Đọc lại Tiểu truyện của Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Tôn và một thời sinh tử của Phật giáo Việt Nam Hành trạng của một bậc cao Tăng đi qua lịch sử đôi khi để lại rất nhiều ngày tháng, ngôi vị…, nhưng có khi tất cả những gì hậu thế cần nhớ thì nằm trong một vài lời nói ngắn ngủi. Đối với … Đọc tiếp Trí-Tuệ: Bốn Mươi Năm, Một Lời Cảnh Tỉnh…
Nhân đọc “Sa-môn bất kính vương giả luận” của Thượng Tọa Thích Nhuận Châu Lô Sơn đã khuất sau mười sáu thế kỷ mây bay. Người xưa hóa bụi, đế nghiệp thành tro, những triều phục một thời rực rỡ dưới sân rồng nay đã sắc lạnh trong mấy trang cổ sử. Chỉ có một câu hỏi tưởng nhỏ bé vẫn còn vọng lại … Đọc tiếp Huệ Đan: Ngoài Cửa Nhân Gian, Trời Phương Ngoại – Từ một cái cúi đầu ở Lô Sơn, nghĩ về tự do của người học Phật
Nô lệ, tưởng là chuyện của xích xiềng. Xích xiềng, tưởng phải nghe ra tiếng thép va vào nhau, phải có bàn tay vung roi và bóng người quỵ xuống. Nhưng đọc Sự Nô Lệ Của Con Người của Hòa thượng Thích Minh Châu (1918-2012), chợt thấy những tù ngục kiên cố nhất cõi nhân gian vốn chẳng có tường thành. Cửa vẫn mở. Trời … Đọc tiếp Huệ Đan: ‘Sự Nô Lệ Của Con Người’
Trong loạt ảnh tôi còn lưu lại, mái tóc ông đã bạc gần hết. Chiếc kính sẫm màu che khuất đôi mắt, sau lưng chỉ là một vùng gỗ xám lạnh, bình thường đến độ gần như vô sự. Có lúc ông ngước nhìn về một khoảng trời ngoài khuôn ảnh, có lúc cúi xuống như đang lắng nghe một tiếng động rất xa xôi … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Phượng Hồng-Trần Bé, Cuộc Rong Chơi Của Sắc Không và Một Đời Đem Hội Họa Trở Về Tự Tâm
Đọc Tuệ Sỹ: Lễ tháng bảy cho những oan hồn phiêu bạt Tháng Bảy trở về, trời đất phương Đông dường như chùng xuống. Mưa không lớn. Chỉ từng sợi mỏng buông qua mái cổ, vương trên đầu ngọn trúc, thấm vào một khoảng sân chùa đã rêu phong. Chiều xuống rất chậm. Khói hương từ một mái nhà đâu đó bay lên, gặp … Đọc tiếp Huệ Đan: Một vầng trăng lạnh giữa nhân gian | Đọc lại “Lễ tháng bảy cho những oan hồn phiêu bạt” của Thầy Tuệ Sỹ
Từ truyền thống sơn môn đến biểu tượng của sự kế thừa Chánh pháp trong thời đại thử thách Lời dẫn Cuộc đời của Đức Đệ Tứ Tăng Thống Hòa thượng Thích Huyền Quang trưởng thành trong giai đoạn phong trào chấn hưng đang tạo nên những chuyển biến sâu rộng. Sinh trưởng trong bối cảnh phong trào chấn hưng Phật giáo đầu thế kỷ … Đọc tiếp Dạ Chung: Đức Đệ Tứ Tăng Thống Hòa Thượng Thích Huyền Quang (1919-2008)
Lịch sử Việt Nam hiện đại vốn chưa bao giờ thiếu những người viết về lịch sử. Điều hiếm hoi hơn nhiều là những người chấp nhận để chính cuộc đời mình bị lịch sử chất vấn. Mỗi thế hệ trí thức bước vào đời sống với một câu hỏi riêng. Có thế hệ đi tìm độc lập cho dân tộc. Có thế hệ đi … Đọc tiếp Lôi Am: Bên Kia Những Trang Sử | Nhà nghiên cứu Bùi Hồng Quang và bi kịch của một thế hệ trí thức Việt Nam
Góp bàn cùng Cư sĩ Nguyên Giác, nhân đọc “Nghĩ về hoằng pháp” đăng trên Việt Báo Online, 23/06/2026 Từ những con số xuất hiện trên mặt báo* thường tạo ra cảm giác bất an. Ở đó tưởng như đang có một tôn giáo suy giảm hàng triệu tín đồ. Những ngôi chùa già đi cùng dân số. Những thế hệ trẻ ngày càng ít … Đọc tiếp Lôi Am: Phật giáo Nhật Bản đang suy giảm hay đang chuyển dạng?
Từ những tranh luận kéo dài quanh chuyện chay và mặn trong Phật giáo, điều thú vị là câu hỏi dường như chưa bao giờ thực sự thuộc về thực phẩm. Bởi lịch sử các tôn giáo lớn của nhân loại cho thấy rất ít tập quán được hình thành đơn thuần từ một điều luật hay một bản văn. Phía sau mỗi tập quán … Đọc tiếp Huệ Đan: Ăn Chay Trong Phật Giáo Đông Á: Nhìn Từ Lịch Sử Tư Tưởng và Sự Hình Thành Truyền Thống
Đôi khi trong đời sống học thuật xuất hiện những bài viết đáng chú ý không phải vì mọi diễn giải và kết luận của chúng đều hoàn toàn chính xác, mà vì chúng buộc người đọc quan tâm phải xem xét lại những điều lâu nay vẫn được lặp đi lặp lại như những chân lý hiển nhiên. Ở đây, tôi muốn nói đến … Đọc tiếp Lôi Am: Văn Như Kỳ Nghiệp – Nhân Đọc “‘Văn là người’ Là Sai Lầm Lịch Sử”* của Thái Hạo
Trong những giai đoạn nghiệt ngã nhất của lịch sử thường bộc lộ rõ nhất phẩm chất của con người. Trong lịch sử Phật giáo Việt Nam hiện đại, từ những năm tháng cấm túc của Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, cuộc lưu đày và quản chế của Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Độ, đến lao tù và thử thách sinh tử … Đọc tiếp Lôi Am: Khổ Hạnh và Tự Do
Lời thưa: Lịch sử hiện đại của Phật giáo thế giới, hiếm có hình ảnh nào được nhắc nhiều như hình ảnh Bồ-tát Thích Quảng Đức ngồi bất động giữa biển lửa tại Sài Gòn vào mùa hè năm 1963. Hơn sáu thập niên qua, hàng trăm bài báo, công trình nghiên cứu, hồi ký chiến tranh, khảo luận chính trị, tác phẩm nhiếp ảnh và tư liệu … Đọc tiếp Dạ Chung: Hành Trình Lửa Thiêng | Đọc lại “Một Số Tư Liệu Mới Về Bồ-tát Thích Quảng Đức”[1] của Thầy Trí Siêu Lê Mạnh Thát
Lịch sử của một dân tộc có nhiều biến cố được ghi lại bằng văn bản, lưu truyền qua lời kể và không ít biến cố gần như kết tinh toàn bộ ý nghĩa của mình trong những hình ảnh đầy ấn tượng. Hơn sáu thập niên trôi qua, khi nhắc đến Pháp nạn Phật giáo 1963, ký ức đại chúng gần như lập tức … Đọc tiếp Lôi Am: Lửa Thiêng Soi Toàn Thế Giới* – Nhìn lại Phong trào PGVN1963 từ lăng kính xã hội dân sự, ký ức lịch sử và trách nhiệm cộng đồng
Trong bối cảnh sinh hoạt Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại, đặc biệt tại Hoa Kỳ trong những năm gần đây, chúng ta ngày càng chứng kiến nhiều lễ hội Phật giáo, lễ đài Phật Đản, không gian trang trí hay các công trình mang hình thức “chùa Việt” được tổ chức với quy mô lớn và đầu tư công phu hơn trước. Đó … Đọc tiếp Lôi Am: Mỹ Học Phật Giáo Việt Nam: Nơi An Trú Của Tâm Hồn Dân Tộc
Lời thưa: Bài viết này không được viết ra để dựng thêm một huyền thoại, càng không nhằm khơi lại hận thù của một thời lịch sử đã để lại quá nhiều tro bụi trên thân phận dân tộc. Điều cần được nói ở đây là sự thật phải được trả về đúng phẩm giá của nó. Cuộc tự thiêu của Bồ tát Thích Quảng Đức … Đọc tiếp Dạ Chung: Xá Lợi Từ Bi Giữa Tàn Tro Lịch Sử
Một dân tộc chỉ thật sự bước vào vùng thương tích sâu nhất của lịch sử khi biểu tượng thiêng liêng nhất của mình phải rời khỏi nơi tôn nghiêm để xuất hiện dưới bầu trời bất an của thời cuộc. Bàn thờ Đức Phật hiện diện trên đường phố Việt Nam không đơn thuần chỉ là một hành động xuống đường của quần chúng … Đọc tiếp Lôi Am: Đức Phật Giữa Nhân Gian – ‘Bàn Thờ Xuống Đường*’ Trong Lăng Kính Đạo Học Và Lịch Sử
Đừng bảo xuân tàn hoa rụng hết Đêm qua sân trước một nhành mai.”* Bài kệ này của Mãn Giác thiền sư (1052 – 1096) đã được đọc suốt nhiều thế kỷ như một khúc ngâm về vô thường và niềm tin vào sự tiếp nối. Cách đọc và hiểu ấy không sai. Nhưng nếu chỉ ngừng lại ở đó, chúng ta đã vô … Đọc tiếp Tịch Lâm Sơn Nhân: Nhành Mai Mãn Giác, Mỹ Học Hiện Hữu Giữa Thời Đại Trì Hoãn
Một dân tộc từng đi qua thuộc địa, chiến tranh, chia cắt, lưu đày và những cuộc tự phân hóa kéo dài hơn trăm năm, rốt cùng rồi cũng sẽ phải trở lại đối diện với một câu hỏi căn bản nhất: điều gì còn lại để nhận ra mình giữa những đổ vỡ của lịch sử? Sau tất cả những cuộc tranh thắng, những … Đọc tiếp Hư Đăng: Một Thế Kỷ – GHPGVNTN với “Ý Thức Về Nguồn”
Uyên Nguyên 