Đôi khi trong đời sống học thuật xuất hiện những bài viết đáng chú ý không phải vì mọi diễn giải và kết luận của chúng đều hoàn toàn chính xác, mà vì chúng buộc người đọc quan tâm phải xem xét lại những điều lâu nay vẫn được lặp đi lặp lại như những chân lý hiển nhiên. Ở đây, tôi muốn nói đến … Đọc tiếp Lôi Am: Văn Như Kỳ Nghiệp – Nhân Đọc “‘Văn là người’ Là Sai Lầm Lịch Sử”* của Thái Hạo
Trong những giai đoạn nghiệt ngã nhất của lịch sử thường bộc lộ rõ nhất phẩm chất của con người. Trong lịch sử Phật giáo Việt Nam hiện đại, từ những năm tháng cấm túc của Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, cuộc lưu đày và quản chế của Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Độ, đến lao tù và thử thách sinh tử … Đọc tiếp Lôi Am: Khổ Hạnh và Tự Do
Lịch sử của một dân tộc có nhiều biến cố được ghi lại bằng văn bản, lưu truyền qua lời kể và không ít biến cố gần như kết tinh toàn bộ ý nghĩa của mình trong những hình ảnh đầy ấn tượng. Hơn sáu thập niên trôi qua, khi nhắc đến Pháp nạn Phật giáo 1963, ký ức đại chúng gần như lập tức … Đọc tiếp Lôi Am: Lửa Thiêng Soi Toàn Thế Giới* – Nhìn lại Phong trào PGVN1963 từ lăng kính xã hội dân sự, ký ức lịch sử và trách nhiệm cộng đồng
Trong bối cảnh sinh hoạt Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại, đặc biệt tại Hoa Kỳ trong những năm gần đây, chúng ta ngày càng chứng kiến nhiều lễ hội Phật giáo, lễ đài Phật Đản, không gian trang trí hay các công trình mang hình thức “chùa Việt” được tổ chức với quy mô lớn và đầu tư công phu hơn trước. Đó … Đọc tiếp Lôi Am: Mỹ Học Phật Giáo Việt Nam: Nơi An Trú Của Tâm Hồn Dân Tộc
Một dân tộc chỉ thật sự bước vào vùng thương tích sâu nhất của lịch sử khi biểu tượng thiêng liêng nhất của mình phải rời khỏi nơi tôn nghiêm để xuất hiện dưới bầu trời bất an của thời cuộc. Bàn thờ Đức Phật hiện diện trên đường phố Việt Nam không đơn thuần chỉ là một hành động xuống đường của quần chúng … Đọc tiếp Lôi Am: Đức Phật Giữa Nhân Gian – ‘Bàn Thờ Xuống Đường*’ Trong Lăng Kính Đạo Học Và Lịch Sử
Nhân đọc Thi Vũ* Nửa sau thế kỷ XX của Việt Nam là một cơn địa chấn tinh thần lớn chưa từng có. Không những chiến tranh làm đổ vỡ xã hội mà sâu xa hơn, toàn bộ nền tảng ý thức của con người Việt Nam bị rung chuyển dữ dội giữa Đông và Tây, giữa truyền thống và hiện đại, giữa đức … Đọc tiếp Lôi Am: Phạm Công Thiện: Cuồng Giả Kiến Không
Trên bao mùa sử lịch sóng dậy, khi tiếng nói bị nghiền nát bởi bạo quyền và sự thật lắm phen phải trú ngụ trong thinh lặng, đức Nhẫn Nhục Ba-la-mật hiển bày không còn như một khái niệm kinh viện mà như nội lực âm thầm của những bậc Sa Môn gánh lấy khổ đau cho người khác được tồn tại. Trong hàng tôn … Đọc tiếp Lôi Am: Ôn Trí Thủ – ‘Vinh nhục khen chê chỉ mỉm cười…
Trong lịch sử hơn hai thiên niên kỷ rưỡi của Phật giáo, Tăng đoàn vốn được nhìn nhận như một tập hợp những cá nhân xuất gia, đồng thời là một định chế tâm linh đặc biệt được Đức Phật thiết lập để bảo tồn, thực hành và truyền thừa Chánh pháp. Trong Tam Bảo – Phật, Pháp, Tăng – Tăng bảo giữ một vai … Đọc tiếp Lôi Am: Tăng Bảo Và Thử Thách Của Thời Đại
Trong suốt hơn một thế kỷ qua, kể từ ngày triết học và tôn giáo phương Tây bắt đầu tiếp xúc sâu hơn với Phật giáo, một loạt diễn giải thiếu chính xác đã hình thành, lan rộng và bám rễ vào nhiều công trình học thuật. Những công trình ấy, dù được trình bày dưới dáng vẻ uyên bác, vẫn mang một lỗi cơ … Đọc tiếp Lôi Am: Giữa Hai Bờ Tư Tưởng – Khi Phật Giáo Gặp Tri Thức Tây Phương
“Phật giáo đứng ở đâu trong lòng dân tộc?” – câu hỏi tưởng chừng chỉ thuộc phạm vi tôn giáo, nhưng thực ra là bài toán bản mệnh quốc gia, đạo đức công quyền và cách chúng ta kể lại lịch sử nửa sau thế kỷ XX. Đặt tên cố Tổng thống Ngô Đình Diệm bên cạnh cố Hòa Thượng Thích Trí Quang không phải … Đọc tiếp Lôi Am: Phật giáo đứng ở đâu trong lòng dân tộc?
Phật giáo vốn khai thị một chân lý vượt thời gian: “Sắc tức thị Không, Không tức thị Sắc; thọ, tưởng, hành, thức diệc phục như thị.” Đây không phải chỉ là lời tuyên ngôn triết lý trong Bát Nhã Tâm Kinh, mà chính là con mắt thấy xuyên suốt bản thể vạn pháp. Sắc là hình tướng, là y phục, là nghi lễ, là … Đọc tiếp Lôi Am: Phật giáo và Sắc – Không: Thanh tịnh là đường về
Mỗi mùa ra trường, sân chùa hay giảng đường lại rộn rã tiếng chân người, lòng rộn niềm tri ân và hy vọng. Trong giây phút ấy, người học Phật – dù là Tăng, Ni hay cư sĩ – thường đứng trước lựa chọn: khoác chiếc áo thụng đen và mũ vuông theo nghi lễ đại học Tây phương, hay bước lên pháp tòa trong … Đọc tiếp Lôi Am: Nghi Thức Ra Trường và Căn Tính Phật Môn
Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất (GHPGVNTN) không phải là kết quả của một toan tính tổ chức, càng không phải là một phản ứng thuần túy chính trị nhất thời. Sự ra đời của Giáo hội này là một hiện tượng mang tính lịch sử – không đơn giản là việc hợp nhất các tổ chức Phật giáo rời rạc, mà là … Đọc tiếp Lôi Am: Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, Trong Tận Cùng Cô Liêu…
Tôn giáo, từ thời nguyên thủy cho đến thời hậu hiện đại, luôn đứng trước một câu hỏi: nên đứng ở đâu giữa cuộc chơi quyền lực của thế gian? Và nên hành xử thế nào để không phản bội bản thể tâm linh mà vẫn hiện diện giữa đời sống xã hội, chính trị và con người? Câu hỏi ấy, tưởng như trừu tượng, … Đọc tiếp Lôi Am: Giáo Hội và Quyền Lực
Năm 1975, những hồi chuông vãn của một thời đại vừa khép lại, mang theo tiếng thở dài, những giấc mơ tan vỡ và cả những hạt mầm chưa kịp trổ hoa. Với Phật giáo Việt Nam, đó không những là sự thay đổi chính thể; đó là một vết rạn lớn trong hành trình duy trì mạng mạch đạo pháp giữa lòng dân tộc. … Đọc tiếp Lôi Am: Ngọn Lửa Tam Muội: Phật Giáo Việt Nam 1975–2025 — Một Hành Trình Ẩn Nhẫn và Chuyển Hóa
Mỗi mùa Phật Đản trở về, giữa hương trầm nghi ngút và sắc sen dịu vợi, người Phật tử Việt Nam không những đang tưởng niệm sự thị hiện của Đức Thế Tôn, mà còn lắng nghe một dòng âm thanh thâm trầm mà bền bỉ – âm thanh của Chánh pháp thấm vào lòng thế sự, của một truyền thống chưa từng bặt tiếng … Đọc tiếp Lôi Am: TÂM NHƯ CHÁNH ĐẠO: Đọc lại thông điệp Phật Đản của GHPGVNTN qua các đời Tăng Thống
(Nhân đọc lại Thông điệp hướng về thế kỷ XXI của Đức Đệ Tứ Tăng Thống GHPGVNTN – Cố Hòa Thượng Thích Huyền Quang, Bản dịch Anh của HT Nguyên Chứng Thích Tuệ Sỹ) Chúng ta bước vào thế kỷ XXI với đôi chân nặng trĩu của hai ngàn năm vọng động, trong đó, mỗi trang sử nhân loại là một bản cáo trạng viết … Đọc tiếp Lôi Am: Văn Minh Lầm Lạc: Nhân Loại Trên Bờ Vực Thế Kỷ XXI
(Trước Sự Tái Định Hình Trật Tự Thế Giới: Mỹ, Trung, Nga và Sự Suy Biến Của Cựu Trung Tâm Quyền Lực) Những biến chuyển địa chính trị đang diễn ra không phải là hiện tượng nhất thời, mà là hệ quả của một quá trình dịch chuyển quyền lực có tính quy luật, mà trong đó, vai trò trung tâm của Hoa Kỳ đang … Đọc tiếp Lôi Am: Phật Giáo, Sứ Mệnh Định Hướng Nhân Văn Toàn Cầu
Uyên Nguyên 