Minh Ngọc: Những Ngôi Sao Băng

(Trích Ngôn Ngữ, số 4. Nhà xuất bản Nhân Ảnh phát hành)

Hồi nhỏ tôi rất mê đọc truyện Alphonse Daudet, thả hồn bay bổng nơi xứ Provence với làng quê mộc mạc có ngôi nhà thờ nhỏ và cha xứ già, đoàn la thồ lúa mì lên những cối xay gió, đồi núi thơ mộng đầy kỳ hoa dị thảo và các loài hương liệu trứ danh, những dòng suối trong êm đềm. Truyện tôi thích nhất là “Những vì sao”, đến nỗi khi bìa tập sách bị rớt mất, tôi đã cao hứng ngồi vẽ cái bìa mới theo trí tưởng tượng – hai người ngồi trên băng ghế gỗ chỉ thấy lưng, chàng thiếu niên ngẩng đầu nhìn lên trời, cô thiếu nữ dịu dàng ngả đầu vào vai anh, xung quanh tôi vẽ thật nhiều ngôi sao lấm tấm đầy bìa sách. Má tôi thích quá đem đi khoe khắp người quen và họ hàng. Phải nói thêm là, khác với nhiều đứa trẻ, tôi rất sợ vẽ vì tự ti mình không có khiếu nên không dám học vẽ hay tập vẽ. Vậy mà dám vẽ bìa cho cuốn sách thì phải biết tôi mê câu chuyện tới mức nào.

Câu chuyện thật trong trẻo thơ mộng như xứ Provence, anh mục đồng chăn cừu trên núi, một đêm có cô chủ nhỏ – người anh thầm yêu trộm nhớ – mắc mưa lạc đường phải ở lại. Đêm quang đãng đầy sao, nhìn lên trời, anh kể chuyện các ngôi sao cho cô nghe, cô ngủ gục trên vai anh, hai người ngồi như vậy dưới trời sao.

Trong truyện, có một đoạn kích thích trí tưởng tượng non nớt của tôi, cho tới bây giờ, mỗi lần thấy một ngôi sao băng tôi luôn dõi theo đến khi nó mất hút:

Một lần, một tiếng kêu dài, buồn thảm, ở mặt ao lấp lánh phía dưới, uyển chuyển đưa lên tận chỗ chúng tôi ngồi. Cùng một lúc, một ngôi sao sa trên đầu tôi về một hướng, hình như cái tiếng kêu chúng tôi vừa nghe thấy có đem theo luồng ánh sáng với mình.

Nàng sẽ hỏi tôi:

– Cái gì thế?

– Một linh hồn lên thiên đàng, cô chủ ạ.

(Thạch Lam dịch)

(Nguyên tác: “Une fois, un cri long, mélancolique, parti de l’étang qui luisait plus bas, monta vers nous en ondulant. Au même instant une belle étoile filante glissa par-dessus nos têtes dans la même direction, comme si cette plainte que nous venions d’entendre portait une lumière avec elle.

-Qu’est-ce que c’est? me demanda Stéphanette à voix basse.

-Une âme qui entre en paradis, maîtresse;”)

Gần cuối tháng Chín, tôi đã gửi đi bài Tin Văn Nghệ thường kỳ cho tạp chí Ngôn Ngữ số 4 để kịp sắp bài đưa đi in. Bỗng dưng, từ cuối tháng Chín sang đầu tháng Mười, chỉ trong vòng hai tuần, tin buồn trong giới văn chương xảy đến dồn dập, tôi phải viết lại bài, thêm vào hàng dài những tên tuổi mà gần đây vẫn còn góp mặt đây đó trên internetfacebook, kèm theo năm sinh và năm mất trong dấu ngoặc đơn. Tôi lại nhớ những dòng chữ ngậm ngùi của ông Bùi Bảo Trúc: “Hai niên biểu nằm giữa hai cái ngoặc đơn, ở giữa là cái gạch nối đi theo sau một cái tên người là để báo một tin buồn. Những con số của sự khởi đầu của đời sống và sự chấm dứt với cái chết, của sự ra đi vĩnh viễn. Từ hôm nay, tên của Thanh Tâm Tuyền sẽ mãi mãi có những con số đó đi theo. Những hàng chữ và số sẽ được khắc trên mộ bia của người thi sĩ.” (Bài tưởng niệm Thanh Tâm Tuyền, 2006). Bây giờ thì ông Trúc cũng đã có hai cái ngoặc đơn và cái gạch nối gần sáu năm rồi.

Đã từng giữ mục Tin Văn cho tạp chí Văn của nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng từ 2000 đến 2006, rồi tiếp tục làm cho Ngôn Ngữ năm nay, chưa bao giờ tôi phải viết mục Tin Văn tang tóc như lần này. Cố gắng giữ giọng văn trong suốt, chuẩn mực của một bài báo, nhiều lần tôi phải dừng lại, thẫn thờ khi đánh máy một cái tên, một bút hiệu quen thuộc, ngồi nhìn ra cửa sổ với bầu trời đêm mây mù không trăng sao mà mường tượng hàng loạt vì sao băng lả tả nơi trần thế. Những tên tuổi tôi đã đọc tới đọc lui, ngưỡng mộ từ khi còn nhỏ – Du Tử Lê, Trần Tuấn Kiệt, Thái Lãng; những tên tuổi tôi biết đến sau này ở hải ngoại – Nguyễn Đức Bạt Ngàn, Nguyễn Mạnh An Dân; người họa sĩ bậc thầy với những bức tranh sơn mài tuyệt tác Nguyễn văn Trung; người ca sĩ phong nhã dáng dấp công tử Hà Nội với giọng hát tenor ngây ngất trong những note cao lồng lộng như một Pavarotti của Việt Nam – Đoàn Chính. Họ sinh ra từ khắp mọi miền nước Việt, có chung đặc điểm là tài năng thiên phú, đam mê văn chương nghệ thuật và cống hiến đến cùng như con tằm nhả tơ, một ngày thanh thản buông tay. Khi ngồi đánh máy tên tuổi và tiểu sử vắn tắt của họ, những lời thơ, câu văn, giọng hát như vang vọng đâu đây, như hiển hiện trước mắt mà tôi phải ém lại, giấu đi sau hàng con chữ thẳng tắp rạch ròi. Giữa đôi ngoặc đơn và cái gạch nối ấy là thời tuổi trẻ sôi động và lãng mạn, những năm tháng lăn lộn trong cuộc chiến, những cực nhục thời hậu chiến, quãng ngày di dân biệt xứ vẫn sáng tác và hoạt động không nghỉ.

Một thế hệ đang dần trôi qua. Trên ấy hội tụ càng ngày càng đông đúc những tinh hoa văn nghệ của Việt Nam, chắc các ông tay bắt mặt mừng, rủ nhau đi nhậu, đánh xì phé hay lại làm báo không chừng! Và mỉm cười ngó xuống thế gian đang ngụp lặn trong bể trầm luân.

Viết xong bài báo gửi đi, tôi nhìn ra cửa sổ. Mây đã tan bớt, lấp ló mấy đốm sao thưa thớt mờ nhạt.

“Sao ơi sao hỡi, nhớ ai sao mờ?”

Tháng 10/2019

Advertisements


Chuyên mục:Lotus Media, Tác giả - Tác phẩm, Tác giả, tác phẩm, Trên kệ sách

Thẻ:,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: