GS Trần Ngọc Ninh: Phật Giáo và Cộng Sản

GS Trần Ngọc Ninh (Ảnh: Uyên Nguyên)

Có nhiều người, nghi ngại và lo sợ rằng Phật giáo có thể “đi” với Cộng sản hoặc Cộng sản có thể “dùng” được Phật giáo. Những người này không hiểu gì về Phật giáo và cũng không hiểu gì về Cộng sản nữa.

Chủ nghĩa Cộng sản đặt căn bản ở duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Những thuyết này công nhận tính cách định mệnh tuyệt đối của lịch sử. Người Cộng sản tự nhận làm cách mạng. Làm cách mạng, mà họ cho là cùng nghĩa với “làm lịch sử tức là thuận chiều đẩy bánh xe lịch sử cho nhanh hơn”. Ðể thực hiện một giai đoạn mới của lịch sử theo duy vật biện chứng. Xong rồi đi tới đâu nữa? Chủ nghĩa Cộng sản chưa bao giờ có một câu trả lời.

Giáo lý của đức Phật cũng dạy rằng sự động tạo ra phản động; có thể gọi đấy là một biện chứng pháp. Thực ra, luật biện chứng này chỉ là một khía cạnh của luật nhân quả.

Lịch sử, trong quan niệm của Phật giáo, là sự vận chuyển không ngừng của luật vô thường và luật nhân quả. Nhưng đức Phật không hề nói rằng con người phải chịu mặc cho lịch sử xoay vần, hay phải thúc đẩy lịch sử chóng sang một kiếp vô thường khác. Cuộc cách mạng nằm trong giáo lý của đức Phật là một sự chống đối lại lịch sử do lòng tham, sân, si chuyển vận, để giải thoát con người ra khỏi cái thế giới đau khổ vô cùng tận này. Hơn nữa, trong đạo Phật, sự giải thoát của loài người có thể đạt tới và phải đạt tới ngay trong cõi đời hiện tại. Ðức Phật, và sau Ngài, hằng hà sa số Phật, đã sinh ra ở thế giới vô minh của loài người và đã đi được tới mức cuối cùng của sự giải thoát.

Chủ nghĩa Cộng sản đã thành hình trên một dòng tư tưởng thuần lý, và kết hợp triết lý duy ý của Hegel với triết lý duy vật của Fernbach. Tất cả các ý niệm của Cộng sản đều cực đoan, đến mức thiên lệch và độc ác vô tâm.

Ðạo Phật ngược lại, tránh tất cả những sự cực đoan. Con đường đức Phật là con đường Trung Ðạo. Phật pháp đòi hỏi cả tâm và trí: Ðức Phật là đấng Vô Thượng Chánh Ðẳng Chánh Giác và cũng là Ðức Ðại Từ, Ðại Bi. Sự toàn giác của đạo Phật không chỉ do ở lý trí mà thành, mà bao gồm của trí lẫn tâm.

Kể làm sao cho hết được tất cả những sự khác biệt giữa Phật giáo và Cộng sản. Sự trái ngược ở ngay trong ý thức hệ, ở những căn bản triết lý của đạo Phật và học thuyết Cộng sản. Qua địa bàn thực hành ta thấy Cộng sản chủ trương bạo động: bạo động đấu tranh giai cấp (Các Mác) bạo động để cướp chính quyền (Lê Nin) bạo động để thanh trừng nội bộ (Stalin) bạo động để reo rắc mầm Cộng sản ở các nước khác (Mao Trạch Ðông). Tinh thần của Phật giáo là bất bạo động, phương châm của đạo Phật là tự giác, giác tha và tùy duyên phương tiện không thúc đẩy không bắt buộc, không bạo hành, không man trá, không thiên lệch.

Vậy thì tại sao có một sự hiểu lầm về thực chất của Phật tử ở Việt Nam? Có rất nhiều lý do đã tạo ra sự ngộ nhận ấy.

Lý do thứ nhất là vì một số người ngoại quốc, chưa hiểu rõ giáo lý của Phật và chỉ xét Phật giáo ở bề ngoài, đã tạo ra trên báo chí và bằng lời nói một sự nghi kỵ đối với những phong trào quần chúng Phật giáo.

Một lý do nữa là tinh thần hòa bình của Phật giáo, đã một phần nào trùng hợp với chiến dịch hòa bình của Cộng sản tung ra làm một lợi khí chiến tranh tâm lý trong một giai đoạn khó khăn cho họ.

Ngoài ra cũng còn một lý do nữa phải nói tới, là Phật tử Việt Nam chưa có một cương vị chính trị rõ ràng và vững chắc để hoạt động trong nước một cách chân chính, minh bạch.

Những lý do này, làm hiểu lầm về thực chất của Phật giáo Việt Nam sẽ không còn nữa khi mọi người hiểu rằng không ở nước nào và trên địa bàn nào, Phật giáo có thể chấp nhận được Cộng Sản, và riêng ở Việt Nam thì, ngay lúc khởi thủy, những khuynh hướng chính trị của Phật tử đã có tính cách dân tộc và cách mạng rõ rệt.

[Trích tạp chí nghiên cứu và phát huy văn hóa Phật giáo và Dân tộcVạn Hạnh, số 1 – tháng 6 năm 1965]



Chuyên mục:Báo Chí Phật Giáo, Xã hội, Xã hội

Thẻ:,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: