Có một nghịch lý đang lộ ra rất rõ trong thời đại AI, con người sợ rằng AI sẽ thay thế mình, nhưng phần lớn nỗi sợ ấy không đến từ AI – mà đến từ cái “ngã” của chính chúng ta. Chúng ta không hoảng hốt vì AI giỏi, mà vì nó phơi bày những giới hạn mà ta cố che giấu. Ta không … Đọc tiếp Nguyên Việt: “Tôi” và “AI”
Sự thật không phát sinh từ tiếng súng, cũng không kết thúc khi chiến tranh khép lại. Nó tồn tại lặng lẽ, dai dẳng như nghiệp chưa trổ quả, âm thầm dẫn dắt đời sống tập thể đi qua những ngã rẽ mà chính nó không hay biết; nó theo dấu sinh mệnh của cả một dân tộc, vượt qua thời điểm mọi bài ca … Đọc tiếp Nguyên Việt: Còn Những Nỗi Buồn Hơn Chiến Tranh…
Lịch sử Việt Nam hiện đại khi nhìn thẳng không né tránh, phơi bày một sự thật trần trụi đến mức đau lòng, bất luận những tác động của Liên Xô, Trung Quốc, Hoa Kỳ hay bất kỳ ý thức hệ nào được du nhập, cuộc chiến 1954–1975 vẫn là một cuộc nội chiến giữa những người Việt, nơi máu anh em chan hòa trên … Đọc tiếp Nguyên Việt: “Nỗi Buồn Chiến Tranh” và Nỗi Lòng Hiếu Chiến
Như một cơn gió từ miền xa thổi ngược về nguồn, khát vọng dân chủ của người Việt không khởi sự từ một khẩu hiệu thời cuộc, cũng không từ những biến động chính trị nhất thời. Nó âm ỉ từ rất lâu, như một tiếng vọng của tâm thức muốn vươn lên khỏi những vòng trói buộc bất tận của lịch sử, như nỗ … Đọc tiếp Nguyên Việt: Dân Chủ Cho Việt Nam: Hành Trình Thức Tỉnh
Tựa như khi lần giở một pho kinh cổ, lớp bụi thời gian chưa kịp rơi khỏi đầu ngón tay, ta đột nhiên thấy mình đứng giữa một miền ký ức rộng hơn lịch sử, sâu hơn văn tự. Những trang sách của một học giả tưởng như chỉ nói về Phật giáo – về những vị thiền sư, những văn bản cổ, những triều … Đọc tiếp Huệ Đan: ‘Trang Sử Việt Cũng Là Trang Sử Phật*’ Xuyên Qua Công Trình Biên Khảo Của Thầy Lê Mạnh Thát
Trong dòng văn học Việt Nam hậu chiến, rất ít tác phẩm có thể phá vỡ những ảo tưởng tập thể sâu đến mức được xem như nền tảng của cả một thế hệ và lại càng hiếm có cuốn sách nào chạm đến tầm mức triết học của thân phận con người như Nỗi Buồn Chiến Tranh của Bảo Ninh. Xuất hiện trong bối … Đọc tiếp Uyên Nguyên: ‘Nỗi Buồn Chiến Tranh’ – Bản Kinh Thế Tục Phơi Bày Vô Minh
Khi dòng nước đục ngầu cuộn qua những mái nhà của người dân miền Trung năm nay, chúng ta lại nghe hai chữ quen thuộc “bất ngờ” hay những câu nói dễ dãi và hời hợt, một kiểu thái độ buông xuôi để né tránh trách nhiệm: “Xả cũng chết, không xả cũng chết.” Câu nói ấy, mới nghe tưởng chỉ là lời phân bua … Đọc tiếp Nguyên Việt: Việt Nam: Xả Lũ – Một Quốc Nạn | Một Khía Cạnh Khác Về Nhân Quyền Tại Việt Nam
Trong những ngày mưa bão ngập lụt, giữa tiếng kêu cứu vọng lên từ mái nhà lạnh run của người dân miền Trung, một câu hỏi cứ day dứt: “Vì sao mực nước lại dâng nhanh đến thế? Vì sao lũ đã tạnh mà nước vẫn còn lên?” Có lẽ ngay lập tức, dư luận hướng mắt về phía Bắc – nơi nhiều người tin … Đọc tiếp Nguyên Việt: Quả Bom Nước Không Chỉ Treo Trên Đầu – Mà Nằm Ngay Dưới Chân Chúng Ta
“Phật giáo đứng ở đâu trong lòng dân tộc?” – câu hỏi tưởng chừng chỉ thuộc phạm vi tôn giáo, nhưng thực ra là bài toán bản mệnh quốc gia, đạo đức công quyền và cách chúng ta kể lại lịch sử nửa sau thế kỷ XX. Đặt tên cố Tổng thống Ngô Đình Diệm bên cạnh cố Hòa Thượng Thích Trí Quang không phải … Đọc tiếp Lôi Am: Phật giáo đứng ở đâu trong lòng dân tộc?
Mỗi thế kỷ đều có những khoảnh khắc như tiếng chuông ngân vọng, thức tỉnh cả một thế hệ. Đối với thế kỷ XX của Trung Hoa – quốc gia từng gọi là “trung tâm thiên triều” – sự kiện Thiên An Môn năm 1989 là một vết thương chưa lành trong lịch sử đương đại, và là một biểu tượng ngổn ngang giữa khát … Đọc tiếp Nguyên Việt: Thiên An Môn 1989: Không Thể Nghiền Nát Một Giấc Mơ
Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất (GHPGVNTN) không phải là kết quả của một toan tính tổ chức, càng không phải là một phản ứng thuần túy chính trị nhất thời. Sự ra đời của Giáo hội này là một hiện tượng mang tính lịch sử – không đơn giản là việc hợp nhất các tổ chức Phật giáo rời rạc, mà là … Đọc tiếp Lôi Am: Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, Trong Tận Cùng Cô Liêu…
Tôn giáo, từ thời nguyên thủy cho đến thời hậu hiện đại, luôn đứng trước một câu hỏi: nên đứng ở đâu giữa cuộc chơi quyền lực của thế gian? Và nên hành xử thế nào để không phản bội bản thể tâm linh mà vẫn hiện diện giữa đời sống xã hội, chính trị và con người? Câu hỏi ấy, tưởng như trừu tượng, … Đọc tiếp Lôi Am: Giáo Hội và Quyền Lực
Giữa thế kỷ 21 – thời đại của hội nhập, ngoại giao và đối tác chiến lược – những quốc gia từng là cựu thù trong chiến tranh đang ngày càng xích lại gần nhau. Hình ảnh Tổng thống Mỹ đứng tại Hà Nội bắt tay lãnh đạo Việt Nam không còn là điều gây chấn động. Các bản hiệp định thương mại, các chuyến … Đọc tiếp Nguyên Việt: Thân Phận Người Quốc Gia Giữa Thế Kỷ Hòa Giải
Chúng ta đã sống một nửa thế kỷ trong ngôn ngữ của chia lìa. Nhưng chính nơi đó, văn chương đã giữ cho ta một sợi chỉ, nối từ gốc đến ngọn, từ vết thương đến ký ức, từ lưu vong đến khả thể trở về. Năm 1975, lịch sử Việt Nam bước sang một chương mới. Hòa bình đến trên danh nghĩa, nhưng những … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Văn Chương Việt Sau 1975: Lưu Vong, Phản Tỉnh và Căn Tính Toàn Cầu | Vietnamese Literature after 1975: Exile, Reflection, and Global Identity
Ca khúc ra đời không nhằm để chinh phục đỉnh cao nghệ thuật, mà như để giữ lại linh hồn dân tộc trong những năm tháng đen tối nhất của lịch sử. Âm nhạc miền Nam nói chung – và đặc biệt là nhạc lính miền Nam Việt Nam nói riêng – là một dòng nhạc như thế. Nó không huy hoàng như kèn đồng … Đọc tiếp Nguyên Việt: Việt Nam Không Đòi Xương Máu – Việt Nam Kêu Gọi Thương Nhau…
Trong lịch sử nhân loại, chiến tranh chưa từng thiếu vắng những danh nghĩa rực rỡ. “Giải phóng” từng được nhân danh để thúc đẩy những đoàn quân tiến vào, để dựng nên những tượng đài quyền lực, để phủ lên những cánh đồng đầy huyệt mộ. Nhưng khi lịch sử lùi xa khỏi cơn mê sảng của thời đại, người ta buộc phải tự … Đọc tiếp Nguyên Việt: Từ Buông Súng Đến Giải Phóng – Ai Giải Phóng Ai?
Có những ngọn đèn cháy lên rồi tắt lịm giữa dòng lịch sử. Có những tư tưởng bùng lên như pháo hoa trong một khoảnh khắc ngắn ngủi của thời đại. Nhưng cũng có những ngọn lửa âm ỉ cháy suốt nhiều thập kỷ, không bao giờ tàn, soi rọi con đường tư tưởng cho cả một thế hệ. Chính Luận của Trần Trung Đạo … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Chính Luận Việt Nam: Một Thế Kỷ Trăn Trở Và Khát Vọng
Sau mỗi cuộc nội chiến, điều còn lại là những đống gạch vụn, những bia mộ trắng xóa và cánh đồng loang máu cũ. Nhưng cái còn lại, sâu nhất, là vết thương nơi tâm thức một dân tộc. Cuộc nội chiến Hoa Kỳ đã chấm dứt bằng quân sự vào năm 1865, nhưng nó chỉ mới bắt đầu trên phương diện đạo lý. Vấn … Đọc tiếp Nguyên Việt: Hạt Giống Của Sự Hồi Sinh | The Seed of Rebirth
Uyên Nguyên 