Môi lắng im sẽ khóc thuở ban đầu…

Một số người bực dọc về việc Cù Huy Hà Vũ được sang Mỹ. Một số người khác lại bực dọc về việc Khánh Ly được về hát tại Hà Nội. Nguyên nhân sâu xa có khi chỉ vì ganh tị. Cù Huy Hà Vũ được đi Mỹ là một điều may mắn cho bản thân ông và gia đình ông. Khánh Ly được về hát tại Hà Nội là một điều may mắn cho nền âm nhạc miền Nam: lần đầu tiên người dân Hà Nội được nghe một trong những giọng hát hàng đầu ở miền Nam trước năm 1975. Trong cả hai trường hợp, kẻ thua cuộc, thật ra, vẫn là chính quyền Việt Nam: trong trường hợp trên, họ thua cuộc trước sức ép của Mỹ; trong trường hợp dưới, họ thua cuộc trước yêu cầu thưởng ngoạn nghệ thuật một cách chính đáng của dân chúng. Nếu các văn nghệ sĩ từ Việt Nam sang trình diễn ở hải ngoại bị xem là một hình thức tuyên truyền cho chế độ cộng sản, tại sao chúng ta không nhìn sự xuất hiện của Khánh Ly trên sân khấu Hà Nội là một cách tuyên truyền hữu hiệu cho sinh hoạt văn học nghệ thuật tự do ở miền Nam và ở hải ngoại? Sợ hãi bao giờ cũng là tâm lý của những kẻ yếu. – NGUYỄN HƯNG QUỐC

 

1.
Một người ra đi và một người về. Nhưng cả hai cùng đón nhận những thái độ khen và chê giống nhau. Thời này không ai tin có Kinh Kha. Nhưng tôi biết chắc có những sự kiện từng xảy ra vào năm 2008, trước mười hai ngàn khán giả ái mộ có mặt nơi vận động trường tại Quảng Ðông, nhạc sĩ kiêm ca sĩ Elton John đã công khai vinh danh nghệ sĩ Ngãi Vị Vị, bấy giờ đang bị nhà cầm quyền Trung Quốc bắt cóc và quản chế. Trước đó không lâu, ca sĩ Bjork chua thêm hai chữ “for Tibet” trong ca khúc “Declare Independnce,” trong một chương trình mà cô đã hát ngay tại Thượng Hải.

Có rất nhiều cách để bày tỏ quyền tự do, mỗi người tự chọn lựa một nhân cách, hoặc nghệ sĩ hoặc chính khách, và tự mình cháy sáng.

Vấn đề là cháy như thế nào?

Người đi hay trở về, trước hết thấy mình phải được hưởng trọn vẹn quyền tự do thiêng liêng. Duy có điều trong lúc được tự do nói cái mình thích và tự do hành xử việc mình muốn, không phải ai cũng thấy hết cái gì cần.

Mấy mươi năm, không ít người Việt phê phán Trịnh Công Sơn vì thái độ chính trị nhưng vẫn khen nhạc Trịnh. Và người ta cũng phê phán Khánh Lý bằng thái độ chính trị nhưng nếu nghe nhạc Trịnh thì vẫn thích Khánh Ly hát. Không phải vì không còn cái gì có thể thay thế, nhưng vì nhạc Trịnh và giọng ca Khánh Ly hóa thân như một phần lịch sử của “thành phố mất tên,” những người ra đi không chịu nổi sự mất mát thêm nhiều lần nữa.

Dù sao chuyến trở về đã được chuẩn bị chu đáo và khó thay đổi. Nhưng nếu thành công về mặt nghệ thuật, theo tiếng hát Khánh Ly người ta nghe có những con đường và thành phố mất tên cựa mình, hay ít nhất từ “ngậm ngùi trên môi lắng im,” nghe ra niềm trăn trở của hàng triệu người Việt ở lại, cũng thấm thía một sự mất mát chung của đất nước. 40 năm sau, “mắt lệ rơi khóc thuở ban đầu.”

2.
Biết là khó! Nhưng để có Elton John hay Bjork bản lãnh, cũng cần nhìn nhận có những quốc gia mà ở đó, tự do đã được tôn trọng. Cho đến một lúc, mỗi công dân đang thừa hưởng quyền tự do riêng mình, ý thức nhiệm vụ tranh đấu cho sự tự do của người khác. Ðó là toàn bộ ý nghĩa.

Không thể đòi hỏi người khác tranh đấu cho tự do, mà chúng ta lại không tôn trọng sự tự do chọn lựa cách cháy sáng của chính họ.

Vấn đề còn lại chờ xem là cháy như thế nào?

Ngày 11 tháng Tư, 2014
UYÊN NGUYÊN

 

Tham khảo: Nghĩ gì trước sự việc nhiều ca sĩ ở Mỹ về Việt Nam hát? [ Vũ Ánh ]

Advertisements


Chuyên mục:Nhân vật, Sự kiện

Thẻ:, ,

6 replies

  1. Chúng ta phải tôn trọng sự lựa chọn của họ:
    Anh là nhà bất đồng chính kiến thì chúng tôi nhà nước XHCN nhất trí cho anh đi nước ngoài, tiếng nói lạc lõng của anh ở nước ngoài không ai có quan tâm đến. Tiển anh đi nước ngoài chúng tôi lại có lợi vì anh thỉnh thoảng gởi tiền về chăm sóc nền kinh tế đất nước quê hương mến yêu.
    Chúng Tôi cho phép ca sĩ việt về hát trong nước những bài hát do chúng tôi đồng ý. Nhưng có điều dân chúng trong nước đa số đều là vô cảm, khó mà thưởng thức được nhũng bài hát có chiều sâu tâm hồn..họ tò mò nhiều hơn là có tâm hồn nghệ thuật.

    Số lượt thích

  2. Không nên bi quan và nhận xét tri thức người Việt một cách chung chung như vậy chị Minh Nguyệt ạ:-)

    Số lượt thích

  3. Seasons change, people change, and money changes people.

    After all said and done, the bottom line here is revolving around $$$, whether it is USD or Việt Cộng currency, the smell of money and its “sweet” fragrant from the other side of the Pacific Ocean are irresistible to some, especially to those ca sĩ Việt whom once upon a time singing anti-commie songs.

    People change, thôi chỉ biết như vậy. Everything is impermanence, vô thường 🙂

    Số lượt thích

  4. Toi dong y voi NHQ, con MN thi cuc doan qua , coi thuong tat ca dong bao trong nuoc. Toi dong y hien tai o VN co nhieu bang cap gia , nhieu sv hs thieu kien thuc can ban , nhung cung co nhung hoc gia con gioi hon o hai ngoai nua , xin dung vo dua ca nam , cung khong phai tat ca nhung ai song duoi che do cs la cs , dung khong?

    Số lượt thích

  5. KL về nước hát là điều đáng mừng, không có gì trách bà ta được. Đất nước bây giờ hoà bình, người Việt về nước du lịch, thăm thân nhân, văn nghệ ..vui vẻ.

    Nghe nói KL ngày 9/5 hát tại Hà Nôi, giá vé bằng nửa tháng lương của tôi (nhà báo), tiếc quá không có điều kiện đến tham dự.

    Số lượt thích

  6. Có câu ngạn ngữ “có những điều không mua được bằng tiền, nhưng sẽ mua được nó với rất nhiều tiền”
    Đời sống ca sĩ không chừng mực như đời sống công nhân công chức , họ phải sống về đêm , phải đi hàng trăm ngàn dăm mổi năm , nhưng họ ít khi thoãi mái như người đi du lịch, đôi khi họ chỉ biết rap. hát phòng trà, hotel và vài tiệm ăn và phi trường . Đó chưa kể là gia đình lắm xào xáo vì các fan quấy rầy, hằng ngày biết bao nhiêu người tán tỉnh , vợ không biết ông chồng ca sĩ nay làm gì ngủ với ai ? chồng không biết vợ mình có phải lòng cấp tốc với ai sau những cơn mỏi mệt với con cái chồng , gia đình chồng. Với đời sống như vậy , tham gia vào bài bạc, hút sách là chuyên thường tình . Cho nên rốt cuộc cô Khánh Ly cũng về hát tại Hà Nội mà giá vé người Việt Kiều còn ngại chứ đùng nói chi khách thưởng ngoan Hà Nội . Vậy khán giả là ai ? họ là những người đỉnh cao trí tuệ, ăn trên ngồi trước, tham nhủng , lủng đoạn kinh tế và gia đình họ. Vậy Khánh Ly về hát cho ai nghe ? đừng nói cho đông bào VN nghe, tôi nghiệp họ . Trừ khi chính chị hát tại các khu sinh viên, xom’ lao đông miển phí .
    Còn anh Cù được đi Mỹ cũng tốt cho anh và gia đình , chắc anh cũng biết , sống ở Mỹ 40 năm, chống Cọng quyết liệt vẫn chưa làm được trò trống gì, thì người mang giòng máu cách mạng vô sản như anh thì cũng hưởng đời sống an nhàn , đi nói chuyện vài nơi , nhận biểu tình hoan hô chống đối . Đùng tưởng những người biểu tình hoan hô chống đối là người dại đâu, họ còn giàu hơn cả bạn đó, người giàu có, địa vị ủng hộ họ lấy tiêng thiếu gì trên đất Mỹ .

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: