Mèn đéc, thương dân miệt vườn!

… Phút vội vã bỗng thấy mình du thủ
Thắp đèn khuya ngồi kể chuyện trăng tàn.
(Tuệ Sỹ, Không đề)

Hôm nay thấy hắn ở đây, ngày mai đã ở một nơi xa, khác. Cuộc đời hắn là những bước chân trượt dài, bất định. Hắn không thích ở một nơi mà người ta bảo hắn ngồi là phải ngồi, đứng là phải đứng. Ở cái xứ không có tự do, mà tìm cho mình được cái tự do, há không phải là điều dễ dàng!

Song, dầu sao tự do trong ý nghĩa mà hắn đã tìm được, là kiếp này hắn phải làm một thằng tù, tù tội với non nước, với nhân sinh…

Ðêm qua nằm đọc hết một loạt ký sự hắn gởi cho blog, đặc biệt là “Lộng Lẫy Miền Tây,” hay “Ðời Phượt,” vẫn thấy chẳng thấm đã vào đâu! Giữa cái mênh mông của quê nhà lộng lẫy hiện ra trước mắt, trùng trùng những nỗi đau quặn, cắm sào neo lại trong lòng.

Ðọc Kao Nguyên xong, ngắc ngoải giấc ngủ. Nỗi nhớ như xuồng mắc cạn, đợi con nước ròng lên.

Chiều chiều lại nhớ chiều chiều…!

Mèn đéc ơi! Hắn, thằng thanh niên lọt lòng ở xứ Bắc, mà nhớ miền Tây “như tình nhân nhớ tình nhân,” nhớ cuốn cuồng, bởi “Nắng miền Tây nhạt và ngọt ngào;” “Mưa cũng hiền và dịu êm;”“Gió miền Tây là đặc sản, mang theo mùi của hoa thơm quả ngọt, mùi của sông nước mặn mòi.”

Hoàng hôn mưa nắng đan cài nhau, rơi rụng trên sông. Ðêm nằm nghe sông nước êm trôi, hứng gió xôn xao mừng trăng non vừa lên, chòm xóm lấp lánh ánh đèn mở bày cuộc vui. Người miệt Tây có gì cũng đem ra đãi cho bằng hết người xa về…

Ðọc Kao Nguyên – chỉ riêng “Miền Tây Lộng Lẫy,” dù chả thấm đã vào đâu. Nhưng mừng vì hắn, thằng thanh niên đẻ muộn tận ngoài Bắc, trên những bước chân trượt dài vô Nam, rồi về tận miền Tây, mà đem lòng thương dân miệt vườn!

Ðời hắn, còn lầy lội và vấp thân nhiều bận, với non nước quê nhà!

Mèn đéc, dzậy mà dzui!

06 tháng Tám, 2013
UYÊN NGUYÊN

1074054_522042034511893_1340061266_oLỘNG LẪY MIỀN TÂY (Kao Nguyên) – Từ bé tôi đã biết đến miền Tây qua những tác phẩm văn học và những câu cải lương mủi mẫn nổi da gà. Và bắt đầu tưởng tượng về miền quê xa ngái ấy long lanh lộng lẫy như tranh vẽ. Trong những giấc mơ không đầu không cuối, lộn xộn của tuổi thơ, miền Tây đã len lỏi vào và ở lại mãi trong tâm hồn.

Tôi lớn lên, vấp thân vào cuộc mưu sinh lam lũ, sấp ngửa với đời, nhưng giấc mơ về miền Tây vẫn không khi nào nhạt phai trong tôi.

Bảy năm về trước, từ Hà Nội, tôi bỏ tất cả, hành phương Nam và miền Tây là đích đến đầu tiên của tôi trong hành trình vạn dặm ấy. Với một con 67, tôi đã lang thang như mây trời khắp vùng sông nước miền Tây. mình một ngựa, độc hành, không quen biết ai, tiền bạc lại có hạn, nhưng tôi vẫn thỏa mãn được giấc mơ thủa nào bởi chính những con người miền Tây tuyệt vời ấy, đã cưu mang đón nhận tôi như đón đứa con xa tìm về nhà.

Chảy nước mắt, khi nhớ tới những tháng ngày tuyệt vời ấy.

Sau những ngày tháng phiêu bồng tựa như một đoạn phim, tôi trở về quê hương, tiếp tục hành trình mưu sinh của mình. Cuộc sống đầy biến động, có bao nhiêu điều để nhớ để quên, nhưng ký ức về miền Tây vẫn nguyên vẹn. Ngào nhất, long lanh nhất!

Bảy năm trôi qua, thời gian không dài nhưng cũng đủ để bôi xóa, lãng quên rất nhiều điều, kể cả những vết thương lòng sâu nặng. Nhưng trừ những gì tốt đẹp nhất, thì sẽ không bao giờ. Nó sẽ cắm sào vĩnh viễn trong tâm hồn con người. Miền Tây là một trong những điều kỳ diệu ấy, đã ở lại cùng tôi có lẽ, suốt đời.

Trái tim rung lên những nhịp đập bấn loạn lúc nhắc nhớ, như tình nhân nhớ tình nhân, đôi chân giang hồ của tôi lại phiêu dạt về miền Tây lần nữa.

Tôi chọn xe máy làm phương tiện di chuyển từ Sài Gòn về miền Tây. Nếu đi xe hơi, tôi sợ mình sẽ bỏ qua rất nhiều chi tiết, tưởng như rất vụn vặt mà lại rất có ý nghĩa và quan trọng vô cùng cho một cái gọi là tổng phổ của một chuyến đi phượt.

8 giờ sáng, tôi lặng lẽ rời khỏi Sài Gòn náo nhiệt, với quần áo mùa đông để chống nắng và một chiếc khăn rằn ri do một điva ca nhạc tặng.

Sài Gòn lùi lại dần sau lưng tôi. Những con đường thênh thang cứ mở dần mở dần ra phía trước mặt. Tôi đi rất chậm, đi như một ông già. Tại tôi muốn mình được thấy thật kỹ tất cả những gì hiện ra và sẽ trôi qua trong con mắt của mình.

Qua ba tỉnh Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long là đến Cần Thơ. Cần Thơ như là trung tâm điểm và điển hình của miền Tây, để từ đó tôi có thể tóa ra hoặc xuyên suốt miền Tây.

Lòng cuồng điên vì nhớ! Nhớ những cung đường mà bảy năm trước tôi đã từng đặt chân đến, để lại dấu ấn và đi qua. Trái tim lại bồi hồi! Như đứa con xa đang tìm về nhà và gặp lại những gì thân quen nhất, xưa cũ vô cùng.

Đường đẹp, không khó khăn nguy hiểm như những cung đường ở miền Bắc do kiến tạo địa hình của hai nơi khác biệt hẳn nhau. Nếu như đi phượt ở miền bắc, bạn phải tập trung toàn bộ tinh thần và sức lực, thần kinh lúc nào cũng phải căng như dây đàn để tránh những tai nạn đáng tiếc ,thì phượt miền Tây, hầu như bạn không gặp bất cứ một khó khăn trở ngại nào. Đơn giản như chuyện đổ xăng, ăn uống hay nghỉ ngơi. Hai bên đường bạt ngàn quán xá, cây xăng và các dịch vụ khác nhau.

Phươt miền Bắc, mang tính chất khám phá, mạo hiểm. Phượt miền Tây mang tính du ngoạn thưởng thức. Thiên nhiên miền Bắc đẹp hùng vĩ nhưng cũng chứa đựng đầy yếu tố bất ngờ và bất trắc. Tai nạn lớn nhỏ là điều không tránh khỏi và thường xuyên xảy ra cho những nhóm đi phượt. Phượt miền Tây nhàn nhã vô cùng. Bạn chẳng phải băn khoăn lo lắng gì! Nếu như khám phá miền Bắc, bạn trở về với thiên nhiên hoang dã, đậm dấu ấn thời gian, của núi cao vực thẳm rừng thiêng, thì về miền Tây, bạn về với miền quê sông nước, kênh rạch chằng chịt, về với bức tranh quê thơ mộng hiền hòa. Phượt miền Nam và phượt miên Bắc, cơ bản khác nhau về chất và hình thức nhưng lại giống nhau ở nội dung khám phá. Khám phá thiên nhiên, khám phá con người và khám phá chính bản thân mình.

Quay trở lại với cung đường tôi đang đi. Khung cảnh không có núi non, tầm nhìn được mở rộng ra, xa đến tận chân mây. Hai bên là làng quê với những hàng cây đặc trưng của sông nước miền Tây: Dừa cạn, dừa nước.. Có cảm giác như thiên nhiên ở đây hơi tẻ nhạt và giống nhau. Nhưng thực sự thì không phải thế! Hãy chú ý và cảm nhận với những cơn mưa nắng chợt đến chợt đi như một trò đùa chọc nghẹo của thời tiết. Mưa đấy rồi lại nắng ngay. Bạn cũng chẳng phải cuống lên, cứ thong thả mà đi. Uớt rồi lại khô! Khô rồi lại ướt! Mưa, nắng như chơi trò chơi ú tim, trốn tìm vậy! Thú vị nhất là, lọt khe giữa hai cơn mưa nắng là những khoảnh khắc y như mùa thu ngoài miền Bắc. Giống như một quãng nghỉ của bậc cầu thang mấy tầng, giống như khoảng lặng của một bản nhạc bài hát, một giây phút nghỉ ngơi thư giãn thần kinh của một bộ phim gay cấn. Bao nhiêu nỗi mệt nhọc đường xa dường như được bù đắp và tan biến. Nắng miền Tây nhạt và ngọt ngào, không gay gắt dữ dội như nắng nóng miền Bắc. Mưa cũng dịu êm hơn, hiền lành hơn. Và mau tạnh, mau tắt! Gió cũng như đặc sản miền Tây. Nhiều gió vô cùng, thổi triền miên không ngơi nghỉ phút giây nào. Gió đúng là dâng lên ngập bốn phương trời. Tâm hồn người như bay lên bồng bềnh cùng sông nước. Gió làm mọi thứ như rung rinh lay chuyển theo gió. Gió miền Tây có mùi. Mùi của hoa thơn quả ngọt, mùi của sông nước mặn mòi.Gió phóng khoáng như tâm hồn con người nơi đây vậy!

Thời tiết miền Tây mang đầy tính nghệ sỹ, đầy ngẫu hứng và sáng tạo không ngừng trong mỗi phút giây trôi qua. Chính điều này đã khiến khung cảnh thiên nhiên trở nên sống động vô cùng, uyển chuyển đầy màu sắc.

Cafe võng là điều khá đặc biệt trên chặng đường tới miền Tây. Quán xá mô hình này, dày đặc chi chit, vô cùng thuận tiện cho khách đường xa lúc cần nghỉ ngơi hay một giấc ngủ trưa ngắn ngủi. Bỏ ra một khoản tiền bằng một ly cà phê, khách sẽ được ngả lưng, thư thái và yên tâm tranh thủ một giấc ngắn, lấy lại năng lượng cho chặng đường đi tiếp. Mô hình này rất tiếc không được nhân ra ở ngoài Bắc. Phượt miền Bắc, kiếm một chỗ để chợp mắt ban trưa, e là khó!

Rồi cái giọng nói ngọt ngào dễ thương với cung cách phục vụ khách hàng của người miền Tây cũng đủ để làm du khách lưu luyến và cảm tình khôn nguôi xứ sở này.

963767_629141323770728_1368341933_o

Sau giấc ngủ trưa, tôi lại tiếp tục lên đường. Xe chạy qua những dòng sông lớn nhỏ với hai cây cầu gần như đẹp nhất miền Tây, cầu Bình Thuân và cầu Cần Thơ. Dừng xe lại trên hai cây cầu đó, tôi thả mắt ngắm nhìn khung cảnh vừa hùng vĩ vừa nên thơ của miền sông nước mênh mang. Sông Cần Thơ êm dịu chảy, lục bình trôi từng cụm trên sông. Hai bên bờ sông là những chòm xóm xanh ngút ngàn màu xanh của cây trái. Hoàng hôn, mưa nắng đan cài nhau rơi rụng xuống trên sông. Cảm giác bâng khuâng về một cái vẻ đẹp đến nao lòng.

Chiều tối tôi về với Cần Thơ, người bạn mới quen tên là Tuyền đã tiếp đón tôi như là đã thân nhau lắm. Tuyền năm nay 35 tuổi, nuôi con một mình, hoàn cảnh khốc liệt nhưng đã biết vượt lên số phận chèo chống để dựng xây cuộc đời, thành công như bất cứ người đàn ông nào. Tuyền ở cùng với hai người cháu. Món lẩu mắm do chính tay Tuyền nấu,rất khác biệt và đẳng cấp hơn rất nhiều so với những món lẩu mắm tôi đã từng ăn ở nhà hàng. Bản thân Tuyền cũng là một đầu bếp có hạng ở Cần Thơ, sống được và đi lên từ cái nghề này. Nghe Tuyền kể về công đoạn làm lẩu mắm mới thấy công phu biết chừng nào. Vị chua chua ngòn ngọt, đậm chất hương vị miền Tây khiến tôi nhớ mãi, đặc biệt là các loại rau tập tàng, bông điên điển mà chỉ có vùng sông nước miền Tây mới có. Chiều ấy Tuyền cũng thết đãi tôi những chén rượu miền Tây, nó cũng không giống như bất cứ loại rượu nào ở những miền quê khác. Không nặng, có vị ngọt của men hoa quả nhưng cũng đủ ngấm và làm say lòng người.

Sau bữa cơm chiều thân mật, chúng tôi dạo quanh thành phố Cần Thơ. Thành phố nhỏ, yên bình như bao thành phố ở các miền quê khác. Điều khác biệt là có con sông Cần Thơ chạy qua, với bến Ninh Kiều nổi tiếng đã đi vào thơ ca nhạc họa. Đột nhiên tôi lại thấy ngân nga trong đầu mình câu hát vẫn thường nghe khi ở miền Bắc.

“Về bến Ninh Kiều thấy nàng đợi người yêu
Em xinh tươi trong chiếc áo bà ba”
(Chiếc áo bà ba-Trần Thiện Thanh )

Bến Ninh Kiều có tàu du lịch chạy trên sông với đờn ca tài tử là chủ đạo. Trên thuyền, tôi thấy rất đông du khách. Họ được ăn, được uống những món mà mình ưa thích, được nghe chính những anh Hai Lúa, chị Hai Lúa đổ những câu vọng cổ mùi mẫn. Và được làm ca sỹ, nếu có khả năng hát.

Thuyền trôi trên sông, tôi lắng nghe và dõi nhìn tất cả. Không khí đậm chất nghệ sỹ. Ngoài kia là sông nước êm trôi, là những chòm xóm lấp lánh ánh đèn, là tiếng gió xôn xao với trăng non vừa lên. Bỗng nhiên ước muốn là thi sĩ để ngợi ca khung cảnh thần tiên này. 4 giờ sáng chúng tôi đi xe máy về lại bến Ninh Kiều để thuê xuồng đi chợ nổi Cần Thơ. Chợ trên sông nước, đa số là buôn bán hoa quả. Khách du lịch chủ yếu là dân Bắc với người nước ngoài. Những chiếc xuồng máy chất đầy hoa quả san sát trên mặt sông. Tiếng mời gọi mua bán rộn ràng mặt nước. Đầu mỗi chiếc xuồng đều cắm một cây sào rất dài và trên đó treo một vài loại hoa quả đặc trưng mà họ cần bán. Người đi mua chỉ cần nhìn lên đó là biết chiếc xuồng này bán loại hoa quả gì. Mỗi xuồng bán một loại trái cây nhất định. Gía cả rẻ, gần như cho không. Trên sông chợ nổi cũng bán đủ các loại đồ ăn thức uống như trên cạn. Chúng tôi ăn sáng trên một nhà hàng nổi và cảm giác thật là thích thú.

Chợ nổi họp rất nhanh, 8 giờ đã gần như vãn chợ. Từ chợ nổi chúng tôi tiếp tục hành trình về nhà hàng vườn Mận – Cồn Ấu rất nổi tiếng ở Cần Thơ. Du khách hầu như ai cũng muốn ghé qua đây một đôi lần.

Xuồng lại trôi trên sông Cần Thơ, vượt qua ngã ba của sông Tiền, sông Hậu. Cõi nước mở ra từ từ như cánh quạt xòe, bao la, nắng và gió. Đi khoảng trên dưới 10 km thì tới Vườn Mận. Đó là một nhà hàng cảnh vườn. Du khách có thể ăn nhậu dưới những táng cây trái sum xuê, có thể được tự tay trèo cây hái trái và nhất là được thưởng thức màn đờn ca tài tử.

Tôi ngỏ ý muốn lang thang dọc bờ sông, đi vào chòm xóm của Cồn Ấu để tận mắt thấy cuộc sống sinh hoạt của những người dân nơi đây. Khung cảnh khiến cho tôi nhớ đến bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” của Hàn Mặc Tử với cái câu “Vườn ai mướt quá xanh như ngọc. Lá trúc che ngang mặt chữ điền.” Nhà nào chúng tôi đến cũng được tiếp đón nồng hậu thân thiết. Họ không tiếc thời gian, tiếc của để thết đãi khách xa. Cảm giác như họ có gì mang ra đãi cho bằng hết.

Khám phá miền Tây, không thể chối cãi chính là khám phá tính cách và tâm hồn của những người nông dân chân chất nơi đây. Cuộc sống không dư dả gì nhưng cũng đủ để cho họ bày cuộc vui đón người nơi xa đến. Những tấm lòng rộng mở nhân hậu hiền từ phóng khoáng như thiên nhiên nơi này. Dù là lần đầu tiên gặp gỡ, họ sẵn sàng phơi bày bộc lộ tất cả.

Lại rượu, lại lâng lâng. Trong phút giây phiêu bồng, bay bay ấy, chủ nhà vác đàn ra ca cải lương. Cảm tưởng như ở nơi này, ai cũng là nghệ sỹ, ai cũng biết đàn và hát cải lương. Những người nghệ sỹ chân đất miệt vườn thả hồn mình vào những câu vọng cổ, không ngại ngần, tự nhiên, như nhiên như là hơi thở, là cuộc sống của họ, vốn dĩ đã như vậy.

Khi cả chủ và khách đều say, phiêu thì câu ca mới trở nên mùi mẫn, thấm vào hồn hơn bao giờ hết. Trong khung cảnh lộng lẫy của trời mây sông nước, của cây trái sum xuê, của gió trời lồng lộng, của nắng mưa bất chợt, câu hát ngân lên, như bay lên trời, thăng hoa và cắm sào ở lại trong tâm hồn người nghe. Cải lương là đây, đờn ca tài tử đích thực là đây! Không màu mè hoa lá, không cầu kỳ uốn éo, giản di đơn sơ như tâm hồn người mà thấm mà say. Người nghệ sỹ nông dân như đang hóa thân vào nhân vật, như đang thổn thức giãi bày tâm sự, trút hết nỗi niềm, đứt ruột gan vào câu hát và chia sẻ với người xa lạ. Tất cả như gần nhau hơn trong gang tấc!

Những cuộc nhâu tại gia của người miền Tây khá đặc biệt. Tất cả các thành viên trong gia đình đều tham gia rất bình đẳng. Vợ chồng con cái chuốc rượu cho nhau và cùng đàn hát. Gia đình như gia đình nghệ sỹ. Con gái miền Tây, đa số biết hát, biết uống rượu và biết cảm thụ âm nhạc. Há chẳng phải là điều khác biệt so với những miền quê khác. Chia tay miệt vườn Cồn Ấu mà lưu luyến bịn rịn và bâng khuâng mãi!

Ra về mà bâng khuâng day dứt mãi.

Biết, phượt miền Tây là lang thang sông nước, miệt vườn, ăn trái cây, nhậu với gia chủ, là đắm chìm vào đờn ca tài tử như là điểm nhấn mạnh nhất của chương trình, là thưởng thức những món ngon vật lạ của sông nước nơi này, là đi vào tâm hồn người bao la rộng mở, là ngất ngây với thiên nhiên đẹp dịu dàng như tranh lụa mềm mại… nhưng vẫn phải đi cho hết các tỉnh miền Tây bởi vẫn nhiều cái chung chung ấy, nhưng không nơi nào giống nơi nào. Mỗi nơi lại biểu hiện một hình thức khác. Giống như một bài hát mà mỗi ca sỹ thể hiện một cách khác nhau. Mỗi người hát hay một kiểu!

Không phải bàn cãi gì nữa, phượt miền Tây là phượt vào miền nghệ sỹ tính. Từ thiên nhiên thời tiết cho tới con người. Tất cả hòa quyện trong một bài thơ lãng mạn nhẹ nhàng mà tinh tế mang tên sông nước miền Tây.

Lộng lẫy vô cùng!

Bài tác giả gởi cho Uyen Nguyen’s Blog

Feature image: Kao Nguyên’s Facebook

Bộ ảnh “Ðời Phượt” của Kao Nguyên”

Advertisements


Chuyên mục:Nhân vật, Sự kiện, Thân hữu

Thẻ:,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: