Mất nước cách nào thì cũng đau!

Nước bốn ngàn năm vẫn trẻ con. (Tản Ðà)

 

Vừng trăng trên trời thì cũng chỉ là vừng trăng duy nhất đó thôi. Nhưng tại sao có người kết tội “trăng già độc địa làm sao,”[1] lại có người ngợi ca “trăng mới là trăng của Rạng Ngời.”[2] Lại vì trăng mà Lý Bạch chết đuối. Trăng chỉ là trăng một vừng ấy thôi, ôm cả nhân loại ngời ngời.

Từ hôm đọc bài “Tẩy chay bánh trung thu” của chú Huy Phương trên blog, gợi cho mình chút buồn buồn. Không phải chú nói sai, vì ý tứ không nằm ở cái bánh. Nhưng sự ngờ vực về đức Thâu Hóa-Sáng Tạo của người Việt mình có thật cạn kiệt?

Nhìn vào không gian văn hóa đâu đâu, tự dưng dựng lên rõ nét trong những mùa lễ tiết, song vì lâu đời đã thành quen, thành ra không ai thèm để ý. Bỗng  dưng một hôm thấy mình như người ngủ mê, bừng giấc. Lại thấy mình đang sống ở một nơi rất xa lạ ngay trên mảnh đất Cha Ông. Vàng vàng, đỏ đỏ trập trùng, loe loét như cái nhà tang! Nhưng tuổi thơ biết gì mà trách. Chỉ trách người lớn tạo ra cái “xanh xanh đỏ đỏ cho trẻ nhỏ mừng!”

450_20110911182404-vn2

Mừng thì có mừng thật đấy! Trẻ vui thì người lớn cũng vui lây. Nhưng hôm nay tại sao sững người như vậy? Vì mặc cảm ta đang vui với cái thú của ngoại nhân xâm lăng. Giật mình hô hoán “tẩy chay,” chẳng phân biệt đâu là những giá trị văn minh đại đồng, vô tình thể hiện cái đức Thâu-Hóa của Tổ Tiên thời nay đã cạn kiệt!?

Tẩy chay “Tết Trung Thu” là tẩy chay hàng loạt nét văn hóa lễ tiết đã có lâu đời ở Việt Nam, mà nguồn gốc đã thâu hóa từ các nền văn minh thế giới, dù khái niệm toàn cầu hóa chỉ mới xuất hiện ở khoảng thế kỷ 15.

Một lần trong cuộc thi “quốc phục đẹp,” tất nhiên quốc phục ở đây là Việt Nam, tổ chức cho các em bé nhân mùa lễ Trung Thu của cộng đồng, mình thấy có một cậu bé bước ra sân khấu mà người xem cười rộ thích thú. Cháu sắm vai Vua Càn Long, trên đầu có cả bím tóc đuôi sam thời Mãn Thanh. Ðiều này chẳng có gì lạ, vì thời đó bộ phim nhiều tập Càn Long Ðại Ðế đã làm say mê không biết bao nhiêu phụ huynh gia đình người Việt! Cháu thật dễ thương, nhưng đồng thời tội nghiệp!

Một lần khác trong lúc tổ chức cuộc thi vẽ logo Little Sài Gòn, không ít thí sinh gởi bài của mình là biểu tượng mái đình Phước-Lộc-Thọ. Nhiều người xem qua liền trách: “Too Chinese,” thành ra phút chót không có một logo nào được lòng cộng đồng Người Việt ở đây. Nhưng đi suốt con phố Little Sài Gòn, ngắm các công trình kiến trúc, hỏi mình phải làm sao, nếu không thể nhìn ra được một nét văn hóa nào khác cho cộng đồng, ngoài những công trình kiến trúc Tây, Tàu. Ta thấy hình ta là những gì?

l0ix39-b78625348z.120100407133227000gkinl5k5.2

Tất nhiên còn rất nhiều điều để nói nữa nếu vịn vào tiểu tiết mà chấp và chỉ để bơi, xới thêm ra. Song, có một điều khiến ta tin tưởng rằng, đức Thâu Hóa – Sáng Tạo là di sản vô cùng quý giá của Tổ Tiên. Em bé sắm vai Vua Càn Long tất nhiên không được trao giải “quốc phục đẹp,” dù vẫn được tặng quà Tết Nhi Ðồng của ban tổ chức. Cũng vậy, cho đến nay, “No logo yet for Little Saigon.”

Văn Hóa, chủ yếu tập trung ở nội lực.

Mặt nổi của toàn cầu hoá là các hoạt động kinh tế tài chính; mặt chìm của toàn cầu hoá là những phát minh của khoa học kỹ thuật liên quan, trước hết, đến hai lãnh vực giao thông vận tải và truyền thông (bao gồm cả điện thoại di động, email và internet); nhưng trung tâm của toàn cầu hoá lại là văn hoá. – Nguyễn Hưng Quốc

Nếu mỗi chúng ta luôn tâm niệm rằng, Văn Hóa đúng nghĩa của bất kỳ quốc gia nào cũng có nét đẹp riêng và cần được tôn trọng. Hoa Kỳ không có ngần ấy năm lập địa như nhiều quốc gia trên thế giới. Nhưng lại dung hóa một nền văn minh văn hóa hiệp chủng khá thành công.

Phạm trù văn hóa, ngày nay có thể hiểu thêm có một nền văn hóa toàn cầu của nhân loại đã hình thành rất lâu. Và riêng với dân tộc Việt Nam, có phải đã từng trải nghiệm thử thách? Rồi câu hỏi đặt ra là thành công hay thất bại?

… những người theo quan điểm lai ghép (hybridity) tin toàn cầu hoá làm cho các yếu tố mới và cũ trộn lẫn vào nhau, dung hoá lẫn nhau, cuối cùng, biến các bản sắc cá nhân cũng như cộng đồng thành những bức khảm nhiều màu và độc đáo – Nguyễn Hưng Quốc

Do nền tảng giáo dục ngay từ đơn vị nhỏ nhất là gia đình, rồi rộng ra là cộng đồng, quốc gia. Em bé có thể sắm vai Vua Càn Long thi giải “quốc phục đẹp,” hay logo biểu tượng của Little Sài Gòn là mái đình Phước Lộc Thọ. Nhưng kết quả là em không được giải, cũng như cho đến nay không xuất hiện bất kỳ cái logo nào làm biểu tượng cho con phố Việt mang dáng dấp mái ngói xanh, dù tạo ấn tượng sâu sắc cho khu phố Bolsa. Đơn giản không phải vì mình tẩy chay y phục Càn Long, cũng không phải mình tẩy chay Phước Lộc Thọ, dứt khoát không bước chân vào. Cái cần, là mình biết mình làm cái gì, và làm khi nào cho ứng hợp.

Chẳng lạ sau năm 1975, bên cạnh thành phần quân, cán chính VNCH, giới trí thức được xem là những người làm công việc văn hóa, cũng bị lùa vào “trại học tập cải tạo,” hoặc nặng hơn, có người bị thủ tiêu v.v… Rồi nhìn chung là chính sách giáo dục xã hội chủ nghĩa về sau này, đất nước nếu không mất vào tay ngoại nhân, cũng tự mình đánh mất cái hồn dân tộc của mình.

Mất nước cách nào thì cũng đau!

13 tháng Chín, 2013
UYÊN NGUYÊN

 

[1] Truyện Kiều, Nguyễn Du
[2] Trăng Vàng Trăng Ngọc, Hàn Mặc Tử

*Featured image: Ðêm Rằm (Internet)

Advertisements


Chuyên mục:Nhân vật, Sự kiện, Tổng Quát, Xã hội

Thẻ:

1 reply

  1. ke hoach trong nguoi tram nam bay gio thi
    co ket qua roi phai khong ong Uyen Nguyen
    lam sao chung ta khoi day long tu ai dan toc
    cho the he con em chung ta ,de chung ta khong
    phai dau long truoc nhung den long ,banh trung thu
    tu mot thu van hoa vay muon
    cam on ong Uyen Nguyen da nhac lai mot noi dau
    Son Ha

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: