Ở một lằn ranh mong manh giữa tiếng nói và sự im lặng, giữa điều được thốt lên và điều còn chưa kịp nói ra, văn chương từ lâu đã hiện hữu như một nỗ lực âm thầm của con người để tự nhận diện chính mình. Không phải chỉ để kể lại đời sống mà để dò dẫm vào những khoảng sâu chưa từng … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Giữa Thuật Toán Và Linh Hồn: Một Phản Tỉnh Về Chủ Thể Sáng Tạo Trong Thời Đại AI
Khi bàn về “Tự Do Tôn Giáo Tại Việt Nam,” có những vấn đề không thể nhìn thấy hết bằng những biểu hiện bên ngoài, cũng như có những thực tại không thể đo lường chỉ bằng những tiêu chí hữu hình. Tự do tôn giáo tại Việt Nam, đặc biệt trong trường hợp của Phật giáo, là một trong những thực tại vừa nêu. … Đọc tiếp Lôi Am: Phật Giáo Việt Nam – Giữa Hiện Hữu Và Tự Chủ | Suy Nghĩ Từ Một Nhận Định của Cư sĩ Nguyên Thọ Trần Kiêm Đoàn
Trong dòng vận động của văn chương nhân loại qua các thời đại, mỗi lần xuất hiện một công nghệ mới, chúng ta lại vội vàng đặt câu hỏi rằng liệu sáng tạo có bị đe dọa, liệu cái đẹp có bị cơ giới hóa, liệu con người có bị thay thế bởi chính những gì mình tạo ra. Từ máy in của Gutenberg cho … Đọc tiếp Uyên Nguyên: AI Và Sự Tái Định Nghĩa Sáng Tác Văn Chương
Trong lịch sử phát triển của nhân loại, mỗi bước tiến của tri thức đều mang theo một nghịch lý âm thầm, đó chính là càng mở rộng chân trời hiểu biết, con người lại càng phải đối diện sâu hơn với chính giới hạn của mình. Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo hôm nay không nằm ngoài quy luật ấy. Nhưng điều đáng … Đọc tiếp Nguyên Việt: Chia Rẽ Vì AI – Khi Trí Tuệ Bị Đặt Trước Một Tấm Gương Không Dung Thứ
Lịch sử tư tưởng Phật giáo Việt Nam hiện đại có những văn kiện không đơn thuần chỉ mang tính thời sự của một giai đoạn, mà mang giá trị như những tuyên ngôn đạo lý vượt thời đại. Bấy giờ, hai văn kiện “Thông điệp hướng về thế kỷ XXI” của Đức Đệ Tứ Tăng Thống Hòa thượng Thích Huyền Quang và “Lời kêu … Đọc tiếp Tráng Nguyện: Từ Lương Tri Phật Giáo Đến Lương Tri Nhân Loại — Đọc Lại Hai Văn Kiện Lịch Sử Nhân Húy Nhật Đức Tăng Thống Thích Quảng Độ
Quả là không có một tiếng chuông báo hiệu nào đánh dấu khoảnh khắc nhân loại bước vào thời đại “sống với AI.” Nó xuất hiện dần dần, tích lũy và vượt ngưỡng mà con người chỉ nhận ra khi đã chạm tới. Sự chuyển mình ấy diễn ra âm thầm như một làn sương công nghệ phủ lên mọi ngóc ngách của đời sống. … Đọc tiếp Nguyên Việt: Thôi Đành Sống Với AI!
Trong đời sống chính trị Hoa Kỳ, mỗi giai đoạn khủng hoảng đều đặt xã hội trước một câu hỏi không dễ trả lời, đó là trách nhiệm thuộc về ai? Thuộc về chính sách hay thuộc về người cầm quyền? Thuộc về hệ thống hay thuộc về cá nhân đứng đầu? Và từ đó, một câu hỏi khác khó hơn nhưng thiết yếu hơn … Đọc tiếp Nguyên Việt: Chính sách, Quyền lực và Trách nhiệm – Khi phê phán không còn là con đường chuyển hóa
Dân chủ không chết vì tranh cãi. Dân chủ chỉ thực sự lâm nguy khi con người không còn biết bất đồng như những công dân mà chỉ còn biết đối đầu như những bản sắc đối nghịch. Trong lịch sử Hoa Kỳ, chưa từng có một giai đoạn nào mà xã hội hoàn toàn đồng thuận. Quốc gia này không được sinh ra từ … Đọc tiếp Nguyên Việt: Khi Bất Đồng Trở Thành Phép Thử Cuối Cùng Của Nền Dân Chủ
Không phải ngẫu nhiên mà phong trào phản kháng ICE đang lan rộng tại Hoa Kỳ trong những ngày tháng gần đây, và cũng không phải chỉ vì một vụ nổ gây phẫn nộ nhất thời. Những gì đang diễn ra không đơn thuần là tranh cãi quanh một cơ quan thực thi pháp luật, mà là sự va chạm sâu sắc giữa hai cách … Đọc tiếp Nguyên Việt: Không Có Thực Thi Luật Nào Đứng Trên Phẩm Giá Con Người | Khủng Hoảng Ice: Chỉ Dấu Trưởng Thành Trong Nền Dân Chủ Hoa Kỳ
Không có một quyền nào trong lịch sử Hoa Kỳ tự nhiên mà có. Cũng không có một quyền nào được duy trì chỉ bằng lời tuyên thệ hay văn bản lập hiến. Nếu nhìn thẳng vào lịch sử, ta buộc phải thừa nhận một sự thật tưởng như nghịch lý nhưng lại là trục đạo lý xuyên suốt, mọi bước tiến của tự do … Đọc tiếp Nguyên Việt: Nhân Quyền Không Tự Đến – Vai Trò Của Người “Bị Trị” Trong Lịch Sử Và Hiện Tại Hoa Kỳ
Buổi sáng ở một khu dân cư yên tĩnh tại Minneapolis, nơi lẽ ra chỉ có tiếng xe đi làm sớm và nhịp sinh hoạt quen thuộc của một ngày bình thường, đã khép lại bằng tiếng súng và một sinh mạng không còn trở về. Cái chết của Renee Nicole Macklin Good không diễn ra ở biên giới, không trong trại giam, cũng không … Đọc tiếp Nguyên Việt: Chính Sách Di Trú Và Thân Phận Con Người – Khi Trật Tự Được Xây Dựng Trên Nỗi Bất An
Trong kỷ nguyên hành chánh hóa quyền lực, cái chết không nhất thiết phải mang hình thái bạo lực trực tiếp. Nó có thể khoác áo thủ tục. Nó có thể nói bằng ngôn ngữ trung tính. Nó có thể đến sau hàng tháng trì hoãn y tế, sau những đêm không ngủ trong phòng giam, sau những chuyến xe đưa người đi mà không … Đọc tiếp Nguyên Việt: Sinh Mạng Con Người Trong Vùng Băng Giá Của Quyền Lực
Có một nghịch lý đang lộ ra rất rõ trong thời đại AI, con người sợ rằng AI sẽ thay thế mình, nhưng phần lớn nỗi sợ ấy không đến từ AI – mà đến từ cái “ngã” của chính chúng ta. Chúng ta không hoảng hốt vì AI giỏi, mà vì nó phơi bày những giới hạn mà ta cố che giấu. Ta không … Đọc tiếp Nguyên Việt: “Tôi” và “AI”
Sự thật không phát sinh từ tiếng súng, cũng không kết thúc khi chiến tranh khép lại. Nó tồn tại lặng lẽ, dai dẳng như nghiệp chưa trổ quả, âm thầm dẫn dắt đời sống tập thể đi qua những ngã rẽ mà chính nó không hay biết; nó theo dấu sinh mệnh của cả một dân tộc, vượt qua thời điểm mọi bài ca … Đọc tiếp Nguyên Việt: Còn Những Nỗi Buồn Hơn Chiến Tranh…
Lịch sử Việt Nam hiện đại khi nhìn thẳng không né tránh, phơi bày một sự thật trần trụi đến mức đau lòng, bất luận những tác động của Liên Xô, Trung Quốc, Hoa Kỳ hay bất kỳ ý thức hệ nào được du nhập, cuộc chiến 1954–1975 vẫn là một cuộc nội chiến giữa những người Việt, nơi máu anh em chan hòa trên … Đọc tiếp Nguyên Việt: “Nỗi Buồn Chiến Tranh” và Nỗi Lòng Hiếu Chiến
Như một cơn gió từ miền xa thổi ngược về nguồn, khát vọng dân chủ của người Việt không khởi sự từ một khẩu hiệu thời cuộc, cũng không từ những biến động chính trị nhất thời. Nó âm ỉ từ rất lâu, như một tiếng vọng của tâm thức muốn vươn lên khỏi những vòng trói buộc bất tận của lịch sử, như nỗ … Đọc tiếp Nguyên Việt: Dân Chủ Cho Việt Nam: Hành Trình Thức Tỉnh
Tựa như khi lần giở một pho kinh cổ, lớp bụi thời gian chưa kịp rơi khỏi đầu ngón tay, ta đột nhiên thấy mình đứng giữa một miền ký ức rộng hơn lịch sử, sâu hơn văn tự. Những trang sách của một học giả tưởng như chỉ nói về Phật giáo – về những vị thiền sư, những văn bản cổ, những triều … Đọc tiếp Huệ Đan: ‘Trang Sử Việt Cũng Là Trang Sử Phật*’ Xuyên Qua Công Trình Biên Khảo Của Thầy Lê Mạnh Thát
Trong dòng văn học Việt Nam hậu chiến, rất ít tác phẩm có thể phá vỡ những ảo tưởng tập thể sâu đến mức được xem như nền tảng của cả một thế hệ và lại càng hiếm có cuốn sách nào chạm đến tầm mức triết học của thân phận con người như Nỗi Buồn Chiến Tranh của Bảo Ninh. Xuất hiện trong bối … Đọc tiếp Uyên Nguyên: ‘Nỗi Buồn Chiến Tranh’ – Bản Kinh Thế Tục Phơi Bày Vô Minh
Uyên Nguyên 