Trần Quang Ðức: Tiếng An Nam*

14141854_10153822435101526_3045248826301759591_n

13327345_10153614421131526_4072832767222659144_n“Nếu những đứa trẻ An Nam, xuất thân từ các trường học của ta (Pháp), mà không biết đọc và viết chữ Hán Nôm thông dụng, thì chúng sẽ trở thành người ngoại quốc trên chính đất nước của chúng!”. – G.Dumoutier, Giám đốc Nha học vụ Bắc Trung kỳ, năm 1886.

“Không nhất thiết phải xóa bỏ tâm hồn, tư tưởng của dân bản xứ khi điều ấy được tổ tiên họ gây dựng và vun đắp một cách trân trọng và kiên trì. Hãy quan tâm tới phương pháp giáo dục nào là hữu hiệu nhất”. “Đối với học sinh An Nam, mỗi chữ viết đều chứa đựng ý nghĩa sâu rộng, khi đọc hoặc viết, chúng tiếp nhận được một cảm xúc mạnh. Còn sách vở của ta, họ tiếp nhận với một tâm trạng khác hẳn. Đó là những tập tục của một xã hội khác biệt với họ”. – Toàn quyền Pasquier, năm 1906.

Trên đây là nhận xét của các quan chức Pháp sau khi nhận thấy sự quan trọng của việc giáo dục văn tự Hán Nôm, cũng như trước sự phản kháng của dân An Nam đối với việc truyền bá chữ Quốc ngữ (1).

Trên thực tế, người Pháp không hề phế bỏ nền giáo dục chữ Hán. Loại văn tự truyền thống này vẫn được giảng dạy song song với việc truyền bá chữ Quốc ngữ ở các trường học thời Pháp thuộc; và tiếp tục được duy trì làm môn học tự chọn đối với học sinh Trung học đệ nhị cấp (tương đương với cấp trung học phổ thông hiện nay) tại miền Nam Việt Nam thời VNCH. Giáo dục chữ Hán chỉ chính thức bị khai tử sau khi nhà nước CHXHCNVN thành lập.

Đặc biệt, do những sang chấn tâm lý hình thành sau một chuỗi xung đột Việt – Trung kể từ năm 1979, cùng ẩn ức chính trị dồn nén bấy lâu, cơ man người Việt hiện đại có những cái nhìn thiên lệch, thiếu hiểu biết đối với văn tự Hán Nôm nói riêng, văn hóa Hán Việt nói chung. Họ đánh đồng tất cả vào một khái niệm chung nhất là TÀU, rồi liên hệ với sự phụ thuộc chính trị, nguy cơ đồng hóa văn hóa, tư tưởng cổ hủ lạc hậu… đang diễn ra ở thời điểm hiện tại. Trong khi với những trí thức người Việt trước đây, cũng như người Hàn, Nhật đương thời, ai cũng đều hiểu sự học chữ Hán là sự học truyền thống, là Quốc học, bên cạnh Tây học.

Có điều, tạm chưa nói đến sự thiếu thốn đội ngũ giáo viên, giáo tài tân tiến, chỉ bằng sự khủng hoảng của nền giáo dục đương đại, việc khôi phục văn tự Hán Nôm trong nhà trường hiện nay là điều bất khả. Song việc ấy vẫn có thể thực hiện ở tương lai, chỉ sau khi thể chế chính trị, giáo dục được thực sự cải cách. Công việc khả thi trước mắt là quảng bá các tri thức Hán Nôm hữu dụng, thông qua con đường sách vở với tính chất khai minh hoặc giáo dục tự phát; ngõ hầu khiến nhiều người Việt hiểu đúng và thấy được cái hay đẹp, lợi ích từ cổ học. Còn như những cuộc tranh cãi nên hay không nên, qua dăm bữa nửa tháng lại như ném đá ao bèo, hà tất phải nhiều lời!

1. Có thể xem thêm bài viết: Gian nan phổ biến chữ quốc ngữ tại Nam Kỳ (1862-1871). Link: http://vi.rfi.fr/…/20150605-gian-nan-pho-bien-chu-quoc-ngu-….

14141854_10153822435101526_3045248826301759591_n.jpg

Ảnh minh họa từ phải qua trái: Bút tích chữ Hán được sử dụng qua các triều đại Lý – Trần – Lê sơ – Lê trung hưng – Nguyễn.

* Notes: Facebook Trần Quang Ðức – Tựa do Uyên Nguyên đặt

Advertisements


Chuyên mục:Ngôn Ngữ

Thẻ:, , ,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: