Từ những tranh luận kéo dài quanh chuyện chay và mặn trong Phật giáo, điều thú vị là câu hỏi dường như chưa bao giờ thực sự thuộc về thực phẩm. Bởi lịch sử các tôn giáo lớn của nhân loại cho thấy rất ít tập quán được hình thành đơn thuần từ một điều luật hay một bản văn. Phía sau mỗi tập quán … Đọc tiếp Huệ Đan: Ăn Chay Trong Phật Giáo Đông Á: Nhìn Từ Lịch Sử Tư Tưởng và Sự Hình Thành Truyền Thống
Đôi khi trong đời sống học thuật xuất hiện những bài viết đáng chú ý không phải vì mọi diễn giải và kết luận của chúng đều hoàn toàn chính xác, mà vì chúng buộc người đọc quan tâm phải xem xét lại những điều lâu nay vẫn được lặp đi lặp lại như những chân lý hiển nhiên. Ở đây, tôi muốn nói đến … Đọc tiếp Lôi Am: Văn Như Kỳ Nghiệp – Nhân Đọc “‘Văn là người’ Là Sai Lầm Lịch Sử”* của Thái Hạo
Trong những giai đoạn nghiệt ngã nhất của lịch sử thường bộc lộ rõ nhất phẩm chất của con người. Trong lịch sử Phật giáo Việt Nam hiện đại, từ những năm tháng cấm túc của Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, cuộc lưu đày và quản chế của Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Độ, đến lao tù và thử thách sinh tử … Đọc tiếp Lôi Am: Khổ Hạnh và Tự Do
Lời thưa: Lịch sử hiện đại của Phật giáo thế giới, hiếm có hình ảnh nào được nhắc nhiều như hình ảnh Bồ-tát Thích Quảng Đức ngồi bất động giữa biển lửa tại Sài Gòn vào mùa hè năm 1963. Hơn sáu thập niên qua, hàng trăm bài báo, công trình nghiên cứu, hồi ký chiến tranh, khảo luận chính trị, tác phẩm nhiếp ảnh và tư liệu … Đọc tiếp Dạ Chung: Hành Trình Lửa Thiêng | Đọc lại “Một Số Tư Liệu Mới Về Bồ-tát Thích Quảng Đức”[1] của Thầy Trí Siêu Lê Mạnh Thát
Lịch sử của một dân tộc có nhiều biến cố được ghi lại bằng văn bản, lưu truyền qua lời kể và không ít biến cố gần như kết tinh toàn bộ ý nghĩa của mình trong những hình ảnh đầy ấn tượng. Hơn sáu thập niên trôi qua, khi nhắc đến Pháp nạn Phật giáo 1963, ký ức đại chúng gần như lập tức … Đọc tiếp Lôi Am: Lửa Thiêng Soi Toàn Thế Giới* – Nhìn lại Phong trào PGVN1963 từ lăng kính xã hội dân sự, ký ức lịch sử và trách nhiệm cộng đồng
Trong bối cảnh sinh hoạt Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại, đặc biệt tại Hoa Kỳ trong những năm gần đây, chúng ta ngày càng chứng kiến nhiều lễ hội Phật giáo, lễ đài Phật Đản, không gian trang trí hay các công trình mang hình thức “chùa Việt” được tổ chức với quy mô lớn và đầu tư công phu hơn trước. Đó … Đọc tiếp Lôi Am: Mỹ Học Phật Giáo Việt Nam: Nơi An Trú Của Tâm Hồn Dân Tộc
Lời thưa: Bài viết này không được viết ra để dựng thêm một huyền thoại, càng không nhằm khơi lại hận thù của một thời lịch sử đã để lại quá nhiều tro bụi trên thân phận dân tộc. Điều cần được nói ở đây là sự thật phải được trả về đúng phẩm giá của nó. Cuộc tự thiêu của Bồ tát Thích Quảng Đức … Đọc tiếp Dạ Chung: Xá Lợi Từ Bi Giữa Tàn Tro Lịch Sử
Một dân tộc chỉ thật sự bước vào vùng thương tích sâu nhất của lịch sử khi biểu tượng thiêng liêng nhất của mình phải rời khỏi nơi tôn nghiêm để xuất hiện dưới bầu trời bất an của thời cuộc. Bàn thờ Đức Phật hiện diện trên đường phố Việt Nam không đơn thuần chỉ là một hành động xuống đường của quần chúng … Đọc tiếp Lôi Am: Đức Phật Giữa Nhân Gian – ‘Bàn Thờ Xuống Đường*’ Trong Lăng Kính Đạo Học Và Lịch Sử
Đừng bảo xuân tàn hoa rụng hết Đêm qua sân trước một nhành mai.”* Bài kệ này của Mãn Giác thiền sư (1052 – 1096) đã được đọc suốt nhiều thế kỷ như một khúc ngâm về vô thường và niềm tin vào sự tiếp nối. Cách đọc và hiểu ấy không sai. Nhưng nếu chỉ ngừng lại ở đó, chúng ta đã vô … Đọc tiếp Tịch Lâm Sơn Nhân: Nhành Mai Mãn Giác, Mỹ Học Hiện Hữu Giữa Thời Đại Trì Hoãn
Một dân tộc từng đi qua thuộc địa, chiến tranh, chia cắt, lưu đày và những cuộc tự phân hóa kéo dài hơn trăm năm, rốt cùng rồi cũng sẽ phải trở lại đối diện với một câu hỏi căn bản nhất: điều gì còn lại để nhận ra mình giữa những đổ vỡ của lịch sử? Sau tất cả những cuộc tranh thắng, những … Đọc tiếp Hư Đăng: Một Thế Kỷ – GHPGVNTN với “Ý Thức Về Nguồn”
Tác phẩm đi vào đời sống không bằng cốt truyện, nhưng bằng dư âm. Khép sách lại rồi, người đọc vẫn chưa bước ra khỏi nó. Không phải vì ở đó chúng ta còn nhớ rõ một nhân vật nào, hay một biến cố nào mà vì còn nghe lảng vảng đâu đó những điều khó diễn tả. Như mùi khói của một buổi chiều … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Hư Ảo Mùi Hương…
Trong lịch sử hiện đại Việt Nam, nhiều thực thể xuất hiện như một cơ cấu tổ chức rồi biến hoại theo thời cuộc. Nhưng cũng có những hiện tượng lịch sử vượt khỏi giới hạn của một tổ chức thông thường để trở thành ký ức tinh thần của cả một dân tộc. Bấy giờ, Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, nhìn … Đọc tiếp Dạ Hà Mặc Chiếu: GHPGVNT và Chiều Sâu Của Phẩm Giá Con Người
Nhân đọc “Văn Học Thiền” của Cư sĩ Tâm Huy Huỳnh Kim Quang, đăng trên Việt Báo 10/04/2026. Văn học, từ buổi sơ nguyên của ý thức, đã không đứng yên trong một khuôn khổ nhất định, mà luôn trôi dạt giữa hai bờ của tự thân và khái niệm. Một phía nghiêng về tự thuật, nơi đời sống tự kể lại chính mình. … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Văn Học Thiền: Khi Ngôn Ngữ Không Là Ngôn Ngữ…
Khi bàn về “Tự Do Tôn Giáo Tại Việt Nam,” có những vấn đề không thể nhìn thấy hết bằng những biểu hiện bên ngoài, cũng như có những thực tại không thể đo lường chỉ bằng những tiêu chí hữu hình. Tự do tôn giáo tại Việt Nam, đặc biệt trong trường hợp của Phật giáo, là một trong những thực tại vừa nêu. … Đọc tiếp Lôi Am: Phật Giáo Việt Nam – Giữa Hiện Hữu Và Tự Chủ | Suy Nghĩ Từ Một Nhận Định của Cư sĩ Nguyên Thọ Trần Kiêm Đoàn
Kính Tưởng niệm lần thứ 53 Đức Đệ Nhất Tăng Thống Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Đại lão Hòa thượng Thích Tịnh Khiết Trong những ngày đầu Xuân, khi đất trời vừa bước qua một vòng chuyển vận, không gian dường như trở nên tĩnh lặng hơn để chúng ta có thể lắng nghe những điều sâu kín của thời gian. Trước … Đọc tiếp Trừng Tâm: Ý Thức Về Nguồn Và Con Đường Giải Thoát
Lịch sử tư tưởng Phật giáo Việt Nam hiện đại có những văn kiện không đơn thuần chỉ mang tính thời sự của một giai đoạn, mà mang giá trị như những tuyên ngôn đạo lý vượt thời đại. Bấy giờ, hai văn kiện “Thông điệp hướng về thế kỷ XXI” của Đức Đệ Tứ Tăng Thống Hòa thượng Thích Huyền Quang và “Lời kêu … Đọc tiếp Tráng Nguyện: Từ Lương Tri Phật Giáo Đến Lương Tri Nhân Loại — Đọc Lại Hai Văn Kiện Lịch Sử Nhân Húy Nhật Đức Tăng Thống Thích Quảng Độ
Trong lịch sử hơn hai thiên niên kỷ rưỡi của Phật giáo, Tăng đoàn vốn được nhìn nhận như một tập hợp những cá nhân xuất gia, đồng thời là một định chế tâm linh đặc biệt được Đức Phật thiết lập để bảo tồn, thực hành và truyền thừa Chánh pháp. Trong Tam Bảo – Phật, Pháp, Tăng – Tăng bảo giữ một vai … Đọc tiếp Lôi Am: Tăng Bảo Và Thử Thách Của Thời Đại
Trong bối cảnh Phật giáo Việt Nam từ những thập niên cuối của thế kỷ XX, khi trật tự tôn giáo truyền thống bị xô lệch bởi những biến động lịch sử kéo dài, nhiều bậc Tăng già đã phải bước đi trong một cảnh ngộ đặc biệt, đời tu không còn là nếp an cư ổn định, mà là hành trình thất tán, lưu … Đọc tiếp Từ Ân: Thầy Tuệ Sỹ và Phước An, Những Dấu Chân Âm Thầm Trên Con Đường Thôn Dã Quê Hương
Uyên Nguyên 