Ánh sáng cuối ngày khẽ lay động trên mặt sông xưa, nơi những bước chân lặng lẽ đi qua, và từng lời thầm thì của gió trở thành tiếng vọng trong tâm hồn. Thế gian tưởng như đã ngủ yên lại đang rì rầm những câu hỏi không lời đáp. Mọi bờ cõi, ranh giới, đều mềm mại nhưng nứt rạn; mọi quyền lực, tri … Đọc tiếp Uyên Nguyên: ‘Trên Núi Không Có Phật’* | Vai Trò Thiện Tri Thức Của Mọi Thời Đại
Trong dòng văn học Việt Nam hậu chiến, rất ít tác phẩm có thể phá vỡ những ảo tưởng tập thể sâu đến mức được xem như nền tảng của cả một thế hệ và lại càng hiếm có cuốn sách nào chạm đến tầm mức triết học của thân phận con người như Nỗi Buồn Chiến Tranh của Bảo Ninh. Xuất hiện trong bối … Đọc tiếp Uyên Nguyên: ‘Nỗi Buồn Chiến Tranh’ – Bản Kinh Thế Tục Phơi Bày Vô Minh
Không phải từ một buổi thuyết giảng và cũng không phải từ một trang kinh dịch, mà từ giữa khoảng lặng, khi một người đứng trước vận mệnh dân tộc mà vẫn giữ trọn nhịp thở tự tại, di sản bắt đầu hiện hữu. Chúng ta có thể nói về thơ, về tư tưởng, về triết lý hay khí tiết, nhưng thực ra, những điều … Đọc tiếp Lôi Am: ‘Di Sản Tuệ Sỹ’ – Khả Tính Thức Tỉnh Của Việt Nam Trong Đêm Dài Thế Kỷ
Ngày 10 tháng 10 năm 2025, tại Stockholm, Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố giải Nobel Văn chương dành cho László Krasznahorkai, nhà văn Hungary sinh năm 1954, vì đã tái tạo trong văn học một thế giới nơi con người vật lộn giữa sự sụp đổ của trật tự và khát vọng tìm lại ý nghĩa tồn tại. Ông đã viết nên những … Đọc tiếp Uyên Nguyên: László Krasznahorkai và sứ mệnh văn học về con người trong thời đại hỗn độn
Có lẽ Ông viết văn không phải để nói, mà để lắng nghe – lắng nghe tiếng thở dài của nhân thế, tiếng động khẽ của lương tri trong đêm dài thế kỷ. Văn chương nơi Ông không phải là sự phô bày tài hoa mà là hành trình đi tìm ý nghĩa trong bản thể vô thường của kiếp người. Nơi những trang viết … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Hơi Thở Của Chữ Nghĩa và Niềm Tĩnh Lặng Trong Cõi Người
Giữa một thời đại rộn rã sắc màu và đầy biến động, Lê Thiết Cương không ồn ào, không khoa trương, nhưng từng nét bút của anh lại như những bài kệ thiền – giản dị mà thấu tận tâm can. Cương vẽ tranh như một họa sĩ lặng lẽ giữa phố thị nhưng trong tàng thức tĩnh lặng lại như một đạo sư: điềm … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Họa Không…
Trong cơn lốc lầm than của thời đại, nơi chân lý bị che khuất bởi tiếng gào thét của lợi danh, có những người lặng lẽ bước đi, trên tay cầm ngọn đèn chữ nghĩa, và mắt nhìn thấu u minh. Nguyễn Tiến Văn là một người như thế — một trí giả cô thân, nhưng chưa bao giờ cô độc, bởi ánh sáng từ … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Nguyễn Tiến Văn, Bậc Trí Giả Giữa Thời Quỷ Ám
Sự ra đi lặng lẽ của họa sĩ Nguyễn Đồng là một một dư vang trầm mặc trong ký ức nghệ thuật Miền Nam – một miền nghệ thuật từng sống động, tự do, nơi mà hội họa được đặt ngang hàng với văn học, triết học, và cả chính trị. Ông không những là một trong những họa sĩ tiêu biểu của thời Đệ … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Nguyễn Đồng, Những Vệt Màu Còn Lại Của Một Thời Vàng Son
Trường Sa, Hoàng Sa, và Gạc Ma vốn là những địa danh gắn liền với chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam, và giờ đây còn là biểu tượng của sự hy sinh, khát vọng hòa bình và công lý. Khi nói đến những vùng biển đảo thiêng liêng này, không thể không nhắc đến những người đã ngã xuống để bảo vệ từng tấc … Đọc tiếp Nguyên Việt: Từ Trường Sa-Hoàng Sa đến Gạc Ma: “Linh Quyền cho Người Chết và Nhân Quyền cho Người Sống”
Lịch sử vốn không có hồi kết, cũng không có khởi đầu. Chỉ có những bản nhạc viết trên nền cát bụi và người ca sĩ là cơn gió đi ngang, hát lên một lần rồi biến mất, để lại những dư âm chờ ai đó nhặt nhạnh lại. Nhưng nếu lịch sử là một kẻ khốn kiếp chỉ biết cách lặp đi lặp lại … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Khánh Ly – Giọng Hát Là Nơi Neo Đậu Của Cả Một Thế Hệ
Có lẽ văn chương, tự thuở khai sinh đã mang trong mình một số kiếp lưu vong. Nhà văn/nhà thơ, dù sống giữa quê hương hay phiêu bạt xứ người, vẫn là kẻ lữ hành cô độc trong mê lộ ngôn từ. Những câu chữ tuôn trào tưởng chừng như một giải thoát, nhưng lại là sợi dây trói buộc mình vào một thế giới … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Nguyễn Thị Khánh Minh, Văn Chương Hai Bờ Sương Khói…
Lịch sử nhân loại vốn được viết nên bởi những trận chiến khốc liệt, những hiệp ước hòa bình hay những bài diễn văn hùng hồn về tự do và dân chủ. Song, đằng sau những trang sử ấy còn là những món quà mà kẻ mạnh trao cho người yếu—những gói viện trợ mang danh nghĩa nhân đạo nhưng ẩn chứa những sợi dây … Đọc tiếp Nguyên Việt: Viện Trợ Là Một Phương Tiện, Không Phải Phép Mầu
Trong những thời khắc tối tăm của lịch sử, khi một người bị đưa ra xét xử không phải vì tội ác, mà vì chính lương tri và ngôn luận của mình, thì đó không những là một phiên tòa giả trá mà là một phép thử cho đạo lý của cả một dân tộc. Trước giờ phút Huy Đức đăng đàn trước pháp đình, … Đọc tiếp Nguyên Việt: Tòa Án Phi Nghĩa – Sự Thật Không Cần Minh Oan
* Bài đăng trên tạp chí Ngôn Ngữ số 36, tháng 3, 2025 Tây Tạng là đỉnh trời của thế giới, nơi những dòng sông lớn khai sinh và duy trì nền văn minh của hàng tỷ con người. Nhưng giờ đây, nó đang chết dần. Khí hậu nóng lên, băng tuyết tan chảy, lượng nước ngọt suy giảm nhưng những hệ quả này … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Ngô Thế Vinh và Tiếng Vọng Cô Lãnh Từ Đỉnh Trời…
Trong mọi cuộc chiến, có những kẻ chiến đấu vì lý tưởng, có những kẻ chiến đấu vì lợi ích, nhưng còn có những kẻ không chiến đấu, mà quyết định số phận của người khác. Ukraine, với tư cách là một tiền tuyến chống lại sự bành trướng của Nga, không chỉ là một cuộc chiến sinh tử của một quốc gia nhỏ bé … Đọc tiếp Nguyên Việt: Trump và Ukraine: Đồng Minh Hay Món Hàng Trao Đổi?
Lịch sử – dẫu có gắng gượng gọi bằng mỹ danh nào đi nữa – cũng chỉ là tấm gương phản chiếu những phận người trôi nổi giữa hư huyễn nhân gian. Dòng sông của kiếp nhân sinh không ngừng chảy, cuốn theo ánh sáng của những chiến công lẫm liệt nhưng cũng đắp bồi bao lớp phù sa của oan khiên, đoạn trường. Hữu … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Bàn Cờ Chính Trị Và Số Phận Việt Nam: Một Định Mệnh Đọa Đày
Lịch sử nhân loại đã chứng minh một chính quyền có thể tồn tại bằng bạo lực, nhưng không thể duy trì mãi mãi với sự sợ hãi. Tự do ngôn luận là quyền căn bản nhất của con người, là nền tảng vững chắc để giải phóng trí tuệ và xây dựng một xã hội công bằng. Nó là thanh gươm sắc bén cắt … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Nhân Dân – Chủ Thể Duy Nhất Đổi Thay Việt Nam
* Trí thức không chỉ là những người có học vấn cao, mà quan trọng hơn, là những người mang trách nhiệm đối với sự thật và công lý. Trong mọi thời đại, trí thức luôn đóng vai trò khai sáng, thúc đẩy tiến bộ xã hội và phản biện quyền lực khi cần thiết. Nhưng ở Việt Nam, trí thức vừa đối diện với … Đọc tiếp Uyên Nguyên: Bịt Miệng Trí Thức*: Đòn Cuối Cùng Của Một Chế Độ Sợ Hãi
Uyên Nguyên 