Uyên Nguyên – Phận người tôm, tép ở lọp…

IMG_3830 Bám bờ (ảnh: Uyên Nguyên)

1.
Nhân đọc bài “Miền Tây lộng lẫy” của Kao Nguyên vừa đăng trên blog, anh Nguyễn Ðình Bổn kể chuyện làm rể hai chục năm ở miệt vườn. Trong đó, anh nhắc lại câu nói ruột rà: “mút mùa lệ thủy,” rồi cao hứng viết thành truyện ngắn gửi cho blog Uyên Nguyên liền trong đêm.

Ban khuya, ngồi đọc truyện anh viết, mỗi đoạn có ý có tứ, như rượu thấm cổ họng, cao hứng lại thêm cao hứng, lụi cụi ngồi viết mấy dòng gửi cho anh, “bận có dzô chỏng, nói tui vẫn nhớ ân tình miền Tây, nhớ dza dziết nghe anh! Nhắn dùm tui, con gái miền Tây chớ ham gả chồng xa. Hổng chừng tui dzìa.

Mà nghặt, bây giờ ở hay đi, phận người như tôm tép vào lọp, ‘mút mùa lệ thủy,’ ngót nghét mà ba mươi tám năm há anh Bổn! Tưởng là dzô tư, nhưng đờn ca tài tử bận cao hứng, sao lại khóc!?”

2.
Số là ngoài này, tui nói bữa chiều. Ở bển anh Bổn cao hứng mần liền rồi gửi qua hồi hôm. Khi khuya, đọc tới đọc lui mấy bận, thấy mùi mùi đuôi mắt!

Nghe anh Bổn kể, phải chi ngồi ở Sài Gòn bia bọt, hay Cà Mau ba xị đế, dzỗ đùi cái đét cự liền. Thiệt, anh Bổn làm rể hai chục năm tận miệt sông nước, đâm hiền! Dzăn dzẻ cũng hiền. Chứ tui nghe anh kể câu này – “Mút mùa lệ thủy” – như rượu cháy rát bã họng! Rượu chưa đã, mà bụng dạ lên cơn.

Hồi dzượt biên, chồm hổm con xuồng ba lá trên sông, chèo ra “cá lớn.” Ðêm mịt mùng giữa con nước ròng, nghe hai bờ bầy ểnh ương than thở, rầu thúi ruột! Ði chẳng đặng, mà ở cũng chẳng đừng.

Mà đi hay ở, phải chiện mình ưng? Ngặt nổi tưởng leo lên được “cá lớn” là yên ổn, ai dzè “động ổ,” ghe xáng đại cái lùm nào gần đó, bà con ai nấy tự giữ lấy thân, nhào đại xuống.

Mèn ơi! thấm thía cái câu “bỏ dép chạy lấy người.”

Cái hôm ùa dzô xóm, bầy chó lạ bóng người sủa inh. Mà chạy, vẫn phải chạy. Cặp giò mất dép lấm bùn, lếch phếch ống quần ướt sủng nước phèn. Người dân miệt dzườn nghe tiếng rần rật chạy ra coi, biết là dân thành thị dzượt biên bể ổ, tủm tỉm cười, kéo tay dzô nhà rồi bắt ngọn đèn dầu thấp xuống, ghé tai thỏ thẻ: “Nè, trời còn tối, bận bộ đồ bà ba của tui dzô, rồi tui dắt ra lộ bắt xe thồ, hay xe lam mà dzìa thành phố. Bộ dạng kiểu dzầy, công an ngó là biết dzượt biên liền à.”

Nói xong, lại cười tủm tỉm, chiện chắc là “thường ngày ở huyện” những năm mới sau “giải phóng,” nên người dân ở đây “rành sáu câu dzọng cổ.”

Ân tình của tui dzới miền Tây sông nước, dzới người dân ở miệt này hiền lành dzậy đó. Bận nghe anh Bổn kể, thấy thiệt dễ thương! Mà ngang đoạn “mút mùa lệ thủy,” anh nói sao mà nghe dzễ dzãi quá, tui hổng chịu!

Hồi ba đi “học tập cải tạo,” bỏ trốn, rồi dzượt biên lại bị tù. Ở nhà Ngoại bịnh nằm rạp chiếu, thở than: “chiến này chắc nó đi ‘mút mùa lệ thủy.’ Má nghe, khóc nước mắt dầm dề. Chớ hồi ba đi lính, ngoại cũng đâu có nói điệu thê lương kiểu dzậy!

“Ði mút mùa lệ thủy,” không còn là phương ngữ riêng ở miền Tây, mà là ngạn ngữ của một dân tộc, có mấy triệu dân, một thời dắt díu nhau đi, đi qua bao mùa nước mắt chảy tràn, tưởng đã thành sông.

Tui nói dzậy, anh Bổn đừng buồn nghe. Chớ tui nghĩ tới là khóc chẳng đặng, mà cười chẳng đặng. Bà con mình ở bển, ngụp lặn riết đời tôm đời tép trong lọp, ngót nghét mà đã ba mươi tám năm “mút mùa lệ thủy” há anh Bổn!?

Mà thôi, dzô cái đi anh, rồi dzô luôn câu dzọng cổ của bác Sáu Lầu mùi mùi nhân nghĩa. Chớ không có món đờn ca tài tử, làm sao bà con mình sống đặng cho qua hết mùa nước lớn.

Mùa Trăng, 2013
UYÊN NGUYÊN

* Trong bài, có những chữ cố tình viết theo âm của giọng nói, và hẳn còn thiếu xót, xin độc giả lượng thứ, lấy ý quên lời. Cốt chỉ góp dzui và mong được chỉ bày.

 

 

MÚT MÙA LỆ THỦY
Truyện ngắn của Nguyễn Ðình Bổn

Trưa. Tư 14469_577549438958404_461179221_nXứng liêu xiêu men theo con lộ nhỏ về nhà. Mẹ nó, mưa gì mưa hoài, mưa thúi đất… Ừ, nhưng mà như vậy nhậu mới đã… nhậu mút mùa lệ thủy luôn. Vừa lập cập chưa đến cái thềm nhà, Tư Xứng té cái ịch, y ta vội chụp tay vô cái cột nhưng chụp hụt nên lăn đùng ra đất…

Có tiếng cười khúc khích trong nhà. Con Mỹ Châu cháu ngoại Tư Xứng chớ ai. Thấy ngoại té, nó không la lên mà còn cười, thiệt tổ cha nó. Mà cha nó ở đâu, cha nó là cái thằng Đài Loan xa lơ xa lắc nào đâu, cái thứ ôn dịch hằm bà lằng chứ rể con gì…

Tư Xứng chỏi tay, tính ngồi dậy nhưng cái chất cồn công nghiệp trong mấy xị đế làm y ta đứng lên hổng nổi. Ngay lúc đó có tiếng người hỏi: “Chú Tư, có sao hông?” rồi một thanh niên chừng hăm lăm, hăm sáu chạy vô xốc nách Tư Xứng lên. Nó là thằng Út Dân, chắc lội ruộng về, đi ngang thấy ông già vợ hụt té lăn cù nên chạy vô đỡ giùm…

Tư Xứng lè nhè: Mày đó hả Dân. Tao… tao quắt cần câu rồi!

Út Dân: Dạ con, để con đở chú Tư vô nhà. Xỉn rồi ngủ đi chú Tư!

Tư xứng: Cái gì? Tao chưa xỉn đâu à nha. Mày đi đâu dìa dậy? Hay để tao vô nướng con khô lên, hai chú cháu mình làm tiếp!

Út Dân: Dạ thôi chú Tư, tạnh trời là con phải đi xịt thuốc. Chú Tư vô ngủ đi…

Tư Xứng vẫn lè nhè lảm nhảm nhưng anh ta đã muốn cúp bình thiếc, Út Dân phải ráng sức lôi vô nhà.

Con Mỹ Châu mắt tròn xoe, nhìn cảnh đó nó cười hihi. Mới 6 tuổi nhưng nó đã thấy hoài cảnh say xỉn xung quanh nên hổng lạ, chỉ mắc cười.

Út Dân: Bà ngoại đâu rồi bé Châu?

Bé Châu: Con hổng biết, ngoại kêu con ở nhà, chút ngoại dìa…

Tư Xứng: Nửa rồi, riết rồi thành huyện đề luôn… Đi mút mùa lệ thủy chứ chút gì, hết giờ xổ số mới dìa con ơi…

Út Dân đẩy cửa vô nhà, bật đèn lên. Trời vẫn u u. Áp thấp nhiệt đới đâu miền ngoài làm cả tuần ở đây mưa suốt. Con lộ mới mở phía sau thành chỗ phơi lúa chung nhưng hễ bà con vừa đem lúa ra thì mây khói đèn ùn ùn kéo đến lại tấp lúa vô, che bạt. Xóm này hổng ai có tiền đi sấy, nhưng lúa ướt, lên mộng thì lại chết vì bán không được nhiều tiền. Út Dân chợt mắc cười khi nhớ cảnh hồi nảy hai mẹ con Sáu ngọng vừa cào lúa ra thì trời rớt hột. Tức quá, Sáu ngọng đưa cái cào lúa lên trời, chửi “Ụ á, ằng ời ứng ặt.” Nhà Sáu ngọng nghèo, lại ngọng, hổng ai cưới, chữa hoang được đứa con gái, chỉ có một đứa thôi mới 17 tuổi mà nghe nói cũng sắp cho nó lên Sài gòn kiếm chồng Đài Loan, Hàn Quốc… Cả cái xứ này con gái vừa lớn là ra đi…

Đã quen với cảnh vắng vẻ, Út Dân tự lục nồi cơm nguội nấu từ sáng ra ăn một mình với nồi thịt kho má anh gửi vô cùng rau càng cua hái ngoài vườn. Mỗi lần vô vườn, đem đồ ăn cho con, má anh lại cằn nhằn: “Mầy thương con nào thì nói, tao cưới liền. Không thì xin đi làm việc ngoài thị trấn. Học cho đã rồi thành thằng nông dân ế hả con?”.

Dân chỉ cười: “Từ từ má ơi, con chưa muốn vợ!”.

Má anh: “Phải chi hồi đó mày lấy con Phượng giờ có cả đống con rồi. Ừ, mà cũng may, mày mà lấy nó thì nhậu suốt với thằng Tư Xứng, tao hổng ham”…

Phượng là con Tư Xứng, nhỏ hơn Dân một tuổi. Nhà Dân có một căn ngoài thị trấn chỗ ba má anh ở và bán tạp hóa, Dân cũng ở đó nhưng anh thích ở nhà trong vườn hơn. Hồi đó hễ cứ học xong là anh tót về vườn, rồi lớn lên, rồi thương Phượng, rồi ra Cần Thơ học đại học nông nghiệp, rồi lại quay về làm vườn…

Nuốt cục cơm nguội quá hớp làm Dân mắc nghẹn, anh đứng dậy, dẹp nồi cơm, chảo thịt kho, đi kiếm nước uống…

Khi đó Dân đang học năm thứ hai, Phượng 18 tuổi. Không biết ai làm mai, một lần cô điện thoại cho anh, khóc: “Anh dìa nhà đi, em sắp lấy chồng rồi!”. Khi Dân chạy xe máy về thì mọi chuyện đã xong xuôi. Má anh nói: “Tư Xứng gã con Phượng rồi, nó nói mày cứ lo học, chờ mày có mà mọc râu…”. Thấy vẻ mặt con buồn hiu, bà lại nói: “Thôi, khỏi vô trỏng. Con gái xứ này làm mắm không hết. Học xong về đây coi đứa nào ngộ ngộ tao cưới cho!”

Nhưng Dân vẫn vô nhà vườn. Lúc đó chị Tư chưa có chồng, còn ở đó. Phượng chạy qua, nhà cô chỉ cách nhà Dân mấy căn. Chị Tư cầm cái nón lá, nói: “Chị đi xóm chút. Hai đứa có nói gì thì nói…”. Phượng chỉ khóc, không nói gì. Dân hỏi: “Bộ bỏ anh thiệt hả? Má nói em lấy chồng Đài Loan?”. Phượng thút thít, ngồi sát vô người Dân: “Ba em gả, em hổng dám cãi, mà cũng tại anh, anh đâu có hứa gì đâu…”

Dân thở dài, anh nói: “Em thấy người đó chưa?”

Phượng: “Rồi, ổng cũng lớn tuổi, nhưng chưa già như chồng con Thúy”.

Dân không biết nói gì nữa, trong mắt người anh yêu, dù hoang mang vẫn ánh lên những tia hy vọng…

Khi Dân xịt thuốc cho mấy bờ xoài giống Ấn Độ quay vô, anh nhìn thấy nhà Tư Xứng lại có một độ nhậu bày ngay hàng ba, có cả thảy 4 người. Đã muốn tránh nhưng ngăt nổi con đường về phải ngang qua nên Dân đành chịu chết. Tiếng của Năm Sang ào ào: “Dô đây Út, làm vài ly cho ấm bụng mày”.

Dân: “Dạ thôi, anh Năm với chú Tư với mấy đứa nhậu đi, em dìa bên nhà”.

Nhưng Tư Xứng với Năm Sang hổng chịu, Năm Sang chạy ra, lôi Dân vô cho được. Ngoài Tư Xứng, Năm Sang còn có thằng Đen, thằng Minh trong xóm. Cả hai đứa mới 20 tuổi, không học hành, suốt ngày lội ruộng, rảnh thì nhậu…Có một cây ghita phím lỏm cũ kỹ thằng Minh vác qua. Năm Sang rót một ly đầu, uống cái trót, xong rót ly khác, đưa cho Dân: “Uống đi ông kỹ sư. Rồi tui ca cho nghe!”.

Dân uống nửa ly rượu trắng, nhăn mặt để xuống. Biết tính anh nên không ai ép. Năm Sang: “Đờn đi Đen. Tao ca nha”.

Giọng Năm Sang rất mùi, nhưng giờ có tuổi và có rượu, nó khào khào, càng bắt… “Nhung ơi, sao em nỡ đành đoạn bỏ đi khi con Thu vừa lên hai tuổi.Sao em đành quay lưng ngoảnh mặt khi anh vẫn con tha thiết yêu… em…”

Vừa ca, Năm Sang vừa nhìn Dân. Vợ Năm Sang bỏ chồng lên thành phố mấy năm nay, tiếng ca của anh ta mùi mẫn như nước mắt…

Dân cầm nửa ly rượu lên, uống cạn. Bạn nhậu vỗ tay rào rào. Năm Sang càng thấm. Anh ta chuyển qua bài khác “Khoan khoan, xin đừng giết oan một trang hào kiệt, nghe lời anh đình thủ bớ La… Thành!”

Rượu như ngọt hơn. Dân như chợt tỉnh, anh nói với thằng Minh: “Đừng rót cho anh nữa. Anh không uống nữa”.

Tư Xứng lè nhè: “Mưa mà con, bịnh gì mà cữ, à, con Phượng nó dìa thành phố, bỏ thằng chồng Đài Loan rồi, mày có nghe chưa?”

Dân: “Dạ, con hổng biết chú Tư”.

Năm Sang: “Hí hí, thiệt hôn chú em? Hay nó gọi cho mày rồi?” Quay sang Đen: “Ca tiếp nè mày: “Suốt một đời không gian dối…Từng tháng từng ngày mình gian khổ có nhau. Nhưng kể từ đây…, em đã ra đi không trở lại nữa rồi…”

Tư Xứng: “Cái thằng ca thiệt mùi, nhưng hồi xỉn đừng khóc nha mày. Thôi, kệ mẹ nó, cho nó đi mút mùa lệ thủy luôn. Thằng Út, dô, mậy..”

8.2013

 

Advertisements


Chuyên mục:Tác giả, tác phẩm, Thân hữu

Thẻ:, , ,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: