Có những nhà thơ tìm đến ngôn từ như một lẽ tự nhiên, để gọi tên thế giới và chạm đến những miền tâm tưởng. Có những nhà thơ viết như hơi thở, để mỗi câu chữ ngân lên nhịp đập sinh tồn. Và có những nhà thơ bước vào cõi chữ với một ý thức khác—nơi ngôn từ không còn là phương tiện, mà … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Nguyễn Thị Khánh Minh – Ngôn Ngữ Như Một Hóa Thân
Không phải ngẫu nhiên mà tập truyện ngắn này mang tên “Hạt U Minh” – một cụm từ mờ sâu như lớp bụi thời gian, vừa bừng sáng như một hạt giống đang âm thầm đâm chồi giữa lòng đất lạnh. Nơi cái tựa ấy, người đọc có thể linh cảm được một thế giới ngôn ngữ mà ở đó, những phận người nhỏ bé … Đọc tiếp Uyên Nguyên: U Minh Tiền Kiếp Trổ Mầm Bao Dung
Sự ra đi lặng lẽ của họa sĩ Nguyễn Đồng là một một dư vang trầm mặc trong ký ức nghệ thuật Miền Nam – một miền nghệ thuật từng sống động, tự do, nơi mà hội họa được đặt ngang hàng với văn học, triết học, và cả chính trị. Ông không những là một trong những họa sĩ tiêu biểu của thời Đệ … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Nguyễn Đồng, Những Vệt Màu Còn Lại Của Một Thời Vàng Son
* Nhà thơ Nguyễn Tất Nhiên. (Ảnh: Thái Đắc Nhã) quê hương gốc tích ngàn năm sao nhìn gia phả… ôi! toàn câu kinh? ông tôi đi lính triều đình giáo gươm thất thủ nơi thành quách xưa cha tôi kháng chiến đánh Chà tầm vong gẫy dưới chiến xa năm nào anh tôi áo trận hoa màu một ngày con khóc, vợ đau mất … Đọc tiếp Uyên Nguyên: 50 năm, còn câu kinh khổ!
Vào những ngày đầu tháng Tư, khi thành phố Sài Gòn như chùng xuống trong những cơn nắng nhạt, người ta lại nhớ đến một người đã lặng lẽ rời khỏi cõi nhân gian cách đây đã hơn hai mươi năm –Trịnh Công Sơn đến và đi như một tri kỷ của người Việt, gõ nhịp thời gian bằng tiếng hát ru người, ru đất … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Trịnh Công Sơn, Người Giữ Lửa Tình Yêu Giữa Tro Tàn Lịch Sử
(Nhân đọc lại ‘Chiến tranh, tình yêu, hoài niệm và truyện ngắn Võ Hồng’ của thầy Tuệ Sỹ) Cuộc chiến nào rồi cũng đến hồi kết thúc, nhưng lòng người vẫn như cánh chim lạc bầy, ngơ ngác tìm về nơi trú ẩn giữa những cơn giông bão mơ hồ của hận thù và tha thứ. Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Nửa Thế Kỷ Một Vết Hằn…
“Môt năm trời có bốn mùa Mẹ tôi chỉ có nắng mưa ngút ngàn Năm nay Đại Lễ Vu Lan Hồi chuông Bát Nhã vọng vang xứ người” Vinh Hồ, Thương Mẹ Như Biển Hồ Lai Láng là tên gọi của một thi tập, nhưng đồng thời là một minh chứng, một nén tâm hương, và là một tiếng vọng muôn trùng từ đáy lòng … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Vinh Hồ, Thơ Chạm Vào Lời Ru Xa Xăm…
Trong vô số mảnh vỡ còn văng vẳng tiếng vọng của chiến tranh, thơ Donry Nguyễn hiện lên như một vệt máu khô giữa trường ký ức – không tô điểm ước lệ, không gò bó theo mỹ cảm thông thường, chỉ một giọng chân tình mà âm ỉ như tiếng vọng của một thời chưa khép. Ông là lính – một pháo thủ – … Đọc tiếp Uuyên Nguyên: Thơ Donry Nguyễn, Người Về Từ Một Tháng Tư Khác…
Có những tiếng thơ không cần cất lên, mà vẫn ngân nga trong lòng người đọc. Có những bóng dáng thi nhân không đứng giữa sân khấu rực rỡ, nhưng lại hiện diện khôn nguôi trong ký ức của những ai si mê chữ nghĩa. Hoài Khanh là một dáng thơ như thế – lặng lẽ, sâu thẳm, như bóng trăng soi nghiêng trên một … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Hoài Khanh – Người Lữ Khách Xuôi Qua Miền Tịch Mịch
Có những dòng văn trôi qua như giọt mưa thoảng, chạm vào ta rồi tan biến. Lại có những trang chữ, dù giản dị đến mức tưởng như vụng về, vẫn ám vào tâm khảm một đời, như hương cỏ dại thoảng trong chiều, không cầu kỳ, không khoa trương, chỉ lặng lẽ, dịu dàng mà dai dẳng không nguôi. Văn của Hương Dạ Thảo … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Như Hương Dạ Thảo Sau Mùa…
Nước Mỹ vĩ đại không những nhờ vào sức mạnh quân sự, kinh tế hay khoa học công nghệ, mà còn do khả năng tự điều chỉnh của thể chế. Một hệ thống có thể tự sửa chữa sai lầm, tự thích nghi với thay đổi và không bị bóp nghẹt bởi bất kỳ cá nhân hay nhóm quyền lực nào. Chính điều đó làm … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Nước Mỹ: Hệ Thống Tự Điều Chỉnh và Cái Giá Phải Trả
Lịch sử vốn không có hồi kết, cũng không có khởi đầu. Chỉ có những bản nhạc viết trên nền cát bụi và người ca sĩ là cơn gió đi ngang, hát lên một lần rồi biến mất, để lại những dư âm chờ ai đó nhặt nhạnh lại. Nhưng nếu lịch sử là một kẻ khốn kiếp chỉ biết cách lặp đi lặp lại … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Khánh Ly – Giọng Hát Là Nơi Neo Đậu Của Cả Một Thế Hệ
Tác phẩm mở ra như một dòng sông, đưa người đọc trôi về miền ký ức xa xăm, nơi quá khứ vừa là một câu chuyện kể, vừa là một phần của căn tính, một mảnh hồn không thể tách rời. Những Ngày Thơ Ấu của Võ Phú là cánh cửa mở ra thế giới tuổi thơ, tựa một bản giao hưởng của nỗi nhớ, … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Chữ Nghĩa và Căn Tính: Võ Phú, Những Ngày Thơ Ấu
* Bài đăng trên tạp chí Ngôn Ngữ số 36, tháng 3, 2025 Tây Tạng là đỉnh trời của thế giới, nơi những dòng sông lớn khai sinh và duy trì nền văn minh của hàng tỷ con người. Nhưng giờ đây, nó đang chết dần. Khí hậu nóng lên, băng tuyết tan chảy, lượng nước ngọt suy giảm nhưng những hệ quả này … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Ngô Thế Vinh và Tiếng Vọng Cô Lãnh Từ Đỉnh Trời…
Không phải bây giờ, mà từ lâu, người ta đã nói về sự sụp đổ của những thần tượng. Khi Nietzsche viết Buổi Hoàng Hôn Của Những Thần Tượng[1], ông vừa ám chỉ những hình mẫu siêu hình hay tôn giáo đã chi phối tư tưởng phương Tây hàng thế kỷ, đồng thời tiên đoán một thực tại không thể tránh khỏi: một ngày nào … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Sự Lụi Tàn Của Những Biểu Tượng
Thế tục hóa[1] là một xu thế tất yếu trong dòng chảy lịch sử nhân loại, nơi các giá trị tôn giáo dần mất đi vai trò trung tâm trong đời sống xã hội, nhường chỗ cho các hệ tư tưởng, khoa học và công nghệ. Đây không phải là một hiện tượng mới mẻ mà đã được định hình từ thời kỳ Phục Hưng … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Phật giáo trước xu hướng thế tục hóa: Tìm Lại Giá Trị Nguyên Bản Trong Thời Đại Mới
Xuất bản, dù trong thời đại nào vẫn luôn là biểu tượng cho khả năng sáng tạo, bảo tồn và truyền đạt của nhân loại. Không đơn giản chỉ là một phương tiện giao tiếp hay một ngành công nghiệp, xuất bản là nhịp cầu nối liền trí tuệ của con người qua các thế hệ, là nơi tinh thần, khát vọng và văn hóa … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Ngôn Ngữ và Văn Hóa: Tầm Quan Trọng của Xuất Bản Việt
Giữa những biến thiên khắc nghiệt của lịch sử, văn học Việt Nam hải ngoại vươn lên như một dòng chảy bất tận, mang theo cả nỗi đau ly hương và khát vọng tái sinh bản sắc. Trong bức tranh đó, Hợp Lưu nổi lên không đơn thuần chỉ là một tạp chí, mà chính là một hiện tượng văn hóa độc đáo, nối kết … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Hợp Lưu, Biểu tượng văn chương hải ngoại và di sản Khánh Trường
Uyên Nguyên 