Inrasara: Lý Đợi Không Làm Thơ

Nhà thơ Lý Đợi (Ảnh: Họa sĩ Phạm An Hải)

LÝ ĐỢI: Sinh năm 1978 tại làng Khúc Lũy, Điện Minh, Điện Bàn, Quảng Nam. Cử nhân Văn chương, 2001. Tính đến 2008, sau năm năm cầm bút, đã in ba tác phẩm cá nhân, khoảng hai mươi lăm tác phẩm in chung tại Việt Nam và nước ngoài. Thơ và thơ dịch cũng có mặt tại một số tạp chí, trang web chuyên văn học bằng tiếng Việt và tiếng Anh trên lưới trời. Cũng có tham gia trình diễn thơ, thuyết trình, làm phim tài liệu, workshop và triển lãm tại Viện Goethe, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đức…, và Việt Nam. Thành viên trụ cột của Mở Miệng, gồm Bùi Chát, Khúc Duy, Nguyễn Quán, Lý Đợi và những người khác. Đồng khởi xướng và cổ xuý cho phong trào in tác phẩm photocopy tại Việt Nam. Đồng chủ trương Nhà xuất bản Giấy Vụn. Hiện sống tại Sài Gòn, hành nghề báo chí.

Tuyển thơ
– Lời hứa của Doi Ly
– Họ đã gọi tôi đến Nước Thơ
– Định chế [hay là luật] của cầu tiêu công cộng
– Một nhà thơ bị đánh chết
– Món 1: Luộc | Món 2: Hấp | Món 3: Ăn sống
– Hà Nội
– Dạ, em xin khai, rồi lại xin thề
– Chạy
– Danh-dao-dĩ-nhậu

___________________________________________

LÝ ĐỢI KHÔNG LÀM THƠ

Viết về thơ Lý Đợi đã khó. Càng khó hơn, viết về hoạt động chữ nghĩa của Lý Đợi. Khó, không phải trở ngại bởi điều gì to tát, sâu thẳm khó nắm bắt mà là, ở chọn cách khởi đầu, ngay cả chọn chữ đầu tiên.

Lý Đợi là người viết báo, biên tập viên, nhà viết văn xuôi, kẻ làm thơ in photocopy, người phỏng vấn và trả lời phỏng vấn; Lý Đợi trình diễn thơ và thuyết trình về chữ nghĩa, workshop và triển lãm; Lý Đợi – tên choãi vã (từ dùng của Đinh Linh) bạt mạng và ương bướng, kẻ hoạt động chữ nghĩa vỉa hè chuyên nghiệp, dân làm phim tài liệu và chụp ảnh nghiệp dư, cùng duy trì nhà xuất bản Giấy Vụn và sáng lập nhóm văn chương ngoài luồng Mở Miệng hay là tay ăn nói bá láp đầu đường xó chợ tạp pí lù Sài Gòn. Lý Đợi là loài sinh linh làm đủ thứ nghề không ra nghề để sống và viết. Viết theo kiểu của mình, tùy sở thích của mình. Viết như không cần viết. Viết như chọc những người biết viết. Viết ngoài vòng kiểm soát và kiểm duyệt, cho hay không cho phép chính thống. Lý Đợi là nhà thập cẩm độc nhất [vô nhị] của trò chơi chữ nghĩa hôm nay, hệ quả [lụy] độc đáo của xã hội Việt Nam hậu chiến, hậu thuộc địa, hậu Cộng sản, kiểm duyệt và tự kiểm duyệt, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ nghĩa Cộng sản khoa học, định hướng văn nghệ, thơ ca của báo văn nghệ các loài, phê bình văn học trên báo phổ thông đủ loại, cho phép xuất bản và thu hồi, biểu tình xin phép, tự do bầu cử, tự do tín ngưỡng và tự do không tín ngưỡng.

Lý Đợi là món “xà bần” – không phải thứ thắng cố của người Mông – mà xà bần đích thị. Rất nhiều món ăn sau trận tiệc thừa mứa, đám giỗ, ngày tết, hay của người ăn xin góp nhặt, được Lý Đợi dồn lại và pha chế, nấu nướng bằng thứ kĩ thuật đặc thù. Nhất là, vẫn còn xài rất được. Ai dùng đều biết chắc, đó chính là sản phẩm mang nhãn hiệu Lý Đợi, không thể lẫn.

Có thể bắt đầu về Lý Đợi và thơ Lý Đợi bằng tuyên bố: “Chúng tôi không làm thơ”, bằng thái độ ngoài lề, bằng lập trường của nhóm văn chương Mở Miệng, bằng một bài thơ: “Lời hứa của Doi Ly” chẳng hạn, hay thậm chí bằng một cặp từ đồng nghĩa nhưng phân cách cả mấy vực thẳm nỗi người và nỗi đời: “bánh tráng/ bánh đa”. Có thể bắt đầu từ bất kì đâu cũng ra Lý Đợi, xuôi hay ngược, trộn lộn và bóc lên một con chữ như trò xóc dĩa may rủi. Ngay cả một chữ ấy thôi, cũng thành Lý Đợi.

Từ thơ [khoác áo] cổ động tếu táo: “Định chế [hay là luật] của cầu tiêu công cộng”, “Xin thề là tui đã sáng suốt chọn lựa”:

Ta đi bầu cử tự do
Lựa người tài đức ta cho vào hòm

Đến thơ giải đáp thắc mắc rẻ tiền: “Khi muốn chồng yêu/ hay 3 cách để đi đến bình đẳng”, “Ê… Bùi Chát, cũng có 08 cách khác để làm thơ thật dễ dàng”, “Về lợi ích của thơ”; hay thơ [mang dáng vóc] của bài hịch khệnh khạng: “Lời hứa của Doi Ly”, “Hạch tội xứ Xích Quỷ trước ngưỡng cửa WTO còn đóng kín”:

các ngôn sứ của bọn ngươi là hạng khoác lác ba hoa,
là phường đổi ba tấc lưỡi để lấy những thứ có giá trị ngang cháo lòng trở lên
là những quân phản bội
các tư tế của các ngươi làm ô nhục nguyên khí quốc gia
làm mất linh thiêng đền thờ và vi phạm lề luật
biến máu của nhân dân thành tiết canh
và biến tiết canh thành két sắt tư gia…

Có thể bắt đầu bằng thơ nhại, thơ giễu; từ giễu một bài thơ cũ: “Trường ca hành [xác]”, qua nhại ca từ của một ca khúc: “Vì em là con gái”, đến giễu nhại bài thơ mới ra lò ngày hôm qua: “Ba cái thứ lăng nhăng”. Chẳng ngán vi phạm bản quyền và, sẵn sàng đùa nghịch vào chính sự vi phạm đó. Còn cãi lí nữa!

Trong suốt một thời gian dài sách xuất bản tại Việt Nam gần như 100% không có đề copyright, vậy ai là người giữ bản quyền. Mà bản quyền thì phải nói đến luật bản quyền, nếu đã có luật rồi thì cứ đưa nhau ra toà, kết quả thế nào thì truy xét thế ấy. Mà luật và sự minh bạch trong hệ thống luật ở Việt Nam thì anh biết rồi đấy, gần rừng hơn gần toà án (“Không còn ai minh bạch hoàn toàn”, Trả lời phỏng vấn của Uyển Đông).

Có thể bắt đầu bằng thao tác lượm nhặt các câu nói dân gian, hàng lô thành ngữ “Cưỡi ngựa xem hoa, Quất ngựa truy phong, Qua cầu rút ván, Ðè đầu cưỡi cổ, Ném đá giấu tay, Ăn cháo đá bát, Thượng đội hạ đạp, Thọc gậy bánh xe, Gắp lửa bỏ tay người, Ngậm máu phun người, Thừa gió bẻ măng, Thừa nước đục thả câu…”, ép chúng vào hàng dọc, chỉ định [và dự đoán] đó sẽ là “những môn thể thao thế mạnh của Việt Nam” ở thì tương lai.

Trò dự đoán tào lao này đã gây không ít giận dữ từ phía nho hương nguyện.

Cũng có thể từ loại thơ lắp ghép tin tức từ mảnh báo cắt rời, báo mạng hay báo giấy, trong hay ngoài nước, tiếng Việt hay tiếng Anh, về “Hàng không OK”, về “Một nhà thơ bị đánh chết”. Có thể coi mớ chữ nghĩa kia là tin trong tin. Lý Đợi sử dụng tin làm thứ chất liệu (như từ, cụm từ, hay cái gì nữa bất kì) sẵn có, chế biến chút đỉnh, làm thành bài thơ. Để tỏ một thái độ trước thời cuộc. Đó là “điển tích” mới, nóng hôi hổi. Tại sao không? Bản chất của tin tức báo chí là được đọc lướt qua rồi quên. Ở đây, Lý Đợi buộc người đọc bằng tâm trạng hờ hững khi trước đọc lại bản tin và kiểm nghiệm thái độ sống của mình. Người ta có thể bắt bẻ, sao nhà ông không viết xã luận đi, lại phải viện đến thơ? Và kêu thứ hổ lốn đó là thơ?

Lý Đợi có làm thơ đâu! – “Chúng tôi không làm thơ”!

Anh dứt khoát như thế. Cũng như rất dứt khoát trong quan niệm về thơ và nghệ thuật anh đang theo đuổi, tại cuộc trả lời phỏng vấn Hội luận văn chương có tên “Thi sĩ Việt = trộm + cướp + lộn xộn”:

Tôi thường đọc khoảng 10% số nhà thơ viết bằng tiếng Việt, và còn sống, và đang viết. Trong đó, tôi tìm thấy được thái độ về nhân quyền, về xã hội và chính trị ở 2-3%, còn 6-7% kia là đọc với hi vọng họ sẽ thay đổi. […] Theo tôi, thơ Việt đang bị chia thành 3 cực, xếp từ đông đến thiểu số: a) Những nhà thơ trang trí, chuyên múa lửa lắc vòng, mua vui con mắt các giới chức, cơ quan thông tin đại chúng…; b) Những nhà thơ “vô thưởng vô phạt”, làm thơ với hi vọng bất tử hay đi vào lịch sử văn học…; c) Những nhà thơ “phản kháng”, gồm khoảng 2-3% như đã nói ở trên. […] Tôi vẫn tin vào con số [trong đó có tôi]: khoảng 95% số nhà thơ Việt là không đủ khả năng đọc hết một bài thơ ngoài ngôn ngữ của mình. Và trên 75% là không đủ khả năng đọc hết một bài thơ cùng ngôn ngữ, nhưng không phải của mình

Cũng có thể bắt đầu với Lý Đợi bằng thứ thơ mang [dáng vẻ nặng/ thuần] tính kĩ thuật hơn, thơ khởi đầu bằng một từ: “Chạy”, “Luộc”:

Sống ở Việt Nam ăn món luộc là tốt nhất
Chưa tìm thấy thứ gì mà người Việt không thể luộc…
Vậy nên:
Sống ở Việt Nam ăn món luộc là tốt nhất
Từ luộc xe honda, nhà đất, bằng cấp, chức tước…
Từ luộc vệ sinh, an toàn thực phẩm, bảo hiểm…
Từ luộc trí tuệ, thẩm mĩ, văn hoá, nhân tính…
Từ luộc nhân quyền, tự do, tư tưởng, tâm linh…
Chưa tìm thấy điều gì mà Việt Nam không thể luộc
Vậy nên:
Sống ở Việt Nam ăn món luộc là tốt nhấtHay một câu cửa miệng: “Dạ, em xin khai, rồi lại xin thề” hoặc thậm chí một âm tiết: “Danh-dao-dĩ-nhậu”.

Chúng không là thơ. Tất cả chúng đều là hậu [hệ, thành] quả của/ từ một phản ứng mang tính xã hội. Dù chúng được gợi ý từ một bài thơ của bạn thơ, từ một tin tức báo chí, một nghị định của chính phủ, một tin vịt nghe lỏm ở vỉa hè, một từ hay một âm bất chợt, Lý Đợi liên tưởng đến một/ một vài ý tưởng, và [không] làm thơ. Đúng hơn, không làm thơ hay, như bấy lâu người làm thơ Việt Nam luôn mơ ước và phấn đấu. Như lâu nay người đọc chờ đợi ở người làm thơ, ở thi sĩ. Lý Đợi không quan tâm chuyện thơ hay/ dở, tròn/ méo mà là thơ thực/ giả. Anh huy động cả đám chữ vào cuộc. Anh xài chữ để trực tiếp tỏ thái độ chính trị: “Đội nón bảo hiểm tức thì ai chết?”, “8 + 8 + 8”, mấy bài thơ về sự kiện Trường Sa – Hoàng Sa; chữ để tỏ thái độ xã hội, thái độ sống, thái độ viết. Bằng thủ pháp đắc địa nhất của hậu hiện đại: giễu nhại parody.

Vẫn còn là chưa đủ, Lý Đợi đẩy mọi thái độ, phản kháng rơi tõm bờ bên kia của chữ nghĩa. Tính chính trị trở thành một không khí của ngôn từ, của văn cảnh. Các sản phẩm tạo tác của anh ngập tràn, bốc mùi cái không khí chính trị đó.

… trước xã hội thông tin và kỷ nguyên của Internet ngày nay: bí mật của một quốc gia-dân tộc dần dần bị hé lộ, vấn đề của Việt Nam không phải là chuyện bản sắc hay hiện đại, mới hay cũ, bảo thủ hay hoà nhập, tốt hay xấu, đúng hay sai… mà chỉ là thật hay giả. Chỉ có sự thật mới mong làm chúng ta thay đổi; dù khi tiếp xúc với sự thật, chúng ta sẽ phải chấp nhận hi sinh nhiều thứ – mà trong đó, sự hi sinh lớn nhất – chính là ảo tưởng của chúng ta. Chúng ta cứ tưởng Việt Nam là một dân tộc vĩ đại, giỏi hi sinh trong đánh nhau, vậy là chúng ta cũng giỏi những thứ khác. Chúng ta có bản sắc trong sự mau thay đổi, thích đạp đổ… thì chúng ta cũng có bản sắc trong tư tưởng, tính trường tồn. Không, bất cứ dân tộc nào cũng vậy, có một vài đặc trưng và đặc điểm của dân tộc đó, và Việt Nam cũng thế, cái đặc điểm trội nhất của chúng ta là tính thường biến, mau thay đổi. Nói nôm na, bản sắc của dân tộc Việt là không có bản sắc; nếu căn cứ vào các tiêu chí phân loại về bản sắc như hiện nay. (“Sự băng hoại đang bốc mùi từ sự thờ ơ của chúng ta”, 2005)

Một bản sắc không bản sắc. Ở nơi ấy không có nhà thơ, khi nhà thơ quay lưng với hay giả vờ chạm vào sự thật. Ở nơi ấy cũng không có thơ, khi thơ không chịu/ không gánh nổi sự thật. Cái lâu nay ta quen gọi là thơ ca chỉ là đống rác. Rác mọi lúc mọi nơi. Không thể làm gì với loài rác ủ đống ấy, Lý Đợi quyết vạch chúng ra, bươi chúng lên, hô hoán nỗi chúng cho người khắp xung quanh biết đó là đống rác. Lý Đợi quyết Mở Miệng. Bằng thơ.

Các loại thơ đó dung [chấp] chứa bạt ngàn từ đường phố, xó chợ, kẹt núi, góc ruộng, đáy ngục. Những từ dâm ô, tục tĩu, dơ dáy, hạ cấp, mạt hạng, thối nát, bậy bạ, nhảm nhí, lăng nhăng, hư đốn, và mọi mọi tính từ và hình dung từ tồi tệ và tiêu cực nhất mà người đọc hình dung được.

Chúng không là thơ: “Chúng tôi không làm thơ”. Nếu muốn kêu là thơ, đó là loài thơ rác [rưởi] chính hiệu. Lý Đợi là kẻ xả rác lì lợm và ngoan cố nhất vào nền thơ ca Việt Nam, vào mảnh ruộng chữ nghĩa Việt Nam. Xả tất cả những gì có trong tay, hoặc chế ra và xả. Tự mình xả, kêu gọi đồng bọn xả. Trong nước và hải ngoại. Xả lên giấy và trên mạng. Đến đỗi văn chương Việt Nam tràn ngập rác, trở thành đống rác khổng lồ – “Đống rác vô tận”, như cách nói của Phan Bá Thọ.

Khi tất cả đã trở thành rác, thi sĩ làm gì? Hắn không làm gì cả, cũng không được phép làm bất kì cái gì cả!

nhưng tôi đã ba mươi và tôi biết rằng tôi đang sống
nếu được chết
tôi sẽ chết ngay lúc này
mặc đời sống chó má đang ngự trị ngoài kia
nếu được chết!?
— ai cho phép mày tự do được chết
— ai cho phép mày tự do
— bọn khốn.

Hắn ngồi đó và chờ. Chờ cho đống rác [hắn tưởng tượng ra kia] thối và rữa. Cả thân xác và linh hồn hắn nữa, thối rữa. Ngày mai, sẽ mọc trên đó một cây thơ của một nền thi ca tự do trong một xã hội tự do được trồng bởi một nghệ sĩ tự do, tự do trong ý nghĩa nguyên ủy và cao vời nhất của từ.

Nhưng, liệu còn có ngày mai?

Sài Gòn, 7-1-2009

___________________________________________

TUYỂN THƠ

Lời hứa của Doi Ly

bấy giờ ta sẽ làm cho Môi Miệng chư dân nên tinh sạch
để tất cả đều kêu cầu danh Nhân quyền
và kề vai sát cánh phụng sự Đổi mới…

ngày ấy, các ngươi sẽ không còn phải hổ thẹn
vì mọi hành vi ngang trái chống lại Độc quyền
bấy giờ, ta sẽ đuổi cho khuất mắt các ngươi
những kẻ kiêu căng đắc thắng
những kẻ ôm mộng toàn trị
và các ngươi sẽ không còn nghênh ngang hay luồn cúi
trên xứ sở của những người mất tự do
ta sẽ cho sót lại giữa các ngươi những con dân nghèo hèn và bé nhỏ
để các ngươi khoe mẽ về Nhân quyền
về Toàn cầu hoá
về Bản sắc dân tộc
về các trò hù doạ trong y tế
và cả chuyện tù đày…

ta cũng sẽ cất khỏi các ngươi những tai hoạ
khiến các ngươi không còn phải ô nhục
ta cũng sẽ trừng phạt những kẻ đã hành hạ các ngươi
ta cũng sẽ tập hợp những ai đi lạc
ta cũng sẽ cho các ngươi được vinh danh và ngợi khen ngay giữa các sắc dân trên cõi đất
ngày ta đổi vận mạng cho các ngươi
ngay trước mắt các ngươi – như là một lời hứa
lời hứa của Doi Ly…

lời hứa tiếp nối lời hứa
lời hứa của truyền thống
lời hứa của hiện nay…
các ngươi hãy cứ tiếp tục tin đến hết đời của mình – hơn sáu mươi năm cuộc đời
hãy tiếp tục tin và hãy tiếp tục nhớ rằng các ngươi đã được hứa
một lời hứa không đến từ Hư vô
mà đến từ Hiện thực, một hiện thực không bao giờ có thực
hiện thực không bờ bến…

tất cả các lý do ấy quy về:
… và –
… bởi –
DOI LY… CŨNG KHÔNG BAO GIỜ CÓ THỰC
… vì –
Nguồn: Sophonias III: 9-20

Họ đã gọi tôi đến Nước Thơ

+ Tặng những “công dân thơ” của “nước thơ”.

Một đêm – khuya
một ngày – trưa
họ đã còng tay tôi
đến Nước Thơ
để làm gì: tiếp tay giết những nhà thơ, những nghệ sĩ khác.

Họ nói,
“Đến nhanh lên!
Nếu không,
sẽ hết súng đạn, vì những người xung phong rất nhiều.”
Khi tôi được lôi đến, mọi việc đã trễ.


Một đêm – khuya khác
một ngày – trưa lạ
họ đã gọi tôi
đến Nước Thơ
để làm gì: để nhận tiền in thơ và kế hoạch vinh danh trên các báo.
Họ nói,
“Đến nhanh lên!
Nếu không,
sẽ không còn ngân quỹ, vì có rất nhiều hội viên đang chầu chực.”
Tôi không đến, vì mình đâu có giết ai.


Một đêm – khuya kia
một ngày – trưa nọ
họ đã dụ tôi
đến Nước Thơ
để làm gì: minh chứng rằng đây là xứ có tự do, dân chủ và nhân quyền.
Họ nói,
“Đến nhanh lên!
Nếu không,
sẽ hết cơ hội, vì bọn quốc tế đã biết hết sự thật.”
Lúc đó tôi đang bị cưỡng chế để lục soát phòng trọ một cách vô cớ.


Nay có Nghị quyết chỉ đạo: dù có ở vỉa hè và bốc cứt sống qua ngày
bọn mày phải tin rằng mình đang ở Nước Thơ
phải biết rằng bọn mày đang là nhà thơ
hoặc rất dễ có nguy cơ trở thành nhà thơ…
Hết đường chối, ngay cả khi im lặng:
Tôi chào những người lưu trú
ở Nước Thơ,
bởi đó là xứ sở của
những kẻ cô đơn, nghèo nàn và kỳ quặc
những kẻ đa đoan, trọc phú và vô nhân tính…
Muốn đến Nước Thơ của chúng tôi ư?
Rủi thay,
nếu bạn mang quốc tịch khác
thì không thể nào nhập cảnh
trừ khi –
bạn thật sự là một nhà thơ
hay ít ra, bị quy chụp, bị vu cáo, bị cưỡng bức, bị chỉ định… là nhà thơ.
Ở xứ Thơ, mọi thứ đều Rất Thơ.
Nguồn: Họ đã gọi tôi đến Nước Thơ (thơ) – Erken, Fide

Định chế [hay là luật] của cầu tiêu công cộng

+ tất nhiên là theo quan sát được ở Tp. HCM, và riêng tặng Vi Thuỳ Linh, Hà Nội.

— Không đạp chân lên bồn cầu
— Không bỏ băng vệ sinh vào bồn cầu
— Không viết vẽ bậy lên tường [ngay cả thơ]
— Không tiêm chích ma tuý, chất gây nghiện, kích thích
— Không lợi dụng buồng kín dùng di động làm lộ bí mật quốc gia
— Không khạc nhổ, vứt rác, tàn thuốc bừa bãi
— Không thủ dâm
— Không được sử dụng bao cao su [cả nam lẫn nữ]
— Không được chửi thề
— Không được quên dội nước
— Không được quên trả tiền
— Không được quên đồ đạc tư trang


Và cuối cùng:
XIN GIỮ VỆ SINH CHUNG
MẶC KỆ VỆ SINH RIÊNG
XIN GIỮ VỆ SINH CHUNG…
XIN GIỮ VỆ SINH CHUNG:
là thuật ngữ áp ảnh trong đời sống vật chất và tinh thần của Việt Nam tôi
vì tất cả Đồng bào
vì tất cả Đồng phục
vì tất cả Đồng tâm
vì tất cả Đồng loã
vì tất cả Đồng đạo
vì tất cả Đồng môn
vì tất cả Đồng chí
vì tất cả Đồng bệnh


Vì tất cả Đồng thau
Vì tất cả Đồng hoang
Vì tất cả Đồng đồng… như nhau
Lười biếng, ngu dốt, phá bĩnh, bôi bẩn, xuyên tạc và trù dập lẫn nhau… là nghề của chúng tôi
Chúng tôi sống theo pháp [thuật] luật [rừng]
Chúng tôi là cái cầu tiêu công cộng
Không thế này, không thể nọ…
Nhưng cuối cùng cũng phải: GIỮ VỆ SINH CHUNG

Một nhà thơ bị đánh chết

Nữ thi sĩ Nadia Anjuman, người Afghanistan bị chồng và mẹ chồng đánh cho đến chết. Hai kẻ phạm tội và gia trưởng kia đã bị bắt. Liên Hiệp Quốc khóc lóc trước hành vi bạo lực này.

Tại Việt Nam thì khác, có nhiều nhà thơ đã chết ngay trong lúc sống, nhưng không ai biết, ngay cả bản thân hắn. Đa phần các nhà thơ khác bị ngược đãi, nhưng không ai thèm nhìn. Liên Hiệp Quốc quá chán ngán nên không thèm lên tiếng.

Anjuman qua đời hôm thứ sáu [ngày 4-11] tuần trước tại một bệnh viện ở phía tây thành phố Herat sau khi bị đánh đập tàn nhẫn [và mất cả nhẫn cưới]. Trong lời chỉ trích đưa ra vào hôm thứ ba, phát ngôn viên của Liên Hiệp Quốc cho rằng vụ việc này cho thấy nạn bạo hành đối với phụ nữ vẫn còn tiếp diễn ở Afghanistan sau khi chế độ Taliban đã sụp đổ cách đây 4 năm. Anjuman năm nay 25 tuổi, nổi tiếng với tập thơ đầu tay Gule Dudi [còn gọi là:Gul-e-dodi] (Bông hoa u huyền).

Các tác giả trong độ tuổi 25 đến 35 tại Sài Gòn thì đang sống trong sự phè phỡn, vị cá nhân, vì tuổi thơ có nhiều mặc cảm, thua thiệt… nên nay tìm cách lấy lại; và tất nhiên, do không được tu dưỡng đường hoàng, nên thích sống cuộc đời vô cảm và phi nhân tính.

Chồng Anjuman chỉ thú nhận là có tát vợ sau một cuộc tranh cãi giữa hai người. Mẹ chồng Anjuman cũng bị bắt nhưng người ta chưa có đủ chứng cớ để buộc tội.

Hàng nghìn người đã tham dự tang lễ Anjuman tổ chức hôm chủ nhật. Homayan Ludin, một sinh viên tại Đại học Kabul, cho biết: “Sinh viên trên khắp đất nước đều rất bức xúc trước sự kiện này. Anjuman là một nhà thơ có triển vọng của Afghanistan”.

Nguồn: http://www.metimes.com/articles/normal.php?StoryID=20051107-081412-4601r

Và một vài địa chỉ khác.

Món 1: Luộc | Món 2: Hấp | Món 3: Ăn sống

Món 1: Luộc
+ Theo kiểu rau muống luộc của Bắc kỳ

Sống ở Việt Nam ăn món luộc là tốt nhất
Chưa tìm thấy thứ gì mà người Việt không thể luộc…

Vậy nên:
Sống ở Việt Nam ăn món luộc là tốt nhất

Từ luộc xe honda, nhà đất, bằng cấp, chức tước…
Từ luộc vệ sinh, an toàn thực phẩm, bảo hiểm…
Từ luộc trí tuệ, thẩm mĩ, văn hoá, nhân tính…
Từ luộc nhân quyền, tự do, tư tưởng, tâm linh…
Chưa tìm thấy điều gì mà Việt Nam không thể luộc

Vậy nên:
Sống ở Việt Nam ăn món luộc là tốt nhất
Từ luộc cho đến luộc
Người người nghĩ chuyện luộc
Nhà nhà tham gia luộc
Ngành ngành thi đua luộc…

Duy chỉ có lý do tại sao mình bị luộc: là không bị luộc
Vậy nên:
Sống ở Việt Nam luộc là tốt nhất
luộc là tốt nhất
luộc là tốt nhất
luộc là tốt nhất…

Hà Nội

+ với Bùi Chát, và gởi đến Phạm Lưu Vũ

Con ơi nhớ lấy lời cha [hoặc mẹ]
Cướp bánh tráng là bạn, cướp bánh đa là thù.


Chân lý vẫn [tưởng] thuộc về người mù!
Đau khổ vẫn [nghĩ] thuộc về người đui!
Thế mà đa phần vẫn lấy làm vui: thế mới xui!


Chân lý quả là quá vui [nên đọc là dzui]!

Dạ, em xin khai, rồi lại xin thề

Dạ, em xin khai…
Dạ, không có một thi sĩ, nhà thơ, hay người làm thơ nào trong khu phố của em đâu
*
Dạ, không có một thi sĩ, nhà thơ, hay người làm thơ nào trong phường xã của em đâu
*
Dạ, không có một thi sĩ, nhà thơ, hay người làm thơ nào trong quận huyện của em đâu
*
Dạ, không có một thi sĩ, nhà thơ, hay người làm thơ nào trong tỉnh thành của em đâu
*
Dạ, không có một thi sĩ, nhà thơ, hay người làm thơ nào trong đất nước này đâu…
*
Dạ, vì đây là xứ sở thơ!
*
Dạ, vì đây là nước thơ!
*
Dạ, em xin thề…
Dạ, không có một thi sĩ, nhà thơ, hay người làm thơ nào còn ở đây đâu
*
Dạ, không có một thi sĩ, nhà thơ, hay người làm thơ nào tồn tại trong tâm tưởng của em đâu
*
Dạ, không có cả tâm tưởng
*
Dạ, không có cả tâm
*
Dạ, không có cả em
*
Dạ, em hiểu…
Chạy
Chạy làng chạy nợ mất vợ như chơi
*
chạy quanh chạy chọt cà thọt suốt đời
*
chạy đôn chạy đáo ăn cháo cả ngày
**
chạy thang chạy thuốc một cuộc chơi hoang
chạy sang chạy sảng gặp đời bát ngát
**
chạy sấp chạy ngửa có chửa tiền bạc
chay xơ chạy xác mình hạc xương mai
**
chạy mồ chạy mả một ả đào tơ
chạy lơ tơ mơ là tợ quýnh quáng
**
chạy tán chạy loạn sáu năm nữa hợi
chạy chơi bời bời đang sướng sung sức
***
chạy đôn chạy đả – chạy cả vào chùa –
[chạy thua nước lũ]) gặp lúc trời mưa –
cửa chùa không đóng – [lóng ngóng pho tượng] –
vãi già đi vắng – chỉ một ni cô –
[hai vú lồ tồ] cởi truồng đứng tắm –
anh chàng đứng ngắm – [bỗng thèm nước mắm] –
con lợn tồng ngồng – hai trẻ một lòng –
[đành tâm phá giới] tha hồ chửi bới –
những kẻ thèm tu – [tình thù rực rỡ].

Danh-dao-dĩ-nhậu

danh cương lợi toả – mấy bả đi chợ –
danh ô nan thục – mua chục đầu gà –
danh bất lợi danh – mua chanh tiêu muối –
danh bất hư truyền – còn tiền mua rượu -…

dao chém đằng đọng – rạch họng đầu gà –
dao bào mới sắc – cắt mỏ quăng đi –
dao đùi lấy chuôi – đâm muối tiêu ớt –
dao cùn phó nễ – chẳng để bếp ngơi -…

danh bất vị nhân – hành chần để sẵn –
danh gia vọng tộc – một hộc bún tàu –
danh hoa kỳ thảo – xào thịt làm lẩu –
danh chính ngôn thuận – làm nhưn gia vị -…

dĩ hoà vi quý – chí lý làm mồi –
dĩ trường kích đoản – lục soạn chén bát –
dĩ oán báo ân – món chân sẵn có –
dĩ đức biến tướng – sung sướng bắt đầu -…

danh dao dĩ nhậu – danh quá kỳ thực –
dĩ thực vi thủ – dĩ ngủ vi tiên –
gắp mồi như điên – rượu rót liên miên –
thằng nào không siêng – thì không được nhậu.

 

(Trích “THƠ VIỆT – từ hiện đại đến hậu hiện đại nghiên cứu – phê bình – tuyển thơ” của Tác giả Inrasara, Lotus Media xuất bản tại Hoa Kỳ, 2019)

 

 



Chuyên mục:Lotus Media, Tác giả - Tác phẩm, Tác giả, tác phẩm, Trên kệ sách, Văn Chương

Thẻ:,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: