thế, bầy đặt ra như thế để hạn chế dân chủ trong nước, chứ không có diễn biến hòa bình đâu.

– Hỏi: Trong những bài viết gần đây của ông, người đọc nhận thấy rằng, càng ngày ông càng dứt khoát và cả quyết dấn thân cho lý tưởng đấu tranh cho dân chủ –tự do của Việt Nam?

– Ông Trần Độ: Nước Việt Nam mà không dân chủ thì không phát triển được. Và tôi rất muốn đất nước tôi được phát triển tốt đẹp. Vì vậy tôi cho rằng phải có dân chủ mới phát triển được. Còn chế độ hiện nay là một chế độ không dân chủ và phản dân chủ.

– Hỏi: Trong chuyến viếng thăm của Tổng thống Clinton, trả lời một cuộc phỏng vấn của đài truyền hình CNN, vị nguyên thủ Hoa Kỳ phát biểu rằng, tự do và dân chủ tại Việt Nam là một tiến trình không thể đảo ngược được. Ông nghĩ sao về lời phát biểu này?

– Ông Trần Độ: Tôi cũng cho là như thế. Bởi vì càng ngày, nhất là giới trẻ càng cần phải có dân chủ. Và tiến trình dân chủ cứ diễn ra mà không cưỡng lại được.

– Hỏi: Trong một lần chúng tôi phỏng vấn nhà văn nữ Dương Thu Hương, bà Hương nói đảng và nhà nước cộng sản Việt Nam cũng như đảng và nhà nước cộng sản Trung Quốc đã ký kết với nhau một số bản hiệp định về biên giới giữa hai nước, trong đó Việt Nam đã phải nhượng bộ Trung Quốc một khoảng lãnh thổ sâu vào Mục Nam Quan. Theo sự hiểu biết của ông, điều này có đúng không ạ?

– Ông Trần Độ: Ở Việt Nam những tin tức như thế là bí mật lắm, không ai biết đâu. Và tôi cũng chỉ nghe người nọ, người kia nói thôi, chứ tôi cũng không được thông báo gì rõ rệt về cái việc ấy. Tuy nhiên, tôi có biết là Việt Nam phải nhân nhượng nhiều lắm, ở cái chỗ trước đây gọi là Mục Nam Quan, thì hình như Việt Nam phải lui vào đến mấy trăm thước. Và cái chỗ mà trước đây gọi là Thác Bản Dốc, nơi Việt Nam vẫn tự hào là một thắng cảnh, thì bây giờ hình như cũng thuộc về Trung Quốc. Tôi cũng biết sơ sơ thế thôi chứ không có văn bản nào hoặc tin tức nào chính thức cả.

– Hỏi: Cuộc chiến Việt Nam đã chấm dứt cách đây 25 năm và di sản đất nước giờ phút này đang phải gánh chịu là tình trạng tụt hậu về mọi lãnh vực, từ tinh thần, vật chất lẫn nhân phẩm của người dân. Ông đã từng giữ nhưng chức vụ quan trọng của đảng cộng sản, thế thì nếu trong một trường hợp nào đó, ông được gặp gỡ một vị sĩ quan mang cùng cấp bậc với ông trong quân đội Việt Nam Cộng Hòa hoặc là một người sống trong chế độ miền Nam cũ, thì ông sẽ nói điều gì với những người đả từng đối nghịch chiến tuyến với ông?

– Ông Trần Độ: Nếu tôi có gặp, thì bây giờ tôi sẽ coi như một người Việt Nam và nói chuyện bình thường với nhau. Và họ muốn nói chuyện gì tôi cũng sẽ nói chuyện với họ như những người Việt Nam nói chuyện với nhau.

 

Bài đọc thêm: “Bỏ Ðảng hay Ðảng bỏ” – Ngô Nhân Dụng

 

Advertisements


Chuyên mục:Nhân vật, Sự kiện, Tổng Quát, Tưởng niệm, Xã hội

Thẻ:,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: