Uyên Nguyên – Ðừng đổ vấy hết cho facebook!

1969230_777713242275355_849148166270715314_nKhông ít trong số những người trước hoặc sau khi kết bạn (add friends) với tôi trên facebook, từng hỏi:
– Bạn lập facebook có phải vì mục đích làm chính trị?

Thảng hoặc hỏi cắc cớ, “vô duyên”:
– Kết nhiều bạn để làm gì?

Dù ở tình huống nào, tôi vẫn tâm niệm không để những điều tiểu tiết ấy đánh mất phép lịch sự với nhau.

Chúng ta lên án hai bạn trẻ ngồi trên những quyển sách, cũng nên khắt khe thêm chút nữa với cách mà không ít người đang sử dụng chung một loại hình ngôn ngữ như là một thứ vũ khí tấn công người khác. Thật tình tôi không thấy vấn đề ở các bạn trẻ ấy mà thôi, mà nguyên nhân do hình thái môi trường giáo dục Việt Nam hiện nay, liên đới chính sách chung của Nhà Nước, đào tạo ra những mẫu người như vậy.

Tôi rời Việt Nam khá muộn, nghĩa là tuổi trẻ của mình đã có một thời gian “mù lòa” dưới mái trường XHCN. Người mù có thể không thấy, nhưng ai dám tự hào trong đáy vực tối tăm, kẻ sáng mắt có thể thấy rõ!?

Tôi có nhiều yêu cầu kết bạn và không ngần ngại đưa tay ra. Với tôi đó là phép xã giao tối thiểu giữa người với người. Ngoài đời cũng vậy mà trên facebook cũng vậy. Còn sau đó ra sao nữa cho tình bạn được dài lâu, trở thành tâm giao và, để “ảo” thành “thực,” “thực” không là “ảo,” là một vấn đề cần có thời gian và nhận thức.

Cũng chừng mười lăm năm trước, một hôm trong đám đệ tử đồng môn chào xáo chuyện “nội gián.” Sự khủng hoảng kéo dài. Tôi viết thư cho thầy, ít hôm thì ông hồi âm. “Theo dõi, gây chia rẽ là chức năng của ngành an ninh. Chuyện này không có chi lạ. Lạ là các con vì chuyện này đâm ra đố kỵ, buồn phiền lẫn nhau. Cần phải nhớ, quan trọng nhất là nội lực của chính mình.”

Thư thầy chấm hết chỗ này. Tôi lẳng lặng không nói thêm. Từ đó tâm niệm một điều mà cho đến bây giờ, tôi xem việc “add friends” hay “like” trên facebook, trong rất nhiều trường hợp, là sự mở đầu của việc “đối thoại.” Nói một cách khác, “phản biện.” Nếu không có nó, đừng nói đến “phản tỉnh.”

Chúng ta đang mượn facebook (và những phương tiện Social Media Network thời đại) để làm gì? Nếu không phải để có thêm nhiều người hiểu mình và ngược lại. Và mong nơi đó nhân tiếng lòng của mình lên… Nhất là những khi cần phải “gào.” Thế thì hỏi kết bạn nhiều để làm gì có cần thiết chăng?

NÓI VÀ GÀO CŨNG LÀ HÀNH ĐỘNG: Trên facebook, một số người đặt vấn đề: đối diện với một chính quyền độc tài vừa hèn với giặc vừa ác với dân như chính quyền Việt Nam hiện nay, mọi người cần phải làm một cái gì cụ thể thay vì chỉ ngồi nói suông. Đồng ý. Nếu làm được gì đó thì hay biết mấy. Nhưng nếu chưa làm được, chỉ cất một tiếng nói hoặc một tiếng gào cũng đã rất quý. Nói hay gào một mình hoặc với năm bảy người thân chỉ là một cách nói và một cách gào. Nhưng nếu nói và gào cho cả hàng ngàn người nghe (ví dụ trên facebook) thì việc nói và gào ấy trở thành một hành động. Nếu những hành động như vậy cứ lan tỏa, lan tỏa, thật rộng và thật sâu thì việc làm một cái gì đó không còn xa xôi nữa. – Nguyễn Hưng Quốc

Và không ít các bạn trẻ trong nước, hoặc chỉ là người bình thường, hoặc đang đứng ở vị trí của một Dư Luận Viên kết luận tôi đang mượn facebook làm chính trị. Khiến tôi nhớ lời của thầy Phạm Công Thiện nhận định về hành trạng dấn thân quốc sự của các thiền sư Phật giáo cận đại, đã nêu lên một câu hỏi, bạn “hiểu như thế nào là ‘chính trị’ và, như thế nào gọi là ‘làm’ chính trị.” Cần trả lời câu hỏi này trước. Nhưng nói như vậy có vẻ khó hiểu đối với nhiều người.

Tôi không thích chính trị, dứt khoát với chính trị. Nhưng đồng thời tôi cũng dứt khoát chống lại những điều ác. Dứt khoát cả hai điều này, không phải là thái độ cầu an, bàng quan tọa thị. “Làm” trong ý nghĩa đó, “chính trị” hoặc “phi chính trị” không có sự vướng mắc. Rút lại cần có nhận thức. Suy diễn từ cách anh Nguyễn Hưng Quốc chia sẻ về nội hàm “văn hóa chính trị” phát biểu tại Viện Việt Học, California, Hoa Kỳ. Không có nền tảng văn hóa, người làm chính trị chỉ là những kẻ hoạt đầu. Trong xã hội Việt Nam hiện nay, đội ngũ Dư luận viên điển hình là công bộc cho những hoạt đầu chính trị, và bản thân mỗi dư luận viên, là những hoạt đầu chính trị.

TIẾNG GÀO: Trước những sự áp bức, mọi tiếng kêu gào đều cần thiết. Gào kiểu gì cũng được. Nhưng ít nhất phải có một tiếng kêu cất lên. Chỉ có sự im lặng mới là điều dại dột, hơn nữa, đáng trách: Nó không những là một sự cam chịu hay đầu hàng mà còn có thể được hiểu là một sự cổ vũ hoặc đồng lõa với tộc ác. Sự im lặng của những người trí thức và đặc biệt, trí thức cầm bút, lại càng đáng trách: Họ buông bỏ cả vũ khí của họ để được an toàn. Nhưng không ai có thể thực sự an toàn khi sự áp bức gắn liền với bản chất của một chế độ: Nếu những kẻ cất tiếng kêu bị mãnh thú xé xác, những kẻ giả chết nằm im thin thít dưới đất sẽ bị giòi bọ ăn thịt. Đàng nào cũng có thể chết, nhưng trong trường hợp trên, ít nhất cũng có hy vọng: trong thời đại toàn cầu hóa với những mạng lưới truyền thông xã hội chằng chịt và rộng khắp như hiện nay, những tiếng kêu cứu rất dễ được nghe; và khi được thế giới nghe, người kêu cứu sẽ có nhiều cơ hội được bảo vệ. – Nguyễn Hưng Quốc

Thoạt đầu, tôi đến với Facebook do công việc. Sau, nó trở thành nơi kết giao bằng hữu. Mỗi ngày tôi vào facebook như đi dạo trong một khu vườn có hoa tươi và cũng có cỏ hoang. Tôi chăm sóc từng đóa hoa, để vườn tôi mỗi ngày ít cỏ đi. Công việc như vậy đã trở thành bình thường như hít thở.

Cái khoảnh khắc tôi kết bạn, và bạn kết tôi, điều đó không quan trọng bằng việc chúng ta giữ được nhau lâu. Nghĩ vậy mà tôi rất “dễ dãi” kết bạn. Nhưng kết rồi để thấy mỗi người đều có phần “khắt khe.” Tôi tôn trọng sự khắt khe và cả sự dễ dãi của tất cả. Ngoài đời cũng vậy mà trên facebook cũng vậy. Ai dám nói trên mạng “tình ảo.” Ngoài đời thật, “tình ảo” cũng lắm thay!

Tôi tập nhận thức từ những điều mình đón nhận trong đời sống thường nhật. Có người thấy tôi làm việc ở nhật báo Người Việt, viết bài trên blog thì nghĩ tôi là nhà báo. Có người đọc một bài thơ thì khen tôi như một nhà thơ. Có người thấy một tấm hình tôi chụp thì kết luận tôi là thợ ảnh… v.v. Kỳ thật tôi biết mình chẳng là “cái gì cả,” ngoài cái “vu vơ.” Nghĩ vu vơ, viết vu vơ… Nếu những điều mình nghĩ đó, viết đó được đón nhận, thì cũng không làm tôi tự phụ, xem nhận thức của mình là chủ nhân ông của kho tàng tri thức nhân loại đa dạng và phong phú.

Tôi để ý, cộng đồng facebook chỉ thường nhắc đến hai điểm: “add friends”“like.” Với tôi “comment” “share” là thích nhất. Nhưng quan trọng hơn cả, “add friends,” “like” và “comment” như thế nào, để tình cảm chúng ta tồn tại “thật”chứ không là “ảo.” Nên chăng, cũng cần có “văn hóa facebook!?”

Ở ngoài đời, tôi biết “tình thật” rất nhiều mà “tình ảo” cũng rất nhiều…, đừng đổ vấy hết cho facebook!

6 thángBảy, 2014
UYÊN NGUYÊN

Photo: internet

Advertisements


Chuyên mục:Nhân vật, Sự kiện, Độc thoại

Thẻ:,

4 replies

  1. “Like”. Tôi sẽ gởi cho Uyên Nguyên “Request Friend,” Nguyên nhớ “accept” dùm.

    Số lượt thích

  2. Sure, Sure:-)

    Số lượt thích

  3. Tui không gửi” like” hay gửi “add friend” !
    Nhưng với bài viết này tui xin được xem như là một người bạn, chỉ vì tâm đắc với câu “Nên chăng, cũng cần có “văn hóa facebook!?”

    Số lượt thích

  4. Cám ơn anh Ken Zip, mình là bạn lâu nay chớ bộ. Vẫn thường đọc com của anh bên Ngọc Lan’s Blog:-).Viết blog mà không đọc lời chia sẻ của còm sĩ, sẽ không lớn:-) Chúc anh và gia đình cuối tuần vui

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: